Nhân sinh chốn pháp đình

Tòa án không phải là nơi chốn thích hợp cho những yêu thương ngọt ngào. Người ta chủ yếu đến nơi đó để được phân xử hoặc bị xét xử, ai cũng mang tâm trạng nặng nề. Đâu còn hơi sức để quan tâm đến người khác, khi mà cán cân công lý mới quyết định mọi thứ. Ấy vậy mà ngược đời thay, ở chốn đó, nhiều khi lại đầy ắp tình người! Thứ tình cảm cho đi không vụ lợi, như “người yêu người sống để yêu nhau”. Những khi đó, ranh giới như xóa nhòa…

Phiên tòa xét xử mấy mẹ con chị C. về tội làm nhục người khác hồi cuối tháng 11/2019 là phiên tòa có một không hai tại huyện L. Phiên tòa có đến 8 bị cáo, gồm chị vợ, 2 đứa con gái, cậu bạn trai của cô con gái, và 4 người là bạn bè thân của gia đình bị cáo. Cả nhà 8 người phải kéo nhau ra tòa chịu trách nhiệm hình sự vì đã cùng nhau làm nhục một người phụ nữ - là nhân tình của chồng chị C. Trước tòa, những ánh mắt căm ghét lại hướng về phía người phụ nữ - bị hại. Bà con  láng giềng kéo tới tòa để ủng hộ tinh thần cho mẹ con bị cáo. Bị hại - trớ trêu thay, lại trở thành kẻ đáng ghét.

Tòa dùng hình phạt tiền để phạt các bị cáo, nhiều người dự khán vỗ tay mừng rỡ. Họ ôm chầm lấy nhau. Vậy mới thấy, ở chốn pháp đình này, bị hại có thể được pháp luật bảo vệ ở một khía cạnh này. Nhưng cũng ở đây, dù pháp luật không điều chỉnh, sự khinh bỉ của xã hội dành cho kẻ thứ ba vẫn đủ để khiến bị hại chỉ dám cúi mặt xuống đất, không dám nhìn ai, lủi thủi ra về.

Cũng như cuộc sống không ngừng quay ngoài kia, ở các phiên tòa, những hỉ - nộ - ái - ố vẫn diễn ra sinh động không kém. Có những người, đến khi tra tay và còng, mới kịp nhận ra chân lý của cuộc đời, nhận ra người thật sự yêu thương mình. Cũng như có những câu chuyện, dù ở chốn công đường, nhưng lại bừng sáng tình người với người.

Ảnh minh họa: Đ.Đ

Mới đây tôi dự một phiên tòa cấp huyện, và chứng kiến một câu chuyện đẹp. Trong giờ nghị án, thấy bị cáo vẫn còn đang sụt sùi nức nở, công tố viên đã ân cần đến gần, tế nhị hỏi thăm vài câu về công việc hiện tại. Rồi ngập ngừng tìm lời động viên, nhắn nhủ bị cáo hãy cố gắng lên. Mọi việc sẽ qua, quan trọng là bị cáo biết sai và sửa sai. Bản thân kiểm sát viên cũng thông cảm cho hoàn cảnh của bị cáo lắm. 

Bị cáo ngưng khóc, ngước ánh mắt nhìn vị công tố, người cách đây vài phút còn đọc bản luận tội mình, giờ đây đứng trước mặt với thái độ rất ân cần. Tình người như lan tỏa, xóa nhòa khoảng cách. Không còn nghĩ đó là ở một phiên tòa hình sự, không còn thấy sắc phục ngành của những người tiến hành tố tụng. Trong phút chốc họ bỗng hóa rất đời, với những thương cảm, xót xa. Ánh mắt biết ơn, cảm động ấy lan sang cả những người dự khán dành cho vị công tố viên. Chợt thấy đâu đó trong phiên tòa, kể cả là bản luận tội vừa nãy, cũng đầy nhân văn.

Gần cuối năm, rất nhiều phiên tòa ở khắp các địa phương chạy đua với công việc, với các phiên xét xử. Bị cáo, người nhà của họ, những người mặc sắc phục ngành, tới lui như con thoi. Trong những dáng vẻ gấp gáp, lo lắng, bất an ấy, vẫn có những ánh mắt thương cảm, những lời nói động viên, những giọt nước mắt nồng ấm hối hận. Và họ trao cho nhau những tình cảm rất đời thường, để san sẻ âu lo, để nhận ra sai lầm. Cuối cùng, vẫn là hướng thiện, cái thiện đến từ tâm, khi bị cáo nhận thấy mình cần phải thay đổi, sống tích cực hơn.

Tuấn Minh