Nhiều quy định mới về phòng, chống ma túy có hiệu lực từ đầu năm 2022

Luật Phòng, chống ma túy (PCMT) năm 2021 có nhiều điểm mới quan trọng, góp phần đảm bảo tính thống nhất, khoa học, khắc phục khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn trong việc tổ chức cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy hiện nay.

Bác sĩ Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh thăm khám, theo dõi sức khỏe của học viên. Ảnh: H.D

Luật PCMT năm 2021 ra đời nhằm phù hợp với quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính ban hành năm 2012 và thông lệ quốc tế về quản lý người nghiện và sử dụng ma túy nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác cai nghiện ma túy, góp phần đảm bảo ổn định tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

* Cai nghiện bắt buộc đối với người từ 12 - 18 tuổi

Một điểm mới đáng chú ý của Luật PCMT năm 2021 là quy định đối với người nghiện ma túy từ 12 - 18 tuổi sẽ bị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc từ 6 - 12 tháng và được bố trí ở một khu vực riêng, được đảm bảo đầy đủ quyền lợi như: học tập, vui chơi...

“Việc đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với nhóm tuổi này không phải là biện pháp xử lý hành chính nên không ảnh hưởng đến lý lịch tư pháp. Nếu tái nghiện, người trong nhóm tuổi này sẽ được đăng ký cai nghiện tự nguyện (còn người nghiện trên 18 tuổi sẽ bị đưa đi cai nghiện bắt buộc nếu tái nghiện)”.

Bên cạnh đó, Luật PCMT năm 2021 còn có nhiều điểm mới nổi bật khác như: tất cả những người sử dụng ma túy đều được quản lý tại xã, phường, thị trấn (trước đây chỉ quản lý người nghiện ma túy, còn người sử dụng ma túy chưa được đưa vào diện quản lý); bỏ cai nghiện bắt buộc tại gia đình, cộng đồng mà chỉ thực hiện cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng. Trong trường hợp người nghiện ma túy được vận động đi cai nghiện tự nguyện mà không thực hiện sẽ bị đưa đi cai nghiện bắt buộc tại cơ sở.

Ngoài ra, Luật PCMT năm 2021 cũng quy định, việc cấp giấy phép hoạt động của các cơ sở cai nghiện tư nhân sẽ giao cho Sở LĐ-TB&XH (trước đó do Bộ LĐ-TB&XH cấp). Ngoài ra, luật cũng quy định các cá nhân, tổ chức (bác sĩ, phòng khám…) nếu đủ điều kiện tổ chức cai nghiện sẽ được UBND huyện công bố được phép tổ chức cắt cơn, cai nghiện ma túy cho người tự nguyện cai nghiện tại gia đình, cộng đồng.

Luật PCMT năm 2021 cũng quy định những người nghiện sau khi hoàn thành cai nghiện bắt buộc tại cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc hoàn thành liệu trình uống methadone thay thế sẽ được đưa về quản lý sau cai tại gia đình, cộng đồng từ 12 - 24 tháng (hiện một số tỉnh có trung tâm quản lý sau cai nghiện ma túy). Quyết định quản lý sau cai do UBND xã, phường, thị trấn ra quyết định (trước đó do UBND huyện ra quyết định). Tuy nhiên, cơ quan chủ trì tổ chức cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng là do Chủ tịch UBND huyện tổ chức (trước đó do UBND xã, phường, thị trấn tổ chức).

* Cai nghiện bắt buộc đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên

Cũng theo Luật PCMT năm 2021, người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc khi thuộc một trong các trường hợp sau:

- Không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện;

- Trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy;

- Người nghiện ma túy các chất dạng thuốc phiện không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế hoặc bị chấm dứt điều trị do vi phạm quy định về điều trị nghiện;

- Trong thời gian quản lý sau cai nghiện ma túy mà tái nghiện.

H.D (lược trích)

Luật Phòng chống ma túy 2021 có hiệu lực ngày 1/1/2022 và thay thế Luật Phòng chống ma túy 2000 và Luật Phòng, chống ma túy sửa đổi 2008.