Những phận người nơi rừng phòng hộ ven biển

Thiếu thốn trăm bề, nhà ở xập xệ, nên 915 hộ dân sống tạm bợ trong rừng phòng hộ ven biển Bạc Liêu đang phải đối mặt với nhiều hiểm nguy như: triều cường, nước biển dâng, mưa bão... Nguồn sống chủ yếu của người dân nơi đây phụ thuộc hoàn toàn vào việc tận thu các loài thủy sản ven biển, dưới tán rừng, và gần như không ai biết được tương lai của mình sẽ đi về đâu…

Những ngôi làng biệt lập

Trong rừng phòng hộ ven biển Bạc Liêu có nhiều xóm nghèo, sống tạm bợ. Phần lớn người dân không có đất sản xuất ở nhiều nơi tập trung về dựng nhà sống bám trên đất lâm phần ở các cửa sông, ven biển. Những xóm nghèo này nằm heo hút và gần như biệt lập với thế giới bên ngoài.

Trẻ em ở làng rừng (ấp Vĩnh Mới, xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) không có sân chơi và ít được học hành. Ảnh: P.Đ

Ông Sơn Bồi (ấp Vĩnh Mới) - người sống nhiều năm ở làng rừng - chia sẻ: “Tôi không có đất, sống tạm trên đất rừng, có được chỗ dựng căn nhà là may lắm rồi! Cuộc sống khó khăn riết rồi cũng quen. Bây giờ có điện, có nước, chứ trước đây vất vả hơn nhiều”.

Người dân nơi đây gần như không có được một nơi trú ẩn an toàn, nếu có mưa bão xảy ra thì bà con sẽ gánh chịu. Đó là chưa kể đến dịch sốt rét và sốt xuất huyết luôn rình rập, đe dọa tính mạng.

Tàn phá tài nguyên

Cuộc sống của người dân ở các làng rừng hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên. Từ người già cho đến trẻ em đều tất bật chạy ăn từng bữa. Bắt đầu lúc sáng sớm, họ đổ vào rừng, ra bãi biển để tìm bắt những loài thủy sản như ốc len, cua, nghêu, sò, ba khía... Đến trưa, họ trở về, bán những gì vơ vét được từ rừng, biển. Buổi chiều họ lại tiếp tục “ra quân”. Cứ thế, từ năm này qua tháng nọ, từ thế hệ này đến thế hệ khác, người dân các làng rừng đã bắt sạch, vét sạch nguồn động vật dưới tán rừng và thủy sản ven bờ.

Bên cạnh đó, do thiếu chất đốt nên người dân sống trong làng rừng phải chặt cây ở rừng phòng hộ để có củi đun nấu. Tại một cửa sông ở ấp 12 (xã Vĩnh Hậu A, huyện Hòa Bình), mỗi ngày có hàng trăm người đổ xô ra bãi biển đánh bắt và khi về mỗi người vác trên vai một bó củi. Việc làm này đã khiến họ trở thành những người phá rừng phòng hộ, hủy hoại “tấm lá chắn” phòng chống sạt lở đất và nước biển dâng. Theo ông Nguyễn Văn Phúc, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh: “Việc giữ rừng của cán bộ kiểm lâm cũng gặp nhiều khó khăn. Việc những hộ dân sống tạm bợ trên đất lâm phần chặt cây làm củi và đánh bắt các nguồn lợi dưới tán rừng đã gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng”.

Bây giờ đang là mùa mưa bão, các làng rừng phải đối mặt với nhiều khó khăn. Tính mạng và tài sản của bà con bị đe dọa từng ngày bởi triều cường, nước biển dâng... Dự án di dời dân đã có, tuy nhiên, để người dân làng rừng có thể an cư lạc nghiệp là chuyện còn xa vời. Và mùa mưa này, họ vẫn phải ra sức chống chọi với nguy cơ xảy ra thiên tai.

Phạm Đoàn