Những vướng mắc cần tháo gỡ trong thực hiện Luật Thanh tra

Sau 6 năm triển khai thực hiện, Luật Thanh tra 2010 đã góp phần nâng cao địa vị pháp lý, tính chủ động cho các cơ quan thanh tra trong thực hiện nhiệm vụ, góp phần tạo chuyển biến quan trọng đối với các cơ quan thanh tra ở các cấp, các ngành. Tuy nhiên, quá trình triển khai, thực hiện vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập…

Quang cảnh Hội nghị tổng kết 6 năm triển khai, thực hiện Luật Thanh tra. Ảnh: M.N

Ngay từ khi Luật Thanh tra có hiệu lực thi hành (ngày 1/7/2011), UBND tỉnh rất quan tâm chỉ đạo các cấp, các ngành tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện bằng nhiều hình thức, biện pháp nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, công tác quản lý kinh tế - xã hội, công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, góp phần giữ gìn trật tự, kỷ luật, kỷ cương trong việc chấp hành chính sách, pháp luật.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, thực hiện Luật Thanh tra vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Đơn cử là cơ quan Thanh tra cũng như hoạt động thanh tra còn phụ thuộc nhiều với thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp trong việc xây dựng, phê duyệt kế hoạch thanh tra, kết luận thanh tra, kiến nghị xử lý về thanh tra…, làm ảnh hưởng nhiều đến việc thực hiện quyền hạn và tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động của cơ quan Thanh tra. Bên cạnh đó, cơ quan Thanh tra chỉ có quyền kiến nghị đối tượng thanh tra thực hiện kiến nghị thanh tra nên tính hiệu quả pháp luật không cao.

Mặt khác, trong quy định của Luật Thanh tra, các cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành, công chức được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành được quyền xử phạt vi phạm hành chính, còn việc xử phạt như thế nào lại do pháp luật về xử lý vi phạm hành chính quy định. Trong khi đó, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính chưa quy định, hướng dẫn cụ thể về nội dung này.

Đối với quy trình tiến hành một cuộc thanh tra chuyên ngành cũng còn nhiều bất cập như: phải thông báo trước cho đối tượng thanh tra sẽ làm ảnh hưởng đến công tác đấu tranh với hàng giả, hàng kém chất lượng; quyết định thanh tra phải nêu tên cơ sở sản xuất kinh doanh (đối tượng thanh tra) sẽ hạn chế trong thanh tra hoạt động kinh doanh giống thủy sản, phương tiện khai thác thủy sản (vì không biết được đối tượng)…

Việc thực hiện Thông tư số 01 ngày 12/3/2013 của Tổng thanh tra Chính phủ quy định về hoạt động theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý sau thanh tra cũng gặp khó khăn do chưa có quy định về các biện pháp cưỡng chế trong xử lý sau thanh tra, chế tài xử lý trong việc không chấp hành thực hiện kết luận thanh tra. Mặt khác, tại khoản 3 Điều 53, Nghị định số 86 ngày 22/9/2011 của Chính phủ quy định trách nhiệm của đối tượng thanh tra trong việc thực hiện kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra nhưng thực tế chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện nên rất khó cho việc xử lý…

Thiết nghĩ, những vướng mắc, bất cập này cần được lãnh đạo, cơ quan chức năng địa phương kiến nghị Trung ương kịp thời tháo gỡ để đảm bảo thực hiện nguyên tắc trong hoạt động thanh tra.

M.N