Thứ ba, 3-2-26 05:37:42
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nơi thành lập lực lượng TNXP Cà Mau

Báo Cà Mau Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) tỉnh Cà Mau với gần 800 nam, nữ thanh niên đã không quản ngại hy sinh, gian khổ, luôn có mặt ở những nơi khó khăn nhất, bền gan vững chí, sẵn sàng hy sinh, vượt qua gian khổ, lập nên những chiến công oanh liệt, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Lực lượng TNXP tỉnh Cà Mau được thành lập vào ngày 20/4/1966, tại ấp Lộ Xe, xã Phú Hưng, huyện Cái Nước, gồm 106 thanh niên, trong đó có 53 nữ, lấy phiên hiệu là Ðại đội TNXP Nguyễn Việt Khái I. Giữa năm 1967, lực lượng TNXP Cà Mau thành lập thêm 2 đơn vị là Ðại đội TNXP Nguyễn Việt Khái II và Nguyễn Việt Khái III. Lực lượng này nhận nhiệm vụ ở tuyến Ðường 1C và kênh Vĩnh Tế, vừa chiến đấu quyết liệt với địch để mở đường đi, vừa bảo vệ người, bảo vệ hàng, quyết tâm bám trụ, giữ vững mạch máu giao thông.

Ông Trần Văn Rớt, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh ấp Lộ Xe, cùng đoàn viên, thanh niên vui mừng khi địa điểm thành lập lực lượng TNXP tỉnh Cà Mau được xếp hạng Di tích Lịch sử cấp tỉnh.

Cựu TNXP Nguyễn Văn Biển, 81 tuổi, ấp Hưng Thành, xã Phú Hưng, hồi nhớ, lúc bấy giờ, xã Phú Hưng là địa điểm có nhiều lợi thế, đáp ứng được các yêu cầu hoạt động và phát triển của lực lượng TNXP trong những ngày mới thành lập. Ðây là nơi tiếp giáp các xã vùng căn cứ kháng chiến, có hệ thống các sông, rạch chằng chịt, thông với các khu căn cứ cách mạng, đặc biệt nằm lân cận Khu Căn cứ Tỉnh uỷ tại Xẻo Ðước. Ông Biển đã cùng bao lớp thanh niên ngày ấy lên đường, tham gia tải vũ khí, tải lương thực, chuyên chở thương binh... Ngày lo trú ẩn và đánh địch, tối đến mỗi người một xuồng vận chuyển suốt đêm.

Ðể đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, cùng với lực lượng TNXP thoát ly mang tên Nguyễn Việt Khái I, II, III, tỉnh Cà Mau còn hình thành lực lượng TNXP bán thoát ly hoạt động tại địa bàn tỉnh Cà Mau và chiến trường Tây Nam Bộ. Lực lượng này gồm 3 đại đội mang phiên hiệu Quyết thắng I, II, III. Các đơn vị phối hợp cùng nhau vận chuyển vũ khí, tài liệu từ Campuchia đưa về chiến trường miền Tây. Hoạt động ở địa bàn sông nước Cà Mau, đơn vị phải khéo léo vận dụng địa hình để vận chuyển vũ khí đi xuyên đêm bằng xuồng qua các sông: Cửa Lớn, Năm Căn, Tam Giang, Bảy Háp, Ông Ðốc... đến các sông Cái Lớn, Ba Ðình (U Minh Thượng).

Theo tư liệu lịch sử, trong suốt thời gian hoạt động, TNXP Cà Mau đã vận chuyển trên 2 ngàn tấn vũ khí từ kho trung chuyển của tuyến Ðường 1C (Ba Ðình) và B4 của Ðoàn 962 phục vụ các đơn vị chủ lực miền Tây (Trung đoàn II - Lộc Ninh và Trung đoàn X - Sông Hương, Trung đoàn 1 - U Minh...). TNXP Cà Mau đã trực tiếp chiến đấu gần 20 trận đánh, có gần 300 người hy sinh và hàng trăm người để lại một phần thân thể trên các chiến trường miền Nam.

Với những đóng góp to lớn đó, lực lượng TNXP tỉnh Cà Mau được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.

Cựu TNXP Trương Thị Ánh, ấp Tân Ánh, xã Phú Hưng, bộc bạch: "Trong suốt quá trình lực lượng ra đời và phát triển, ngày một trưởng thành và vững vàng trong chiến đấu, TNXP chúng tôi có mặt, chiến đấu, hy sinh trên khắp chiến trường miền Nam. Tôi thấy hạnh phúc, tự hào khi được sinh ra, trưởng thành nơi đất Phú Hưng giàu truyền thống đấu tranh cách mạng. Chính nơi đây là địa điểm hình thành lực lượng TNXP Cà Mau, một đội quân cách mạng của tỉnh, được tổ chức và hoạt động trên nền tảng của đức hy sinh, lòng dũng cảm, sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì theo tiếng gọi của Tổ quốc, tô thắm trang sử vẻ vang của TNXP giải phóng miền Nam".

Xã đoàn Phú Hưng thường xuyên tổ chức các hoạt động thăm hỏi, tri ân, nhằm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. (Trong ảnh: Tuổi trẻ Phú Hưng đến thăm, tặng quà gia đình cựu TNXP Võ Thị Lành, ấp Cái Rắn A, nhân chiến dịch hè 2023).

Những TNXP một thời xông pha nơi lửa đạn vẫn đang tiếp tục viết nên trang sử hào hùng trên các mặt trận trong thời bình, gương mẫu đi đầu các phong trào thi đua yêu nước, góp sức vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Những đóng góp, nỗ lực của họ là nguồn động lực để thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối truyền thống hào hùng của lực lượng TNXP.

Anh Hồ Quốc Trọng, Bí thư Xã đoàn Phú Hưng, chia sẻ: “Hiện trên địa bàn còn 4 cựu TNXP. Hằng năm, Xã đoàn đều tổ chức các hoạt động thăm hỏi, tặng quà gia đình cách mạng, người có công, trong đó có các cựu TNXP, thể hiện sự tri ân sâu sắc của tuổi trẻ đối với cựu TNXP, qua đó giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc; trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc phát huy, tiếp nối truyền thống vẻ vang ấy”.

Tiếp nối truyền thống cách mạng, đoàn viên thanh niên xã Phú Hưng ra sức thi đua học tập, lao động, góp sức trẻ xây dựng quê hương.

Ngày 21/9/2023, Chủ tịch UBND tỉnh đã ký Quyết định xếp hạng Ðịa điểm thành lập lực lượng TNXP tỉnh Cà Mau là Di tích Lịch sử cấp tỉnh. Di tích không còn vết tích gốc được lưu lại; phần đất được xác định khoanh vùng bảo vệ di tích hiện nay nằm trong phần đất của Trung tâm Hành chính xã Phú Hưng, có diện tích hơn 370 m². Ðảng bộ, Nhân dân xã Phú Hưng mong muốn di tích sớm được xây dựng, để các cựu TNXP về lại cái nôi ra đời của lực lượng TNXP, gặp gỡ đồng đội ôn lại kỷ niệm của những ngày gian khó mà hào hùng; là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay./.

 

Mộng Thường

 

Thăm căn cứ xưa

Một sáng cuối năm 2025, tôi và anh Phạm Thạnh Trị - đồng đội từng công tác tại Văn phòng Tỉnh uỷ từ cuối năm 1960-1975, được anh Lê Minh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Cà Mau, mời về thăm lại Di tích Căn cứ Tỉnh uỷ Xẻo Ðước (ấp Xẻo Ðước, xã Phú Mỹ), nhắc nhớ ký ức những năm tháng sống và làm việc ở nơi này.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài cuối: Nối tiếp truyền thống, dấn thân kiến tạo

Trải qua các thời kỳ cách mạng, Cà Mau không chỉ là mảnh đất của những chiến công hiển hách mà còn là nơi lưu dấu những giá trị sâu sắc về dân chủ và pháp quyền. Ở đó, dòng chảy lập hiến luôn được tiếp nối giữa các thế hệ.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 3: Phát huy dân chủ - Kiến tạo phát triển

80 năm đã trôi qua kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội năm 1946, tinh thần “lấy dân làm gốc” vẫn luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong dòng chảy chính trị của đất nước. Tại vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, tinh thần ấy đang được cụ thể hoá bằng chính quyền gần dân, hiểu dân, vì dân, nơi quyền lực của Nhân dân được thực thi mạnh mẽ qua từng lá phiếu và tiếng nói phản biện tại diễn đàn HÐND các cấp.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 2: Từ lá phiếu đầu tiên đến nghị trường

Trải qua 15 nhiệm kỳ gắn liền với 80 năm lịch sử Quốc hội Việt Nam, các thế hệ đại biểu Quốc hội (ÐBQH) tỉnh Cà Mau (bao gồm cả giai đoạn thuộc tỉnh Bạc Liêu và Minh Hải) đã luôn khẳng định vai trò là cầu nối vững chắc giữa ý chí của Nhân dân vùng cực Nam với cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Từ những ngày đầu sơ khai của nền dân chủ đến công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, dấu ấn của người đại biểu nơi đây luôn đậm nét trong từng quyết sách hệ trọng của quốc gia.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ

LTS: Hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội (6/1/1946-6/1/2026), chúng ta cùng ngược dòng lịch sử về vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Giữa tiếng súng xâm lược của thực dân Pháp, người dân Cà Mau biến ngày 6/1/1946 thành "mốc son chói lọi", khẳng định quyền làm chủ và khát vọng độc lập cháy bỏng của một dân tộc quyết không làm nô lệ.

Tiểu đoàn 307 - Huyền thoại và sự tiếp nối

Tiểu đoàn 307 không chỉ là cái tên đi vào những ca khúc cách mạng bất hủ, mà còn là biểu tượng của ý chí kiên cường, gắn liền với những chiến công vang dội trên chiến trường Nam Bộ. Trên vùng đất Cà Mau kiên trung, dấu ấn của Tiểu đoàn đã được khắc ghi đậm nét trong 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Khởi nghĩa Hòn Khoai - Biểu tượng anh hùng bất tử

Cách đây 85 năm, tại Hòn Khoai - đảo tiền tiêu phía Tây Nam Tổ quốc, diễn ra sự kiện lịch sử lừng lẫy: cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai, do Anh hùng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo ngày 13/12/1940 giành toàn thắng.

Nhớ mái trường thời chiến

Giữa năm 1967, tôi được địa phương chọn đưa đi học Trường Bổ túc văn hoá tu nghiệp sư phạm huyện Trần Văn Thời, đào tạo giáo viên cho cơ sở.

Nghĩa tình son sắt, vượt thời gian

Mối quan hệ kết nghĩa giữa Ninh Bình (miền Bắc hậu phương) và Bạc Liêu (miền Nam tiền tuyến, nay là tỉnh Cà Mau) là biểu tượng mẫu mực của tình đoàn kết Bắc - Nam, hưởng ứng phong trào kết nghĩa giữa các tỉnh do Trung ương Ðảng phát động năm 1960. Vượt qua khoảng cách địa lý, tình nghĩa keo sơn này được hun đúc và phát triển bền vững từ những năm tháng kháng chiến đến ngày nay.

Treo cờ dụ địch

Hướng tới ngày kỷ niệm Chiến thắng Ðầm Dơi - Cái Nước - Chà Là (23/11/1963), tôi xin viết lại câu chuyện treo cờ dụ địch, ghi theo lời kể của đồng chí Châu Thái Biết, nguyên Tiểu đội trưởng Trinh sát đặc công, Tiểu đoàn 306 anh hùng (đã mất cách đây gần 3 năm), như sự tri ân những người trực tiếp làm nên chiến công bất tử trên mảnh đất Cà Mau giàu truyền thống cách mạng.