Phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ môi trường nông thôn

Trong những năm qua, công tác bảo vệ môi trường (BVMT) trên địa bàn tỉnh luôn được quan tâm chỉ đạo thực hiện. Theo đó, công tác phối hợp giữa các cấp, các ngành ngày càng chặt chẽ, đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực và đã phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, một trong những vấn đề cần quan tâm hiện nay chính là công tác thu gom và xử lý rác thải, đặc biệt là việc thu gom, xử lý rác thải ở khu vực nông thôn.

VẦN CÒN GẶP KHÓ

Hiện nay, việc thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh được thực hiện thông qua hợp đồng do Trung tâm Dịch vụ đô thị tỉnh và Trung tâm Dịch vụ đô thị các huyện, thị xã thực hiện. Trong đó, phương thức thu gom chủ yếu là bố trí thu gom từ các hẻm bằng xe đẩy tay ra các đường lớn và vận chuyển lên các xe ép rác, xe tải chuyển đến các bãi rác xử lý.

Việc thu gom tuy gặp nhiều khó khăn, nhưng chi phí vệ sinh môi trường trong thu gom đối với mỗi hộ gia đình chỉ thu 20.000 đồng/tháng. Riêng đối với khu vực nông thôn, đa số các xã đều có thành lập các hợp tác xã, tổ dịch vụ vệ sinh môi trường thực hiện thu gom, vận chuyển.

Nhìn chung, công tác thu gom, xử lý chất thải trên địa bàn tỉnh đã có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển kinh tế, mức sống người dân được nâng lên, đồng nghĩa với lượng chất thải từ quá trình sản xuất, sinh hoạt sẽ gia tăng theo.

Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng vứt rác bừa bãi trên các tuyến sông, kênh rạch, đặc biệt là tuyến kênh xáng Bạc Liêu - Cà Mau. Cũng như xuất hiện ngày càng nhiều các bãi rác tự phát ở khu dân cư gây ô nhiễm môi trường. Trong khi đó, phí vệ sinh môi trường còn thấp, chưa đảm bảo đủ kinh phí để các đơn vị thu gom duy trì hoạt động mà phải phụ thuộc vào ngân sách, trang thiết bị phục vụ thu gom xuống cấp.…

Một số xã tỷ lệ thu gom chất thải rắn còn thấp, một số phương tiện thu gom bằng xe tải nên đôi lúc chưa đảm bảo về môi trường. Một số địa bàn chưa có tuyến thu gom rác ở khu vực nông thôn, rác sinh hoạt được xử lý bằng cách phân loại bán phế liệu, ủ rác hữu cơ thành phân compost, hố đốt rác nhưng chưa đồng bộ, một bộ phận cộng đồng dân cư không nộp phí vệ sinh…

Lộ giao thông nông thôn xanh - sạch - đẹp ở huyện Phước Long. Ảnh: K.T

NHIỀU MÔ HÌNH HAY

Công tác thu gom và xử lý rác thải tuy gặp nhiều khó khăn,  nhưng ở nhiều địa cũng đã xây dựng nên những mô hình hay trong việc nâng cao ý thức của cộng đồng về BVMT. Điển hình như huyện Phước Long xem công tác BVMT là một trong những tiêu chí quan trọng trong xây dựng nông thôn mới (NTM). Vì vậy, Ban Chấp hành Đảng bộ huyện đã ban hành Nghị quyết số 03 “về xây dựng huyện xanh, sạch, đẹp giai đoạn 2016 - 2020”, Kế hoạch số 41 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện “về đẩy mạnh xây dựng xã đạt chuẩn NTM nâng cao - NTM kiểu mẫu giai đoạn 2018 - 2020” và Công văn số 151 của Ban Thường vụ Huyện ủy “về tăng cường công tác BVMT”. Qua đó, đã tạo được sự hưởng ứng và sự đồng thuận của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân về công tác BVMT.

Đến nay, công tác thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện là do Trung tâm Dịch vụ đô thị và các hợp tác xã môi trường đảm nhiệm. Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt được thu gom trên 17 tấn/ngày, tổng khối lượng rác thải ước thu gom trong năm 2020 khoảng 6.387 tấn, ở đô thị chiếm tỷ lệ khoảng 91%, ở nông thôn chiếm tỷ lệ khoảng 85%. Công tác thu gom được duy trì thường xuyên, làm cho diện mạo nông thôn ngày càng sạch - đẹp.

Góp phần cho huyện đạt chuẩn huyện NTM nâng cao tiến tới công nhận NTM kiểu mẫu, huyện Phước Long đã phát huy vai trò của cộng đồng trong thực hiện phong trào “xanh hóa” đường giao thông nông thôn bằng việc khuyến khích người dân cùng các tổ chức đoàn thể trồng cây xanh, cây hoa lá màu trên các tuyến đường, tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp và hình thành nên những tuyến đường hoa góp phần cho phát triển du lịch sinh thái. Đồng thời, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về môi trường và nêu gương ở cộng đồng.

Với mô hình và quyết tâm chỉ đạo trên, tiêu chí về môi trường ở huyện Phước Long không ngừng nâng lên và góp phần quan trọng vào thực hiện mục tiêu xây dựng NTM nâng cao và NTM kiểu mẫu.

HỒNG NGỌC