Phát ngôn trên mạng xã hội: Coi chừng... phạm luật!

Mới đây, Cơ quan CSĐT Công an TP. Hồ Chí Minh đã khởi tố, bắt tạm giam nhà báo Đặng Thị Hàn Ni và luật sư Trần Văn Sỹ về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” quy định tại Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Cùng thời điểm đó, Tiến sĩ Luật - Đặng Anh Quân cũng bị khởi tố, bắt tạm giam về cùng tội trên. Đây đều là các chuyên gia luật, luật sư, nhà báo những người am hiểu pháp luật. Chỉ vì những phát ngôn tùy ý trên mạng xã hội, họ lại vi phạm pháp luật!

Người dùng mạng xã hội phải thận trọng khi thông tin về những điều riêng tư của người khác. Ảnh: Internet

Vạ miệng… hại thân

Khi mạng xã hội trở thành một phần tất yếu của cuộc sống, mỗi ngày, nhiều người luôn dành ra thời gian để vào các mạng xã hội, lướt thông tin, đăng cảm nhận, hoặc chỉ đơn thuần là giải trí. Mạng xã hội ngày nay đã trở thành những kênh thông tin, liên lạc, khoe khoang, tìm kiếm người hâm mộ, thậm chí là công kích, chửi nhau, xúc phạm đời tư của người khác… Dù đã được nhiều người cảnh báo, rằng việc sử dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok… như con dao 2 lưỡi, nhưng tiếc thay, không phải ai cũng nhận ra nếu bản thân không phải là người trải nghiệm.

Trong câu chuyện các cá nhân nêu trên bị khởi tố, tạm giam, một câu hỏi được đặt ra là: vì sao các cá nhân này đều là các chuyên gia luật, cuối cùng lại bị khởi tố vì vi phạm luật? Những phát ngôn trên mạng xã hội, các buổi livestream công kích lẫn nhau, xúc phạm đời tư của người khác tưởng chừng chỉ là những cuộc đấu đá qua lại. Không ngờ, đó trở thành thòng lọng để buộc tội chính các bị cáo. Và câu chuyện của các nhân vật “đình đám” này hoàn toàn không phải là số ít. Hiện nay, rất nhiều người đã lợi dụng mạng xã hội, lợi dụng quyền tự do để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Họ luôn tự huyễn hoặc rằng, những gì họ nói là đúng, hoặc được một số người tung hô, được một số lượng người hâm mộ, mà quên mất rằng, pháp luật luôn công bằng với tất cả mọi người. Không ai được quyền đứng trên pháp luật.

Ranh giới mong manh

Trong cuộc sống, ranh giới giữa quyền tự do ngôn luận và vi phạm vào Điều 331 Bộ luật Hình sự là hết sức mong manh. Trong các cuộc “khẩu chiến” trên mạng xã hội thời gian qua, quyền tự do ngôn luận đã đi quá giới hạn ở một số người, nên hậu quả pháp lý là khó tránh khỏi.

Cần biết rằng, đạo luật cao nhất của nước ta là Hiến pháp ghi nhận, tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền tự do dân chủ của mọi công dân, trong đó có quyền được bảo vệ về danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền về hình ảnh của công dân. Pháp luật cho phép mọi công dân đều có quyền bày tỏ quan điểm, thái độ của mình về các vấn đề xã hội. Tuy nhiên, pháp luật cũng nghiêm cấm việc lợi dụng quyền tự do dân chủ để xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác, xâm phạm đến bí mật Nhà nước, bí mật đời tư cá nhân hoặc sử dụng trái phép thông tin, hình ảnh của người khác.

Người nào lợi dụng quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do hội họp để có những phát ngôn bịa đặt, sai sự thật, vu khống, xúc phạm danh dự nhân phẩm của người khác, tố cáo người khác không có căn cứ hoặc sử dụng các thông tin, hình ảnh bí mật đời tư của người khác mà không được phép thì sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy thuộc vào tính chất, mức độ và hậu quả xảy ra.

Với việc khởi tố hàng loạt nhà báo, luật sư không chỉ là bài học cho những ai coi thường pháp luật, thích nổi tiếng trên mạng xã hội bằng… miệng, mà còn để khẳng định một lần nữa nguyên tắc bất di bất dịch: không thể tùy tiện hành xử, phát ngôn trên mạng xã hội; không thể muốn nói gì, muốn làm gì dẫu trên không gian mạng - vốn là không gian ảo. Pháp luật sẽ nghiêm minh với bất kỳ hành vi vi phạm pháp luật nào, dù là trên mạng xã hội hay trên không gian ảo.

Kim Tuấn