Phòng tránh chết đuối cho trẻ em

Theo Tổ chức Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), tại Việt Nam, mỗi năm có trên 12.700 trẻ em chết đuối. Thời gian gần đây, đặc biệt là trong tháng 4 và 5/2012, trên địa bàn cả nước liên tiếp xảy ra hàng chục vụ chết đuối do tắm biển và tắm sông, hồ, cướp đi sinh mạng của hàng trăm em nhỏ.

Tỷ lệ trẻ em Việt Nam chết đuối rất cao

Tính trung bình mỗi ngày có khoảng 35 trẻ em chết đuối. Theo thống kê của Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), tỷ suất tử vong do đuối nước ở nước ta là 8/100.000 người/năm. Trẻ em là nhóm có nguy cơ tử vong cao do đuối nước, cao nhất là nhóm trẻ từ 0 - 4 tuổi với trung bình 22 ca/100.000 trẻ/năm, trong đó, nguy cơ ở trẻ trai cao gấp 1,4 lần trẻ gái. Đáng chú ý là tỷ lệ trẻ em đuối nước ở Việt Nam cao gấp 10 lần các nước phát triển.

Trẻ em tắm sông nhưng thiếu sự quản lý của người lớn dễ dẫn đến nguy cơ đuối nước. Ảnh: M.Đ

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ tử vong do đuối nước, nhưng nguyên nhân chủ yếu là do sự lơ là, chủ quan của nhiều bậc phụ huynh (như: để con trẻ chơi mà không giám sát hoặc thiếu người trông coi, chăm sóc). Bên cạnh đó, do công tác tuyên truyền chưa tốt, nhiều địa phương còn thờ ơ với công tác phòng ngừa. Đã có nhiều trường hợp trẻ chết đuối do công trình xây dựng dở dang, không có rào chắn, không có biện pháp bảo vệ. Trong khi đó, chế tài xử lý những vi phạm liên quan đến chăm sóc, bảo vệ trẻ em (như đi đò phải có áo phao...) không được thực hiện nghiêm túc. Đồng thời cũng phải kể đến một nguyên nhân quan trọng khác, đó là việc thiếu sân chơi cho trẻ em, nhất là trẻ em nông thôn. Thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương, mặc dù đã có nhà văn hóa, nhiều khu vui chơi nhưng hầu như trẻ em không được sử dụng.

Cấp cứu khi xảy ra chết đuối

Khi gặp trường hợp đuối nước, việc đầu tiên cần làm là đưa ngay nạn nhân lên khỏi mặt nước để nhanh chóng sơ cấp cứu. Nếu nạn nhân còn thở, tim còn đập thì đặt nằm đầu thấp cho nước thoát ra, lấy khăn mặt bọc ngón tay, móc đờm dãi trong miệng, thay quần áo, ủ ấm, xoa nóng người. Trường hợp tim còn đập, hô hấp đã ngừng thì dốc ngược nạn nhân vác lên vai, đầu dốc xuống để nước trong đường hô hấp thoát ra. Sau đó, đặt nằm nghiêng, móc đờm dãi, hà hơi, thổi ngạt trực tiếp vào miệng nạn nhân (thổi 1 lần ấn tim 5 lần), ấn tim ngoài lồng ngực. Đây là phương pháp hiệu quả nhất để khôi phục sự trao đổi khí. Khi thổi ngạt phải thay quần áo ướt ra vì nó làm trở ngại tuần hoàn; đồng thời lau khô người nạn nhân, ủ ấm, xoa bóp thân thể, các chi theo hướng về tim. Nếu nạn nhân ngừng thở và không nghe thấy tiếng tim đập nữa thì kết hợp thổi ngạt và ấn tim ngoài lồng ngực (cứ 5 lần ấn tim thì 1 lần thổi ngạt). Trong thời gian cấp cứu 2 - 3 giờ mà không thấy tim đập trở lại thì mới được bỏ cuộc. Khi tim đập trở lại, nạn nhân có thể thở yếu, cần cho thở hỗ trợ và theo dõi cấp cứu nếu thấy ổn định, chuyển nạn nhân đến bệnh viện.

Phòng ngừa chết đuối

Để hạn chế thấp nhất tình trạng trẻ em chết đuối, các bậc phụ huynh không nên cho trẻ đi tắm, bơi ngoài sông, suối, mò cua, bắt ốc… mà không có người lớn (biết bơi) đi kèm. Nên rào chắn xung quanh ao, hố nước, hố sâu... để tránh việc các em khi chơi đùa bị ngã, rơi xuống. Ở vùng sông nước, cần làm cửa chắn và rào quanh nhà. Nên lấp kín các hố, rãnh nước sau khi sử dụng. Làm nắp đậy chắc chắn, an toàn cho giếng, bể nước, lu chứa nước. Nên có người lớn đưa trẻ đi tắm, đặc biệt khi phải đi qua suối, sông. Mặc áo phao cho trẻ khi đi thuyền. Nên tập bơi cho trẻ.

Trẻ em vốn mê chơi và chưa thể nhận thức được mức độ nguy hiểm của việc chơi đùa tại các vùng nước sâu. Để tránh những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra đối với con em, các bậc phụ huynh cần nâng cao ý thức quản lý, có sự trông nom, canh chừng của người lớn khi cho các em tắm sông, biển, ao, hồ. Mỗi gia đình cần quản lý chặt chẽ con em mình. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng vào ngày nghỉ thì để con em đi tắm sông hay tìm đến những địa điểm vui chơi không an toàn. Đồng thời, các bậc cha mẹ phải cùng phối hợp chặt chẽ với địa phương, tổ chức Đoàn để giúp các em có một mùa hè vui vẻ và an toàn.

Chí Thiện

(theo tài liệu của Cục Y tế dự phòng)