Quản lý bằng tem nhãn để loại sản phẩm độc hại khỏi thị trường

Theo đại diện Bộ Tư pháp, phương án đơn giản để kiểm soát thuốc lá mới là dùng tem nhãn làm cơ sở phân biệt các sản phẩm được phép lưu thông.

Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng thu hút giới trẻ với nhiều kiểu dáng, hương vị đa dạng, hấp dẫn. Ảnh minh họa: T.L

Vừa qua, tại tọa đàm “Đề xuất chính sách quản lý thuốc lá thế hệ mới”, các chuyên gia, đại biểu đã khuyến nghị việc cấp thiết có phương án quản lý thích hợp đối với thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác đang tồn tại trên thị trường.

Các đại biểu đã đề xuất quản lý bằng tem nhãn để phân biệt, lưu hành hợp pháp các sản phẩm chính ngạch, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và quốc nội. Việc quản lý các sản phẩm thuốc lá hiện có là hoàn toàn nằm trong năng lực quản lý của các bộ, ngành.

Bởi thuốc lá là ngành hàng có sự tham gia kiểm soát bởi liên bộ và cả chính phủ. Việc quản lý cũng đồng thời là hàng rào giúp các cơ quan thực thi xử lý có tính răn đe cho các sản phẩm không tem nhãn trong bối cảnh thị trường thuốc lá mới hiện đang bị thao túng bởi đầu nậu, chợ đen.

Tại tọa đàm, ông Lê Đại Hải - Phó vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp) đã đề xuất phương án đơn giản để kiểm soát thuốc lá mới, đó là dùng tem nhãn làm cơ sở phân biệt các sản phẩm được phép lưu thông, và xử lý tịch thu, tiêu hủy những sản phẩm không tem nhãn.

Theo đó, Tổng cục Thuế đã có cơ chế phát hành tem nhãn cho các sản phẩm thuốc lá sản xuất nội địa như từ Vinataba, hoặc cho sản phẩm nhập khẩu nào được lưu hành hợp pháp.

Theo đó, các doanh nghiệp sẽ đăng ký quy mô sản xuất, nguyên vật liệu và số lượng để được Tổng cục Thuế phê duyệt và cung cấp số lượng tem nhãn như đăng ký. Tem dán trên gói thuốc là căn cứ để áp dụng thuế lên các sản phẩm hợp pháp. Đồng thời là cơ sở để phân biệt với hàng nhái, hàng giả, hàng phi pháp không qua đăng ký.

Theo ông Hải, việc này có thể được thực hiện tương tự với các sản phẩm thuốc lá mới đã được công nhận là thuốc lá: “Nếu đã công nhận thuốc lá nung nóng là thuốc lá và xác định những sản phẩm này đang nhập khẩu bằng con đường tiểu ngạch, xách tay không chính thống vào Việt Nam, thì nên cấp phép và kiểm soát tương tự thuốc lá điếu nhập khẩu hiện nay.

Biện pháp này vừa kiểm soát được chất lượng, vừa giúp ngăn chặn tình trạng buôn lậu, bảo đảm sự minh bạch cho người tiêu dùng”. “Việc kiểm soát này không có vấn đề gì khó khăn”, ông Hải khẳng định.

Về cơ sở pháp lý, ông Hải cho biết, cần nhìn nhận hệ thống pháp luật một cách tổng thể. Theo đó, để quản lý thuốc lá, bên cạnh Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, còn có Luật Đầu tư.

Theo Luật Đầu tư, thuốc lá là ngành kinh doanh có điều kiện, do Chính phủ kiểm soát. Như vậy, có thể từ Luật Đầu tư chỉnh sửa Nghị định 67 để xác định thuốc lá nung nóng là thuốc lá và quản lý bằng các quy định đang áp dụng cho thuốc lá điếu hiện nay.

T.L (TH)