Truyền hình
Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về trật tự xây dựng (TTXD) đã được Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh quan tâm và chỉ đạo quyết liệt. Đồng thời, ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng làm cơ sở cho việc xử lý vi phạm TTXD và bước đầu đã mang lại những kết quả đáng ghi nhận.
Xây dựng công trình trên địa bàn huyện Hồng Dân. Ảnh: T.A
SỐ VỤ VI PHẠM GIẢM
Để tăng cường công tác quản lý nhà nước về TTXD, năm 2021 Ban Thường vụ Tỉnh ủy (khóa XVI) đã ban hành Chỉ thị 04 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quy hoạch xây dựng (QHXD) và quản lý TTXD.
Cùng với đó là Kế hoạch 105 của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Chỉ thị 04 và Quyết định 13 của UBND tỉnh ban hành quy định một số nội dung về công tác quản lý TTXD trên địa bàn tỉnh và nhiều văn bản khác. Qua đó, công tác quản lý TTXD và QHXD trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Các ngành, các cấp đã quan tâm triển khai thực hiện, siết chặt công tác quản lý, xử lý vi phạm.
Qua thống kê và so sánh giữa năm 2022 và năm 2021 cho thấy, trong năm 2022 số công trình vi phạm cùng kỳ đã giảm 36 trường hợp. Nếu như năm 2021, có 82 trường hợp vi phạm TTXD thì sang năm 2022 chỉ còn có 46 trường hợp vi phạm, TTXD (giảm 44% số vụ), tỷ lệ chấp hành quyết định xử phạt đạt 74% (tăng 39% so với năm 2021).
Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa Sở Xây dựng và các ngành, UBND cấp huyện, cấp xã trong quản lý TTXD hiện nay theo Quyết định 72 của Chủ tịch UBND tỉnh là tương đối tốt. Định kỳ hàng tháng, các đơn vị phối hợp kiểm tra tình hình TTXD trên địa bàn, không có trường hợp né tránh, không tham gia hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các đơn vị.
Đặc biệt, công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về TTXD đã được Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Sở Xây dựng quan tâm chỉ đạo quyết liệt. Đơn cử như Sở Xây dựng đã chủ động phối hợp với Báo Bạc Liêu tổ chức các chuyên trang hàng tháng trên báo in và Bạc Liêu Online. Các địa phương cũng đã triển khai thực hiện tuyên truyền bằng nhiều hình thức như: Thông qua các đợt kiểm tra, qua các đài truyền thanh, phát tờ rơi… Từ đó giúp người dân, doanh nghiệp nâng cao hiểu biết để thực hiện và giám sát các công trình xây dựng trên địa bàn.
VẪN CÒN GẶP KHÓ
Tuy nhiên, cùng với những mặt đã đạt được thì công tác quản lý TTXD và QHXD vẫn còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc. Số vụ vi phạm TTXD chưa chấp hành quyết định xử phạt còn cao. Đặc biệt, việc đôn đốc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình vi phạm vẫn chưa được chính quyền địa phương thường xuyên theo dõi, giám sát, cưỡng chế theo quy định.
Mặt khác, số công trình vi phạm TTXD giảm một phần là do hiện nay theo quy định tại Nghị định 16 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) về xây dựng thì đối với các công trình xây dựng trên đất không đúng mục đích sử dụng đất thì xử phạt theo quy định của Chính phủ trong lĩnh vực đất đai. Do đó năm 2022, số công trình vi phạm TTXD tuy có giảm nhưng số vi phạm xây dựng trong lĩnh vực quản lý đất đai và lấn chiếm đất dành cho đường bộ tăng. Cụ thể, TP. Bạc Liêu có 22 trường hợp vi phạm đất đai; huyện Hòa Bình: 7 trường hợp và Vĩnh Lợi có 8 trường hợp xây dựng vi phạm hành lang an toàn đường bộ. Đáng chú ý, hiện nay việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC cũng gặp nhiều khó khăn. Biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền, kê biên tài sản gặp khó khi đối tượng bị cưỡng chế không cung cấp thông tin về tài khoản, hoặc có tài khoản nhưng không có tiền trong tài khoản; không có tài sản để kê biên vì trụ sở, trang thiết bị, phương tiện kinh doanh đều thuê, mượn.
Bên cạnh đó, người vi phạm có nhiều cách đối phó để né tránh trách nhiệm thi hành quyết định xử phạt. Nhiều doanh nghiệp sau khi bị xử phạt đã chấm dứt hoạt động, chủ sở hữu thành lập doanh nghiệp mới với cùng ngành nghề kinh doanh ngay tại địa chỉ cũ. Khi tổ chức thực hiện cưỡng chế thì đối tượng thông báo doanh nghiệp cũ đã không còn hoạt động... Thêm vào đó, đa số các vụ việc cưỡng chế các công trình vi phạm TTXD đã qua đều phải “tạm ứng chi phí cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC” để thực hiện. Song, theo Thông tư 05/TT-BTC hướng dẫn việc quản lý, tạm ứng và hoàn trả chi phí cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC thì khi không thể thu hồi tiền từ người vi phạm để hoàn ứng, người ra quyết định cưỡng chế báo cáo nguyên nhân chưa thu hồi và kiến nghị cơ quan cấp trên, cơ quan tài chính cùng cấp (mà không hướng dẫn rõ các biện pháp xử lý phần chi phí tạm ứng này). Điều này gây khó khăn và áp lực tài chính cho cơ quan triển khai thực hiện quyết định cưỡng chế, nhất là UBND cấp xã, cũng như tạo tâm lý e ngại khi xử lý phần chi phí tạm ứng này vì đây là ngân sách nhà nước.
Theo quy định tại Nghị định 166/2013 “Người ra quyết định cưỡng chế có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt của mình và của cấp dưới”, nhưng do lực lượng Thanh tra Sở Xây dựng mỏng và không đủ để thực hiện cưỡng chế các công trình vi phạm nên phải phối hợp với chính quyền địa phương. Tuy nhiên, thực tiễn trong những năm qua cho thấy thì cách thức, phân định vai trò trong việc phối hợp này chưa có hướng dẫn và quy định cụ thể nên Sở Xây dựng vẫn còn gặp khó trong quá trình chỉ đạo triển khai thực hiện…
TÚ ANH
Theo Sở Xây dựng, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật về xử lý VPHC trong lĩnh vực TTXD thì ngoài việc đề nghị các sở, ban, ngành cấp tỉnh, UBND cấp huyện tiếp tục tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ được UBND tỉnh giao tại Kế hoạch 105 và Công văn 2313 của Chủ tịch UBND tỉnh; Sở Xây dựng đề xuất một số vấn đề sau:
Kiến nghị UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo tập trung nguồn lực cho công tác lập QHXD (quy hoạch chung; quy hoạch phân khu; quy hoạch chi tiết). Có quy hoạch, ngoài việc quản lý TTXD còn tạo hành lang pháp lý để triển khai các dự án động lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Giao UBND cấp huyện căn cứ tình hình thực tế của địa phương thành lập Đội Quản lý trật tự đô thị trực thuộc để quản lý chặt chẽ hơn nữa công tác TTXD trong thời gian tới.
Kiến nghị Sở Tư pháp tổ chức tập huấn nghiệp vụ hoặc biên soạn tài liệu về các lỗi thường gặp trong xử lý VPHC cho cán bộ, công chức phụ trách địa chính, xây dựng của UBND các xã, phường, thị trấn và người có thẩm quyền xử phạt để chuẩn hóa công tác xử lý VPHC (nhằm tránh để xảy ra các sai sót trong quá trình lập biên bản, nhận định hành vi, ban hành và theo dõi đôn đốc chấp hành quyết định).
Bên cạnh đó, có kế hoạch kiểm tra công tác xử lý VPHC đến cấp xã, vì đây là cấp cơ sở phát hiện hành vi vi phạm và tham mưu xử lý đầu tiên. Nếu cấp xã làm tốt khâu lập biên bản theo đúng quy định, nhận diện hành vi vi phạm chính xác thì sẽ hạn chế hậu quả do sai sót trong quá trình xử lý.
Đồng thời có hướng dẫn hoặc đề nghị Bộ Tư pháp hướng dẫn chi tiết hơn về thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC cho lực lượng tham mưu công tác xử lý vi phạm hành chính.
Ngoài ra, có ý kiến với Bộ Tài chính trong việc điều chỉnh Thông tư 05 về hướng dẫn việc quản lý, tạm ứng và hoàn trả chi phí cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC theo hướng cụ thể hơn biện pháp xử lý phần chi phí tạm ứng để cưỡng chế nhưng không thu hồi được hoặc thu không đủ.
Xem thêm bình luận