Sản xuất giống lúa RVT và nỗi lo “dội chợ”

Vụ hè thu vừa qua, nông dân sử dụng giống lúa RVT mang lại lợi nhuận cao với giá bán được thương lái, nhà cung cấp giống bao tiêu là 5.200 đồng/kg. Lợi nhuận này đang tạo nên cơn sốt mở rộng diện tích sản xuất giống lúa RVT.

Vụ hè thu vừa qua, nông dân sử dụng giống lúa RVT mang lại lợi nhuận cao với giá bán được thương lái, nhà cung cấp giống bao tiêu là 5.200 đồng/kg. Lợi nhuận này đang tạo nên cơn sốt mở rộng diện tích sản xuất giống lúa RVT.

Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau Nguyễn Trần Thức lo lắng, việc mở rộng diện tích sản xuất lúa RVT tại các địa phương sẽ làm lượng lúa hàng hoá RVT tăng vượt cầu nên dễ bị thương lái ép giá hoặc thương lái, doanh nghiệp huỷ bỏ thu mua bao tiêu. Bởi lợi nhuận chênh lệch từ bán lúa lương thực làm lúa giống đã giúp họ thu lại lợi khá cao. Vấn đề các thương lái, doanh nghiệp cam kết thu mua lúa hàng hoá RVT còn nhiều uẩn khúc, không rõ ràng, không có những hợp đồng mua bán pháp nhân, đảm bảo cho người dân an tâm sản xuất.

Nông dân  ấp Lung Tràm, xã Khánh Hải, huyện Trần Văn Thời thu hoạch lúa RVT

Giống lúa RVT có nguồn gốc từ Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương là doanh nghiệp trực thuộc Bộ NN&PTNT và tại Cà Mau xuất hiện từ đầu vụ hè thu 2015. Vừa qua, qua sản xuất thử nghiệm ở một số hợp tác xã trong tỉnh, bước đầu giống lúa này thích nghi cao, năng suất khá.

Tuy nhiên, giống lúa RVT có thời gian sinh trưởng từ 95-100 ngày, đặc tính hơi yếu rạ, nhiễm nặng rầy nâu rất khó phòng trừ. Trong vụ hè thu vừa qua, nhiều trà lúa đã bị nhiễm rầy, tích luỹ mật số cao, vì vậy khi mở rộng diện tích có nguy cơ bộc phát rầy nâu trong vụ đông xuân trên diện rộng.

Theo đó, ở các địa phương, nhất là huyện Trần Văn Thời, người dân sử dụng giống lúa RVT sản xuất với tổng diện tích ước tính trên 2.000 ha. Và được thương lái thu mua với giá cao hơn các giống lúa khác từ 1.000-1.500 đồng/kg. Vụ đông xuân năm nay, bà con nông dân đang có xu hướng chuyển đổi sang gieo trồng giống lúa RVT, ước diện tích sử dụng giống lúa này sẽ vượt 10.000 ha.

Nắm bắt được nhu cầu của nông dân, một số thương lái, doanh nghiệp đã tổ chức giới thiệu quảng cáo, kinh doanh giống lúa RVT bằng nhiều hình thức như: bán tiền mặt, bán nợ, cam kết thu mua lại lúa hàng hoá. Đặc biệt, giá bán lúa giống có thời điểm đẩy lên rất cao (18.000 đồng/kg) làm cho tình hình kinh doanh, mua bán lúa giống RVT trên địa bàn tỉnh diễn biến phức tạp, khó quản lý chất lượng.

Một đặc điểm rất đáng chú ý hiện nay là việc kinh doanh lúa giống RVT đang diễn ra phức tạp như: giống không có bao bì nhãn mác, không có chứng nhận hợp quy, chất lượng lúa giống không đảm bảo theo quy định Nhà nước. Nông dân đang nhầm lẫn giữa RVT lương thực, RVT làm giống, RVT 21 Sóc Trăng và RVT thơm của Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương.

Ngoài ra, một số thương lái, tổ chức cá nhân lợi dụng nhu cầu lúa giống RVT hút hàng, tổ chức mua bán lúa lương thực RVT đóng bao (không nhãn mác) bán với giá cao 15.000-16.000 đồng/kg cho nông dân làm lúa giống.  

Ông Nguyễn Trần thức khuyến cáo, chi cục đang phối hợp với các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền cho người dân nắm rõ những vấn đề về sản xuất giống lúa RVT; phối hợp với cơ quan chức năng huyện, tỉnh quản lý chặt việc tập hợp nông dân để giới thiệu, quảng bá lúa giống RVT dưới mọi hình thức (phải có sự cho phép của Sở NN&PTNT). Đồng thời, người dân không nên mua giống lúa RVT trôi nổi, không có nguồn gốc nhãn hiệu, không chứng nhận hợp quy.

“Nông dân không nên sản xuất ồ ạt, sẽ khó có đầu ra ổn định và dịch bệnh xảy ra trên diện rộng. Đồng thời việc bán lúa giống phải có thương nhân chịu trách nhiệm, có thủ tục, có hoá đơn kèm theo; việc cam kết bao tiêu thu mua lúa hàng hoá RVT của thương lái, doanh nghiệp phải được thực hiện thông qua hợp đồng mua bán dưới sự tham gia giám sát của UBND xã làm cơ sở pháp lý về sau”, ông Nguyễn Trần Thức cho biết thêm./.

Bài và ảnh: Hoàng Diệu