Sốt xuất huyết: Bệnh nguy hiểm nhưng rất dễ phòng ngừa

Sốt xuất huyết là tên thường gọi của sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue. Là bệnh truyền nhiễm cấp tính gây dịch do virus Dengue. Bệnh truyền từ người bệnh sang người lành qua muỗi vằn Aedes Aegypti...

Ảnh minh họa: T.L

Bệnh sốt xuất huyết có ở đâu?

Bệnh xảy ra ở tất cả các nước nằm trong vùng nhiệt đới. Ở Việt Nam, bệnh xảy ra ở hầu hết các tỉnh, tập trung chủ yếu ở phía Nam và ven biển miền Trung. Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát thành dịch lớn vào mùa mưa, từ tháng 4 - 11. Vụ dịch gần đây nhất là năm 1998, cả nước có 234.920 người mắc, 377 người chết. Ở miền Bắc, cả người lớn và trẻ em đều có thể mắc dịch. Ở miền Nam, chủ yếu là trẻ em dưới 15 tuổi.

Tại sao người ta bị mắc sốt xuất huyết?

Do muỗi vằn đốt người bệnh nhiễm virus, sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt. Thủ phạm truyền virus gây bệnh sốt xuất huyết cho người là 2 loại muỗi vằn có tên khoa học là Aedes Aegypti và Aedes Albopictus, trong đó quan trọng nhất là Aedes Aegypti.

 Muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết có đặc điểm gì?

Muỗi màu đen, trên thân và chân có những đốm trắng, thường được gọi là muỗi vằn. Đời sống của muỗi vằn liên quan chặt chẽ với hoạt động của con người: muỗi vằn trú đậu trong nhà, trên quần áo, chăn, màn, dây phơi và đồ dùng trong nhà. Muỗi vằn hút máu ban ngày mạnh nhất là sáng sớm và chiều tối.

Muỗi vằn đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước do chính con người làm ra ở trong và xung quanh nhà như bể (bi), chum vại (lu, khạp), giếng, phuy, các đồ vật phế thải có nước như lọ hoa, bát kê chân chạn (bẫy kiến), lốp xe, vỏ dừa.

Tại sao sốt xuất huyết lại nguy hiểm?

Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc biệt và chưa có vaccine phòng bệnh. Bệnh thường gây ra dịch lớn làm nhiều người mắc cùng lúc, gây khó khăn cho việc chăm sóc và chữa trị, làm thiệt hại về kinh tế - xã hội và sức khỏe; có thể gây tử vong cao, đặc biệt là trẻ em.

Làm sao biết người bị mắc sốt xuất huyết?

Thể bệnh nhẹ: sốt cao đột ngột 39 - 40⁰C kéo dài trong 2 - 7 ngày, khó hạ sốt, đau dữ dội ở vùng trán, đau sau nhãn cầu, có thể có dấu hiệu phát ban, không kèm theo ho, sổ mũi. Thể bệnh nặng hơn bao gồm các dấu hiệu trên, kèm theo dấu hiệu xuất huyết: chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm chỗ tiêm, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng, buồn nôn, chân tay lạnh, vật vã, hốt hoảng.

Làm gì khi nghi ngờ bị mắc sốt xuất huyết?

Đưa người ốm đi khám bệnh ngay. Trường hợp nhẹ có thể chăm sóc tại nhà: nghỉ ngơi, cho uống nhiều nước, uống dung dịch oresol, nước trái cây càng tốt. Cho ăn nhẹ: cháo, xúp, sữa. Hạ sốt với Paracetamol, lau mát khi sốt cao. Không dùng Aspirin để hạ sốt. Theo dõi nếu có bất kỳ dấu hiệu xuất huyết nào hoặc diễn biến nặng hơn (li bì, bứt rứt, vật vã, chân tay lạnh, đau bụng, nôn nhiều) cần đưa đến bệnh viện ngay.

Làm thế nào để phòng bệnh sốt xuất huyết?

Bệnh sốt xuất huyết có thể gây chết người. Cho đến nay, chưa có vaccine phòng và không có thuốc trị bệnh. Vì vậy, muốn phòng bệnh sốt xuất huyết cần diệt muỗi và bọ gậy (lăng quăng). Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt bọ gậy (lăng quăng). Thả cá bảy màu vào tất cả các vật chứa nước trong nhà (bể, bi, giếng, chum vại, lu khạp) để diệt bọ gậy (lăng quăng).

Thu gom, hủy đồ phế thải ở xung quanh nhà như chai lọ vỡ, ống bơ, vỏ dừa. Lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến. Thay nước, lau cọ chum vại (lu khạp) hàng tuần. Bỏ muối vào bát kê chân chạn (bẫy kiến), cho cát ẩm vào lọ hoa.

Mọi người đều có thể tự bảo vệ mình tránh bị muỗi đốt bằng cách: mặc áo quần dài tay, ngủ trong màn ban ngày, dùng hương muỗi, bình xịt diệt muỗi. Cho bệnh nhân nằm màn, tránh muỗi đốt. Dùng rèm che, mành tẩm hóa chất diệt muỗi che cửa để hạn chế và diệt muỗi.

TRÚC LY (tổng hợp)