Tháo gỡ “điểm nghẽn” để nâng cao hiệu quả chính quyền cơ sở

Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường đối với nội dung thứ 2 về dự kiến chương trình giám sát năm 2027. Tham gia phát biểu, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc, bám sát thực tiễn, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

• Tạo nền tảng cho bộ máy chính quyền nhiệm kỳ mới hoạt động hiệu quả
• Kiện toàn chức danh chủ chốt - Động lực cho bộ máy chính quyền nhiệm kỳ mới
• Tháo gỡ khó khăn từ cơ sở trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hoa Ry phát biểu tại hội trường, kiến nghị tháo gỡ các “điểm nghẽn” nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.

Kiến nghị mở rộng nội dung giám sát từ thực tiễn

Đại biểu cơ bản thống nhất với các chuyên đề giám sát đã được đề xuất, đánh giá cao tính cấp thiết, sự bài bản và hiệu quả trong tổ chức thực hiện thời gian qua, góp phần tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn.

Tuy nhiên, từ thực tế triển khai tại cơ sở, đại biểu đề nghị cần bổ sung nội dung giám sát về việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây là vấn đề đang được cử tri và Nhân dân quan tâm, cần được đánh giá tổng thể để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm chính quyền hoạt động hiệu quả, gần dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Nhận diện rõ những “điểm nghẽn” trong vận hành

Điểm nổi bật trong phát biểu của đại biểu Trần Thị Hoa Ry là việc chỉ ra ba “điểm nghẽn” mang tính cốt lõi, đang tác động trực tiếp đến hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Phân cấp chưa thực chất là vấn đề đầu tiên được nêu. Theo đại biểu, dù đã có chuyển biến, nhưng vẫn tồn tại tình trạng giao việc mà chưa giao quyền. Khi quyền quyết định vẫn tập trung ở cấp trên, thì cấp cơ sở khó phát huy vai trò, khiến cải cách chưa đạt hiệu quả thực chất.

Quá tải công việc ở cấp cơ sở là điểm nghẽn thứ hai. Việc tinh giản cấp trung gian chưa đi kèm với tái cấu trúc quy trình và phân bổ nguồn lực hợp lý, dẫn đến tình trạng dồn việc xuống cấp dưới. Cán bộ cấp xã phải xử lý khối lượng công việc lớn trong khi biên chế còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân.

Năng lực cán bộ chưa theo kịp yêu cầu là nút thắt quan trọng. Mô hình mới đòi hỏi cán bộ cơ sở phải có năng lực quản trị cao hơn, nhưng thực tế vẫn còn những hạn chế về kỹ năng chuyên môn, đặc biệt trong các lĩnh vực mới. Cùng với đó là tâm lý e ngại, thiếu cơ chế bảo vệ khi thực thi nhiệm vụ.

Ba điểm nghẽn này, theo đại biểu, không tồn tại riêng lẻ mà tạo thành “vòng luẩn quẩn”, làm suy giảm hiệu lực quản trị ở cấp cơ sở nếu không được tháo gỡ đồng bộ.

Quang cảnh phiên thảo luận tại Hội trường Diên Hồng.

Cải cách đồng bộ để nâng cao hiệu lực, hiệu quả

Từ việc phân tích những tồn tại, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Trần Thị Hoa Ry đề xuất nhiều giải pháp mang tính hệ thống.

Trong đó, nhấn mạnh việc hoàn thiện cơ chế phân cấp theo hướng giao quyền thực chất gắn với trách nhiệm rõ ràng; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm để tăng tính chủ động cho cơ sở.

Đồng thời, cần rà soát, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, chuẩn hoá quy trình theo hướng một đầu mối - một trách nhiệm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số nhằm giảm tải công việc lặp lại.

Đặc biệt, đại biểu kiến nghị cần điều chỉnh chính sách đối với cán bộ, công chức cơ sở theo hướng phù hợp hơn với khối lượng công việc, đồng thời có cơ chế thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, qua đó nâng cao chất lượng quản trị địa phương.

Góp phần hoàn thiện chính sách từ thực tiễn cơ sở

Phát biểu của đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, thể hiện rõ cách tiếp cận từ thực tiễn, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở - nơi trực tiếp phục vụ Nhân dân.

Việc đề xuất bổ sung nội dung giám sát liên quan đến tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền hai cấp không chỉ mang ý nghĩa trước mắt mà còn có giá trị lâu dài, góp phần giúp Quốc hội có cái nhìn toàn diện hơn trong hoạch định chính sách.

Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của hoạt động giám sát tối cao trong việc hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

                                                                                                                  Lê Hằng