Thị trấn không nước sạch!

“Không có nơi đâu giống Gành Hào!”, Bí thư Huyện ủy Đông Hải - Trần Thanh Mến đã từng khẳng định như vậy tại một kỳ họp HĐND huyện khi phải lắng nghe quá nhiều kiến nghị, chỉ trích từ phía cử tri. Đằng sau vấn đề nước sạch là câu chuyện chưa có hồi kết… 

Nhà máy nước sạch Gành Hào (huyện Đông Hải) đã “cửa đóng then cài” sau khi thi công được 80% khối lượng.

“KHÁT” NƯỚC SẠCH GIỮA… ĐẤT LIỀN!

Ở nơi đảo xa “khát” nước sạch là chuyện bình thường, nhưng giữa đất liền như thị trấn Gành Hào - trung tâm huyện lỵ Đông Hải mà người dân cũng “khát” nước sạch thì hơi lạ! Nhưng sự thật đó đã tồn tại hơn 40 năm.

Ngày chúng tôi ghé thăm thị trấn Gành Hào tìm hiểu vấn đề nước sạch, có nhiều người dân xúm lại hỏi thăm, nhưng phần lớn là phàn nàn, trách móc. Trong số đó, ý kiến của cựu chiến binh Vũ Hồng Năm (ấp 2) được nhiều người lắng nghe và chấp nhận. Ông Năm cho biết: “Gia đình tôi về sinh sống ở Gành Hào từ năm 2003. Qua tìm hiểu, tôi được biết ở thị trấn này từ khi thành lập (ngày 4/4/1979) tới nay, chưa bao giờ có nước sạch. Dân ở đây mạnh ai nấy khoan giếng nước. Người có điều kiện thì mua máy lọc về xài, những hộ khác thì cứ bơm lên dùng cho tắm giặt, nấu ăn…, sau khi lắng cặn thì dùng để uống. Hộ nào quá khó khăn, không có 7 - 8 triệu đồng để khoan giếng thì xin kéo ống từ “nhà cung cấp” với giá 6.000 - 7.000 đồng/m³ nước”. Còn theo vợ của ông Năm thì, “Con tôi mua nước giá cao nhưng nguồn nước có sạch sẽ gì đâu. Lúc đầu ít người sử dụng nên nước rất trong, về sau người dùng nhiều nên nước đục ngầu, vừa bị đóng phèn lại vừa có cát”.

Ông Ngô Chí Linh - Phó Chủ tịch UBND thị trấn Gành Hào xác nhận, từ trước đến nay, gần 14.000 nhân khẩu ở đây đều sử dụng nước giếng khoan. Ngoài việc sử dụng riêng lẻ, Gành Hào có 4 “nhà cung cấp nước” dưới dạng hộ có điều kiện đứng ra khoan giếng nước sâu, sau đó truyền ống, lắp đồng hồ cho các hộ trong chợ sử dụng. Những trường hợp khác chia theo cụm 5 - 7 hộ thì có một hộ đứng ra khoan giếng, rồi chia sẻ các hộ xung quanh. Tiền nước tính theo đơn vị mét khối y như giá bán nước sạch, mặc dù không đảm bảo vệ sinh, không qua lắng lọc…

“Nhà cung cấp nước” - Trịnh Hoàng Phi (ấp 2) cho biết, gia đình ông đã 3 đời (hơn 40 năm) làm công việc cung cấp nước mà Gành Hào vẫn chưa có nước sạch. Mặc dù nằm sát cửa biển, khả năng sạt lở rất cao nhưng ông làm liều khoan giếng độ sâu tới 150m. Với thể tích bồn chứa 7.000 lít, ông Phi đang cung cấp nước sinh hoạt cho 220 hộ dân. May là chất lượng nguồn nước ở khu vực này khá tốt nên chưa bị ai phàn nàn.

Theo phản ánh của người dân, có sự tắc trách từ phía chính quyền là chưa thấy một cơ quan nào xuống tới tận hộ dân lấy mẫu nước họ đang sử dụng đem đi phân tích chất lượng để có giải pháp khuyến nghị, giúp đỡ.                    

LOAY HOAY XỬ LÝ MỘT DỰ ÁN

Ông Hà Triều Dương - Bí thư Đảng ủy thị trấn Gành Hào cho biết, không phải Gành Hào không có nhà máy nước sạch, mà điều đáng nói ở đây là nhà máy nước xây dựng đã 12 năm chưa xong. Năm 2009, Nhà máy nước sạch Gành Hào được khởi công xây dựng tại ấp 4 dưới dạng thu hút đầu tư của tỉnh. Huyện Đông Hải khi đó giao hơn 5.000m² đất cho nhà đầu tư thuê 50 năm để thực hiện dự án cung cấp nước sạch cho toàn bộ dân cư thị trấn Gành Hào và các cơ quan của huyện nằm trên địa bàn thị trấn. Nhà máy có tổng công suất 12.000m³/ngày đêm, có dự trù đủ cho mục đích phát triển thị trấn tăng gấp đôi sau này. Thế nhưng, trượt giá do thi công chậm làm cho tổng vốn đầu tư nhà máy từ 40 tỷ đội lên 128 tỷ đồng. Và do không còn khả năng về vốn nên nhà đầu tư nhiều lần lỗi hẹn với tỉnh thời gian hoàn thành dự án.

Ông Nguyễn Trọng Hán - Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Hải cho rằng, do tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư nên huyện không có thẩm quyền can thiệp vào dự án này. Nhưng để làm tròn trách nhiệm với cử tri thị trấn Gành Hào, UBND huyện đã nhiều lần kiến nghị lên tỉnh quan tâm giải quyết nhu cầu bức xúc về nước sạch, nhưng đến nay chưa thấy chuyển động.

Tháng 1/2021, Sở KH-ĐT đã có kiến nghị UBND tỉnh thu hồi chủ trương đầu tư dự án xây dựng Nhà máy nước sạch Gành Hào của Công ty Cổ phần nước sạch Đông Hải, nhưng không nhắc tới phương án triển khai dự án nào khác. Đến nay, kiến nghị ấy vẫn chưa có gì mới mẻ khi UBND tỉnh chưa có một văn bản chính thức nào.

Máy bơm của ông Võ Thanh Bình (ở ấp 2, thị trấn Gành Hào) cấp nước cho 5 hộ xung quanh. Ảnh: T.Đ

ĐÔ THỊ LOẠI IV CÒN XA

Theo Bí thư Đảng ủy thị trấn Gành Hào - Hà Triều Dương, chỉ tiêu tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch đạt từ 85 - 90% nêu trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thị trấn, nhiệm kỳ 2020 - 2025 sẽ không bao giờ khả thi nếu Gành Hào không có nhà máy nước sạch đi vào hoạt động. Và Gành Hào cũng không đủ điều kiện để được công nhận đô thị văn minh nếu người dân cứ sử dụng nguồn nước… theo kiểu hiện tại. Ngay cả các ngành chức năng thị trấn Gành Hào cũng không thể nào xử phạt mạnh tay người dân khoan giếng nước ngầm khi thấy họ gặp khó khăn về nước sinh hoạt.

Văn kiện Đại hội Đảng bộ huyện Đông Hải, nhiệm kỳ 2020 - 2025 xác định mục tiêu: “Xây dựng thị trấn Gành Hào trở thành đô thị loại IV vào năm 2025”, đồng thời tiến hành lập Đề án xây dựng và phát triển huyện Đông Hải trở thành thị xã”. Vì an ninh nguồn nước, vì sức khỏe của cộng đồng và vị thế của một trung tâm huyện lỵ, người dân Gành Hào khát khao có được một dự án khác đầu tư nước sạch phục vụ đời sống dân sinh, thay vì phải lệ thuộc dự án dở dang bên bờ phá sản còn dính quá nhiều thủ tục pháp lý.

“Nước sạch là vấn đề sống còn của con người”, do đó, người dân Gành Hào cho rằng, họ tiếp tục gửi trọn tâm tư, nguyện vọng thiết yếu này đến các đại biểu dân cử, mong nhận được sự đồng cảm, sẻ chia và hành động quyết liệt vì cuộc sống của Nhân dân.  

TẤN ĐẠT

-----------------------------------------------------------------------------

Công ty Cổ phần nước sạch Đông Hải đang nợ Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh khu vực Minh Hải gần 71,6 tỷ đồng. Trong đó, 24 tỷ đồng nợ gốc và gần 26 tỷ đồng lãi phát sinh. Theo cam kết, sau tháng 12/2020, nếu Công ty không có khả năng thực hiện dự án thì phía ngân hàng cho vay được tiến hành thanh lý tài sản thế chấp theo quy định.