Thực trạng quản lý đất đai: Phức tạp, lỏng lẻo

Theo số liệu của Sở TN&MT, đến hết năm 2020, tổng quỹ đất công trên địa bàn tỉnh là hơn 5.000ha. Đất công sử dụng ổn định vào mục đích quốc phòng - an ninh hơn 609ha; đất nông nghiệp, đất công trình, trụ sở cũ, đất đã thu hồi nhưng chưa giao, đất chưa sử dụng... hơn 2.900ha; còn hơn 1.500ha đất công bị lấn chiếm. Thực trạng quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh vẫn còn khá phức tạp, tình trạng lấn chiếm đất đai vẫn kéo dài.

“Khu đất vàng” giao Tập đoàn Nguyễn Kim nhiều năm nay vẫn chưa khởi động. Ảnh: K.K

Nhận thức rõ điều này, tháng 12/2019, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành Văn bản số 5745 chỉ đạo các sở, ngành và UBND các huyện, thị xã, thành phố tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai. Trong đó, yêu cầu ngành chức năng và các địa phương thường xuyên kiểm tra, thanh tra công tác quản lý trật tự xây dựng, quản lý đất đai để kịp thời chấn chỉnh, nhất là tăng cường công tác cải cách thủ tục hành chính trong việc cấp phép xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nhằm tạo điều kiện cho người dân. Tuy nhiên, câu chuyện quản lý đất đai vẫn là một câu chuyện dài nhiều tập, với khá nhiều vấn đề cần sớm được quan tâm, tháo gỡ.

Điển hình như tại TP. Bạc Liêu, so với yêu cầu, tỷ lệ về quy hoạch xây dựng trên địa bàn thành phố mới đạt 58,14%. Tốc độ đô thị hóa của thành phố nhanh, nhu cầu nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp của người dân cao nhưng chưa được đáp ứng. Hiệu quả quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng, quản lý đất đai vẫn còn chưa cao, tình trạng lấn chiếm đất công, tình trạng người dân tự ý phân lô, bán nền, xây dựng trên đất nông nghiệp diễn ra khá phổ biến, trở thành những khu dân cư tự phát, không theo quy hoạch. Rồi tình trạng người dân mượn đất công của Nhà nước để ở, thuê kinh doanh… đến khi thu hồi thì dây dưa không trả, đòi quyền lợi, đòi tái định cư hết sức vô lý?!

TP. Bạc Liêu còn gặp nhiều vướng mắc đối với các dự án giao đất, cho thuê đất, song nhà đầu tư triển khai dự án chậm, xin gia hạn nhiều lần, ảnh hưởng đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, vẻ mỹ quan đô thị của thành phố như khu đất giao cho Tập đoàn Nguyễn Kim xây trung tâm thương mại - dịch vụ giải trí, hay khu đất giao xây dựng bệnh viện tại khóm 10 (Phường 1) vẫn trong tình trạng “đắp chiếu”.

Việc quản lý đất đai còn nhiều hạn chế, bất cập là do một số cơ quan chức năng chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, trách nhiệm trong quản lý đất công, công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa kịp thời; thiếu quan tâm theo dõi, thanh tra, kiểm tra, đùn đẩy trách nhiệm, chưa kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm… dẫn đến gây thất thoát, lãng phí nguồn tài nguyên đất đai. Các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết xây dựng, quy định quản lý kiến trúc đến nay chưa phủ kín địa bàn làm hạn chế quyền xây dựng nhà ở hợp pháp của người dân. Cấp ủy đảng, chính quyền một số đơn vị phường, xã thiếu sự quan tâm chỉ đạo, có lúc còn buông lỏng trong công tác quản lý đất đai. Mặt khác, nhận thức pháp luật về đất đai trong Nhân dân còn nhiều hạn chế dẫn đến tình trạng vi phạm như lấn chiếm, xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép. Chính quyền các cấp không xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm về đất đai, nhất là các khu dân cư tự phát, các trường hợp phân lô, bán nền trái pháp luật, điều mà lẽ ra, cần phải được quản lý chặt chẽ.

Kim Kim