Tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng từ những hộ nhận khoán

(CMO) Hầu hết các vụ cháy rừng xảy ra trong 2 năm gần đây đều do người dân đốt đồng chuẩn bị cho sản xuất vụ lúa làm cháy lan sang rừng, tập trung chủ yếu ở 6 xã được giao đất, giao rừng cho người dân theo Nghị định 181/NĐ-CP như: Khánh Bình Tây Bắc và Trần Hợi (huyện Trần Văn Thời); xã Khánh An, Nguyễn Phích, Khánh Lâm, Khánh Hoà (huyện U Minh).

Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cà Mau Lê Văn Hải nhận định, những năm trước đây, các vụ cháy rừng là do người dân bất cẩn dùng lửa khi ăn ong, hiện nay tình trạng này không còn xảy ra. Tuy nhiên, nguy cơ cháy rừng từ những hộ nhận khoán đất rừng, do diện tích đất sản xuất nông nghiệp nằm xen kẽ với đất rừng, lại là rừng giao cho dân quản lý nên không cấm được người dân ra vào rừng như các khu vực khác. Mặt khác, thời điểm mùa khô cũng trùng thời điểm người dân thu hoạch vụ lúa đông xuân và tiến hành đốt rơm, rạ, cải tạo đất để chuẩn bị cho vụ hè thu.

Lực lượng phòng chống cháy rừng thường xuyên vận hành, kiểm tra máy bơm.

Mùa khô năm 2015-2016, trên toàn lâm phần rừng tràm xảy ra 5 vụ cháy rừng, làm thiệt hại trên 17 ha rừng, trong đó có 3 vụ cháy do sét đánh, còn lại 2 vụ cháy rừng từ đốt đất nông nghiệp cháy lan sang rừng ở xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời.

Theo người dân, phần lớn diện tích lúa thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp nên rơm rạ rải khắp đồng, nếu thu gom bằng phương pháp thủ công rất mất thời gian, vì vậy họ chọn giải pháp đốt đồng làm sạch đất, tiêu diệt cỏ dại và sâu bệnh, tạo thêm màu mỡ cho đất.
Ông Lê Văn Hải cho biết thêm, trên lâm phần rừng tràm có 2.735 hộ dân được nhận khoán đất rừng theo Nghị định 181/NĐ-CP của Chính phủ, với diện tích 12.535 ha. Trong đó, có khoảng 5.000 ha đất sản xuất lúa và trên 7.500 ha rừng nằm đan xen với nhau. Tuy cuộc sống của người dân có phát triển, nhưng so với mặt bằng chung thì họ vẫn còn nghèo, không vốn nên chỉ có khoảng 30% diện tích rừng được người dân lên liếp trồng rừng thâm canh, diện tích còn lại chủ yếu trồng theo kiểu truyền thống. Chất lượng rừng không cao nên nhiều hộ dân chưa thật sự quan tâm đến công tác phòng chống cháy rừng (PCCR) vào mùa khô dù ngành đã chủ động phối hợp tuyên truyền pháp luật.
Được biết, thời gian qua, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã thực hiện nhiều biện pháp PCCR như: phối hợp với chủ rừng, chính quyền địa phương tổ chức họp dân ký cam kết thực hiện những quy định an toàn về PCCR trong mùa khô hoặc yêu cầu người dân khi tiến hành đốt đồng phải báo cáo trước cho cơ quan chức năng bố trí lực lượng tổ chức giám sát, ứng trực để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, nhiều hộ dân sống ven rừng chưa ý thức được tác hại của nạn cháy rừng nên chủ quan đốt đồng, đốt cỏ vườn... tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng rất cao.
"Điều đáng quan tâm hiện nay là rừng nằm đan xen với đất sản xuất nông nghiệp. Nếu người dân bơm tát nước để sản xuất lúa thì ảnh hưởng đến việc giữ nước PCCR, còn giữ nước để chủ động PCCR vào mùa khô thì không sản xuất được cây lúa. Dù cho người dân đã đào khuôn bao nhưng do nằm đan xen rừng - lúa nên không giữ được nước. Nếu có cháy xảy ra, khó tìm được nguồn nước để cứu rừng", ông Hải lo lắng.
Phó chủ tịch UBND xã Khánh Bình Tây Bắc Bùi Chí Ngạn trăn trở: "Đề án quy hoạch tách đất sản xuất lúa ra khỏi rừng không được triển khai. Công tác PCCR trên địa bàn xã gặp rất nhiều khó khăn do khó quản lý việc người dân đốt đồng. Để công tác PCCR tốt hơn, tỉnh cần xem xét kiến nghị với Trung ương cho hoán đổi diện tích rừng sang trồng rừng tập trung, nhằm tách lúa ra khỏi rừng theo quy định để công tác bảo vệ và PCCR vào mùa khô thuận lợi hơn".
PCCR là nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý và bảo vệ, phát triển rừng. Để công tác này đạt hiệu quả thiết thực, cần có sự tham gia của cả cộng đồng, sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành chức năng, nhất là của người dân.

Trung Đỉnh