TP. Bạc Liêu: Cần những cơ chế đặc thù cho phát triển nông nghiệp đô thị

Có thể nói, sản xuất nông nghiệp năm 2016 trên địa bàn TP. Bạc Liêu tiếp tục phát triển ổn định, tuy nhiên thế mạnh này vẫn còn là tiềm năng và chưa phát huy hết lợi thế, giá trị từ nông nghiệp đô thị. TP. Bạc Liêu hiện vẫn chưa có nhiều mô hình sản xuất đột phá, bền vững, rất cần những “cú hích” mới cho sản xuất nông nghiệp trong năm 2017.

* Liên kết sản xuất sẽ giúp nông dân đưa sản phẩm vào siêu thị và mang lại lợi nhuận cao. (Trong ảnh: Sản phẩm rau sạch bán tại Siêu thị Co.opmart Bạc Liêu). 
* Chăn nuôi thủy cầm theo hình thức trang trại trên địa bàn TP. Bạc Liêu. Ảnh: K.T
Tiếp tục phát triển…
Với việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi, áp dụng khoa học - kỹ thuật tiên tiến, sử dụng quy trình sản xuất mới an toàn, nâng cao năng suất, chất lượng hàng hóa nông sản… đã góp phần cho sản xuất nông nghiệp tiếp tục tăng trưởng khá.
Năm 2016, tổng sản lượng lúa đạt 11.602 tấn (đạt 102,67% kế hoạch), tổng sản lượng rau màu đạt 53.095 tấn (đạt 101,31% kế hoạch). Bên cạnh đó, các ngành nghề chăn nuôi cũng được quan tâm đúng mức, nhất là việc vận động, khuyến khích nông dân áp dụng các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học và phòng chống dịch bệnh nên tổng đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn thành phố phát triển đến nay hơn 14.520 con gia súc (đạt 100,53% kế hoạch) và 35.208/25.000 con gia cầm (đạt 140,83% kế hoạch). Ngoài ra, còn tiếp tục gây nuôi và nhân rộng một số loài động vật hoang dã như: cá sấu, nhím, heo rừng, đà điểu, rắn mối, chim yến...
Riêng thế mạnh nuôi trồng và khai thác đánh bắt thủy hải sản, nhờ làm tốt công tác chỉ đạo sản xuất và quan tâm hướng dẫn nông dân làm tốt khâu chuẩn bị sản xuất như: cải tạo đất, xử lý nước, lựa chọn con giống, hướng dẫn các biện pháp kỹ thuật quản lý nuôi tôm trong giai đoạn chuyển mùa; tổ chức tập huấn, hội thảo, tuyên truyền về sản xuất nuôi trồng thủy sản, phòng chống dịch bệnh, nâng cao ý thức cộng đồng bảo vệ môi trường vùng nuôi, hạn chế dịch bệnh lây lan…; khuyến khích, vận động ngư dân đầu tư phương tiện đánh bắt có công suất lớn và trang bị hiện đại để hoạt động khai thác đánh bắt xa bờ, đẩy mạnh khai thác và đánh bắt thủy hải sản, góp phần cho tổng sản lượng khai thác và đánh bắt thủy sản đạt 39.140 tấn (đạt 100% chỉ tiêu kế hoạch). 
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình sản xuất nông nghiệp trong năm 2016 của thành phố cũng gặp nhiều khó khăn, do ảnh hưởng thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, tình hình khô hạn, xâm nhập mặn kéo dài làm ảnh hưởng đến sản xuất, nuôi trồng của nông dân; thị trường tiêu thụ hàng nông - thủy sản thiếu ổn định, việc tìm đầu ra cho sản phẩm chưa đáp ứng nhu cầu của nông dân, chuỗi giá trị tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp cho nông dân còn nhiều khâu trung gian,  kéo theo lợi nhuận của người sản xuất giảm, rủi ro cao; nguồn kinh phí hạn chế nên việc đầu tư nghiên cứu thực hiện các mô hình cây - con giống mới chưa được chuyển giao, nhân rộng…

Cần chính sách đặc thù
So với những địa phương khác, TP. Bạc Liêu có nhiều lợi thế để phát triển mạnh nông nghiệp đô thị. Thế nhưng, trong nhiều năm qua việc thực hiện mục tiêu xây dựng nông nghiệp đô thị vẫn còn gặp nhiều khó khăn và gần như chưa đạt mục tiêu đề ra. Thậm chí, nhiều mô hình đã được đưa vào chương trình, nghị quyết về phát triển kinh tế hàng năm, nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được (như mô hình trồng măng tây). Vì vậy, nhiều mô hình sản xuất hiện nay mới dừng ở mô hình trình diễn, tham quan chứ chưa được đầu tư nhân rộng để phát huy hết các tiềm năng, lợi thế vốn có. Trong nhiều nguyên nhân như: thiếu vốn đầu tư, chưa hình thành các mô hình sản xuất liên kết bền vững, hạ tầng phục vụ sản xuất còn yếu và thiếu… còn có một nguyên nhân cơ bản nữa là chưa có những chính sách, cơ chế đặc thù làm hấp dẫn các nhà đầu tư trong, ngoài nước tham gia. 
Với điều kiện ngân sách còn gặp nhiều khó khăn như hiện nay, việc ban hành các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư và liên kết sản xuất với nông dân trong thực hiện các mô hình nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Điều đó không chỉ góp phần làm giảm áp lực đầu tư trực tiếp từ ngân sách Nhà nước, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho sản xuất khi doanh nghiệp và nông dân “bắt tay” với nhau thông qua liên kết, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, đảm bảo đầu ra và chắc chắn sản xuất có lãi.
Bài học kinh nghiệm này cũng được nhiều tỉnh, thành phố áp dụng và bước đầu đã phát huy hiệu quả. Như tỉnh Bình Dương đã ban hành chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị - nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (giai đoạn 2016 - 2020). Đối tượng áp dụng chính sách này là các doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, các hộ gia đình, chủ trang trại, cá nhân; các trung tâm, viện, trường, trạm, trại nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ (gọi tắt là chủ đầu tư) trực tiếp sử dụng đất nông, lâm, nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh và có phương án, đề án, dự án (gọi tắt là phương án) đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp đô thị - nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; ký kết hợp đồng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh và có phương án đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu, hoặc có phương án tổ chức sơ chế sản phẩm nông, lâm, thủy sản; đầu tư sản xuất giống cây trồng - vật nuôi chất lượng cao phục vụ sản xuất, không gây ô nhiễm môi trường, phù hợp với quy hoạch phát triển ngành Nông, lâm, thủy sản của tỉnh Bình Dương và mục tiêu tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.
Các chủ đầu tư khi đầu tư xây dựng cơ bản, mua máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp; sơ chế, bảo quản và chế biến sản phẩm nông nghiệp; xây dựng vùng nguyên liệu; đầu tư sản xuất giống cây trồng -  vật nuôi chất lượng cao; đầu tư mua giống, vật tư, nhiên liệu; ký kết hợp đồng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp được vay vốn với lãi suất vay ưu đãi - bằng 70% lãi suất cho vay tối thiểu của quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Bình Dương tại từng thời điểm do UBND tỉnh quyết định. Hạn mức vay ưu đãi tùy thuộc vào quy mô đầu tư của phương án (Phương án từ 1 tỷ đồng trở xuống được vay tối đa bằng 90% giá trị đầu tư của phương án; phương án trên 1 tỷ đồng được vay tối đa bằng 80% giá trị đầu tư của phương án)…
Với những ưu đãi và chính sách trên, đã góp phần quan trọng cho sản xuất nông nghiệp theo mô hình nông nghiệp đô thị của tỉnh Bình Dương phát triển. Vì vậy, TP. Bạc Liêu cần nghiên cứu và kiến nghị tỉnh ban hành chính sách ưu đãi đặc thù cho thành phố, nhằm giúp thành phố chủ động và thu hút thêm nhiều dự án động lực cho thực hiện thắng lợi mục tiêu nông nghiệp đô thị bền vững mang lại giá trị, lợi nhuận cao.

KIM TRUNG