Trái ngọt trên vùng mặn

(CMO) Người ta thường nói đất lành sinh trái ngọt, nhưng để có được cái “lành” của đất, nông dân Phú Tân phải đổ bao công sức, mồ hôi và nước mắt.

Chạy dọc theo sông Bào Chấu, ra Bảy Háp, đến Mang Rỗ, đi qua địa bàn các ấp Bào Chấu, Kiến Vàng B, Má Tám... của xã Việt Thắng, nước mặn quanh năm và thường xuyên bị ngập do triều cường. Bằng sự cần mẫn của mình, nông dân nơi đây đã biến vùng đất mặn thành những rẫy hoa màu, cây ăn trái. Đến nay, 3 ấp này không còn hộ nghèo.

Từ Đầm Cùng đi qua cống Bào Chấu, chạy dọc theo tuyến lộ bê tông thuộc đê bao Tiểu vùng 10, mới chứng kiến được sự đổi mới của vùng quê này. Đổi mới không chỉ có con lộ khang trang, rộng rãi với những khóm hoa, hàng rào cây xanh, dâm bụt, bông trang… ven đường tô điểm cho mùa xuân tươi thắm, mà đâu đó mỗi nhà đều có những vườn rau, cây trái thu nhỏ, phía sau là khoảng rộng của vuông nuôi tôm, mô hình chính để người dân nơi đây phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.

Làm chủ đất đai

Trong tiết trời se lạnh vào một sáng cuối năm, nước triều dâng lên khá cao nhưng anh Lâm Văn Bú, ấp Kiến Vàng B, vẫn bình thản: "Bây giờ có đê nên hết lo chuyện nước tràn. Sáng nay thu hoạch cá kèo kha khá, bán tại chỗ giá mỗi ký 100 ngàn đồng, được hơn 1 triệu đồng. Trong vuông thì nuôi kết hợp tôm, cua, cá… nên thu nhập khá ổn".

Theo Bí thư Chi bộ ấp Kiến Vàng B Phùng Việt Bắc (Năm Bắc), ở đây nhà nào cũng trồng hoa màu, cây trái trước sân, quanh vườn. Phần lớn họ tự túc được lượng rau quả tiêu dùng, tiết kiệm chi phí đáng kể. Ông Văn Hoàng Lợi, cùng ấp, cũng trồng hơn 10 cây mít xen lẫn dừa, chuối, mận và nhiều loại khác trên đất mặn. Ông Lợi vui vẻ: "Mít này có trái 3 mùa rồi đó. Mít nghệ, xẻ ra thơm bát ngát làm vương vấn lòng người".

Để có vườn cây trái khoảng 3 ngàn mét vuông này, ông Lợi phải bỏ công sức cải tạo nhiều năm nay để ngọt hoá vùng đất mặn. Bồi đắp đất lên cao, giữ ngọt lại rồi trồng. Trồng cây vùng mặn rất khó, phải tốn nhiều công chăm sóc, tưới tiêu, không chỉ trồng một lần là sống. Cái chính là phải gia cố nền đất trước khi trồng để rễ cây không ăn sâu xuống nước mặn.

Anh Lâm Văn Bú, ấp Kiến Vàng B, xã Việt Thắng bên cây mít trĩu quả.

Muốn giảm nghèo không thể… lười

Rõ ràng để có mùa trái ngọt trên vùng mặn, người nông dân phải tốn công sức và thời gian rất nhiều. Chuyện thoát nghèo cũng vậy, không có quyết tâm thì nghèo vẫn hoàn nghèo. Xã Việt Thắng có 3 ấp không còn hộ nghèo, là xã đầu tiên trong huyện Phú Tân đạt thành quả này với tỷ lệ hộ nghèo chỉ 0,6%.

Có 7 công đất nuôi tôm, có sức lao động nhưng gia đình anh Nguyễn Thanh Tâm, ở ấp Má Tám, mấy năm nay vẫn nghèo. Anh Tâm là lao động chính trong gia đình có người cha đã hơn 90 tuổi, thuộc diện trợ cấp xã hội và 2 đứa con đang đi học. Điều lạ là, trong khi những người nghèo thường yêu cầu hỗ trợ vay vốn để làm ăn thì anh Tâm lại không có yêu cầu gì, ai cho không hoàn lại mới nhận. Bởi vậy, nguyên nhân chính dẫn đến nghèo của hộ này được cấp uỷ, chính quyền xác định là chưa có ý chí vươn lên.

Bí thư Đảng uỷ xã Việt Thắng Hồ Thanh Phương chia sẻ: "Xác định đây là trường hợp khó nên Đảng uỷ xã cùng chi bộ ấp tập trung vào cuộc, bởi vấn đề chính ở đây là ý thức. Năm 2019, anh Tâm được xã, ấp vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ cất căn nhà, rồi hỗ trợ mua mấy ngàn con tôm, cua giống, 50 con gà, vịt để chăn nuôi. Tổng trị giá nhà ở, con giống hỗ trợ anh Tâm gần 60 triệu đồng. Thế nhưng, tôm, cua thì thả đại xuống vuông nhưng chưa cải tạo, tỷ lệ đạt không cao. Gà, vịt không bảo quản kỹ nên số bị chết, số bị chuột ăn hết. Cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể ở địa phương lại đến vận động, nhắc nhở. Lần này thì không hỗ trợ nữa mà giao anh Tâm phải tự làm kiếm tiền mua lại con giống và tiếp tục kiểm tra.

 Bí thư Chi bộ ấp Má Tám Lê Hoàng Nghĩa (Út Nghĩa) cho biết, sau nhiều lần đến nhắc nhở, động viên, kiểm tra, bây giờ anh đã gầy lại bầy gà, vịt cũng như thả tôm, cua.

Trở lại gia đình anh Tâm vào một ngày cuối năm, tuy mới vừa đủ điều kiện để thoát nghèo và còn thiếu nhiều thứ, nhưng cái được là người lao động chính trong nhà này thật sự chuyển biến về ý thức. Anh Tâm nói: "Chính quyền nhắc hoài cũng mắc cỡ. Bây giờ có nhà rồi thì phải cải tạo lại vuông nuôi tôm, chăn nuôi gà vịt, rồi đi cào sò mướn, sên vuông… để có thu nhập. Tranh thủ thời gian chăm sóc cha già và cho 2 con ăn học đến nơi đến chốn".

Anh Nguyễn Văn Mực, ấp Má Tám, cũng là người có gia cảnh khó khăn. Năm qua địa phương đã vận động, hỗ trợ anh Mực sửa lại nhà ở ổn định, đồng thời giới thiệu làm việc tại chỗ thông qua một cơ sở thu mua tôm nguyên liệu. Hàng ngày anh Mực chạy vỏ mua tôm, lựa tôm cho chủ cơ sở, thu nhập hàng tháng từ 4-5 triệu đồng. Những khi hết con nước, anh Mực tranh thủ đi làm thuê, đồng thời cải tạo đất quanh nhà trồng hoa màu để đỡ tốn chi phí.

 Trưởng ban công tác Mặt trận ấp Má Tám Nguyễn Minh Chiến cho rằng, hầu hết những hộ nghèo có đất, có phương tiện sản xuất đều thoát nghèo. Còn lại trong năm 2019 chủ yếu là hộ không đất sản xuất, hoặc có đất nhưng ít, thiếu cách thức làm ăn…, thậm chí nhậu nhẹt nhiều, thích chơi hơn làm, có hộ còn ỷ lại. Bởi vậy, quan trọng vẫn là tuyên truyền để người dân có ý thức làm ăn, đồng thời phải tranh thủ giúp đỡ, giúp cái họ cần để thoát nghèo.

Đầu năm 2019, xã Việt Thắng còn 40 hộ nghèo, chiếm gần 2% so tổng số hộ dân trong xã. Bằng nhiều giải pháp thiết thực, đến cuối năm xã còn 17 hộ nghèo, chiếm 0,6% so tổng số hộ. Một tỷ lệ hết sức lý tưởng mà chưa có xã nào trong huyện đạt được.

Rõ ràng có hàng trăm lý do để nghèo, theo đó cũng có ngần ấy cách để vươn lên. Một khi người dân đã có chuyển biến về cách nghĩ, cách làm thì chuyện thoát nghèo hay chống tái nghèo sẽ trở nên dễ dàng hơn với sự tiếp sức của cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể. Sự quyết tâm và mồ hôi, công sức sẽ cho thành quả ngọt ngào./.

Quốc Hiệp