Vụ đông xuân: Nông dân thấp thỏm với giá lúa

Những ngày qua, khi 50.000ha lúa đông xuân trong tỉnh bước vào giai đoạn thu hoạch thì cũng là lúc giá lúa giảm liên tục. Để giải được bài toán này, nông dân đã phải tự tìm đầu ra cho nông sản, và một hình thức liên kết mới đã hình thành. Đó là liên kết trực tiếp giữa nhà nông và doanh nghiệp. Điều này hứa hẹn hướng đầu ra ổn định và bền vững cho hạt lúa.

Lấy năng suất bù giá

Ở các huyện Phước Long, Hòa Bình, Vĩnh Lợi, Hồng Dân… lúa đông xuân đã bước vào giai đoạn thu hoạch. Đông xuân được xem là vụ lúa trúng nhất trong năm ở các vùng chuyên lúa với năng suất trung bình từ 1 - 1,3 tấn/công. Tuy năng suất lúa đạt cao, nhưng nông dân vẫn đứng trước nguy cơ không có lãi bởi các khoản chi phí quá nhiều. Anh Cù Văn Na (thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình) tính toán: “Tôi làm được 30 công lúa, nhưng chi phí cho vụ đông xuân này tương đối lớn, từ 2,5 - 3,5 triệu đồng/công. Chi phí cao, vậy mà những ngày qua, giá lúa liên tục sụt giảm. Do vậy, nông dân lời rất ít”.

Nông dân huyện Hòa Bình thu hoạch lúa đông xuân. Ảnh: P.Đ

Ông Đặng Văn Dũng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lương thực Vĩnh Lộc, cho biết: “Những nông dân đã hợp đồng thực hiện cánh đồng mẫu với công ty thì công ty vẫn thu mua lúa với giá cao hơn thị trường”. Bước vào đầu vụ đến nay, Công ty TNHH MTV Lương thực Vĩnh Lộc đã mua hơn 3.000 tấn lúa hợp đồng với nông dân với giá từ 5.500 - 6.150 đồng/kg (tùy theo từng loại giống). Vụ đông xuân này, công ty có kế hoạch thu mua 20.000 tấn lúa trên tổng diện tích cánh đồng 3.700ha của 2 tỉnh Bạc Liêu, Sóc Trăng. Trong đó, Bạc Liêu sẽ được ưu tiên mua gần 16.000 tấn trên diện tích hơn 2.400ha, đảm bảo nông dân ở vùng nguyên liệu hợp đồng với công ty sẽ có lãi 30%. Vụ lúa hè thu tiếp theo, Công ty TNHH MTV Lương thực Vĩnh Lộc có kế hoạch mở rộng vùng nguyên liệu ở Bạc Liêu lên diện tích 3.900ha. Khi nông dân và doanh nghiệp liên kết chặt chẽ hơn trong việc giải quyết đầu ra hạt lúa, sẽ mở một hướng đi bền vững cho lợi ích kinh tế cả hai nhà (doanh nghiệp và nông dân). Qua đó, cái khó trong bài toán giá lúa sẽ được giải quyết dễ dàng hơn, thay vì cứ nơm nớp chờ giá sau thu hoạch, hoặc trông chờ vào sự hỗ trợ giá của Nhà nước. Đoàn Phạm

Anh Trương Thành Của (xã Vĩnh Phú Đông, huyện Phước Long) nói: “Giá lúa rẻ quá! Nếu không bán thì không có tiền trang trải chi phí, nhưng bán thì lại không có lời. Chi phí mỗi công lúa đã hơn 2,5 triệu đồng. Nếu bán với giá như hiện nay thì chỉ lời khoảng 1 triệu đồng/công lúa. Giá lúa thấp nên bà con trữ lại để chờ giá. Rất mong Nhà nước có giải pháp hỗ trợ giá cho nông dân”. Việc trữ lúa đợi giá của nông dân cũng chỉ là giải pháp tình thế, mang tính tạm thời. Bởi, nếu chờ giá thì sẽ chờ đến bao giờ? Đó là chưa kể những chi phí phát sinh trong quá trình vận chuyển và hao hụt trong khâu dự trữ.

Hướng đi mới cho đầu ra ổn định

Để khắc phục thực trạng trên, nhiều doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo trong tỉnh đã chủ động thu mua lúa vụ đông xuân của nông dân với giá cao hơn thị trường. Ông Trương Thanh Mai, chủ doanh nghiệp kinh doanh lương thực Phương Tín (xã Vĩnh Thanh, huyện Phước Long) cho biết: “Tôi đang có kế hoạch thu mua tạm trữ 500 - 600 tấn lúa vụ đông xuân này với giá khoảng 4.800 đồng/kg. Việc thu mua lúa của nông dân với giá cao hơn thị trường để từ đó tạo mối liên kết bền vững với nông dân”.

Thay vì đợi hỗ trợ từ Nhà nước, thiết nghĩ, nông dân ở các vùng nguyên liệu và doanh nghiệp thu mua cần có sự liên kết để cùng nhau tháo gỡ “bài toán giá lúa” vụ đông xuân trước mắt, đồng thời tạo sự phát triển lâu dài trong những năm tiếp theo.

Một tin vui cho nông dân, theo thông tin từ Công ty TNHH MTV Lương thực Vĩnh Lộc, hiện nay, công ty này đang có kế hoạch thu mua 20.000 tấn lúa trong vụ lúa đông xuân với mức giá cao hơn giá thị trường để ổn định vùng nguyên liệu. Từ đó, có thể thấy, việc nông dân liên kết với doanh nghiệp thu mua lúa đang là một hướng đi mới, có tính bền vững, giúp nông dân tránh được điệp khúc “được mùa mất giá” trước mắt và trong tương lai. Ngoài ra, một tin vui khác cho nông dân ĐBSCL nói chung và Bạc Liêu nói riêng, vừa qua, tại hội nghị về sản xuất và tiêu thụ lúa gạo vùng ĐBSCL (diễn ra tại TP. Cần Thơ vào ngày 15/3/2014), Chính phủ đã có kế hoạch thu mua tạm trữ lúa vụ đông xuân của nông dân ĐBSCL. Như vậy, nếu các biện pháp hỗ trợ của Nhà nước được tiến hành nhanh chóng, rất có thể, giá lúa sẽ tăng trong thời gian tới.

Phạm Đoàn