Xây dựng các văn bản pháp luật: Cần có tầm nhìn dài hạn

Tại buổi tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, Đoàn ĐBQH tỉnh nhận được kiến nghị của cử tri trong tỉnh với nội dung liên quan đến việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Theo đó, cử tri cho rằng, hiện nay tuổi thọ các văn bản quy phạm pháp luật còn ngắn. Các luật, văn bản dưới luật được ban hành nhiều, lại thường xuyên sửa đổi, bổ sung bằng nhiều văn bản, dẫn đến tình trạng khó cập nhật và chưa kịp thời đối với người dân và người thi hành công vụ. Từ đó, cử tri kiến nghị Quốc hội chỉ đạo các cơ quan soạn thảo các luật cần có tầm nhìn dài hạn, hạn chế việc sửa đổi, bổ sung luật và văn bản dưới luật; thường xuyên kiểm tra việc triển khai và thi hành luật trong thời gian tới.

Hội nghị lấy ý kiến đóng góp các văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh, do Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức. Ảnh: K.P

THỰC TIỄN BAN HÀNH VBQPPL

Trả lời ý kiến cử tri với vấn đề này, Thường trực Ủy ban Pháp luật tán thành với ý kiến của cử tri về việc cần tiếp tục nâng cao chất lượng công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để các VBQPPL có tầm nhìn dài hạn, ổn định, ít phải sửa đổi, bổ sung; tăng cường ban hành luật điều chỉnh trực tiếp các quan hệ xã hội, hạn chế việc giao ban hành văn bản quy định chi tiết nhằm đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn và nguyện vọng của Nhân dân. Đây là yêu cầu luôn được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan quan tâm, chú trọng và thời gian qua đã có nhiều cải tiến, đổi mới trong tất cả các khâu của quy trình xây dựng, ban hành VBQPPL.

Tuy nhiên, đúng như ý kiến của cử tri, vẫn còn một số trường hợp VBQPPL được ban hành có hiệu lực trong một thời gian ngắn đã phải sửa đổi, bổ sung; văn bản được ban hành nhưng còn nhiều nội dung giao quy định chi tiết. Việc sửa đổi, bổ sung này, một mặt là do tình hình kinh tế - xã hội thay đổi nhanh chóng dẫn đến phải sửa đổi, bổ sung để kịp thời phúc đáp yêu cầu của thực tiễn, nhưng cũng có trường hợp là do năng lực dự báo thấp. Việc phải ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết có một phần lý do liên quan đến các quy trình, quy chuẩn kỹ thuật, trình tự, thủ tục thuộc thẩm quyền quy định của Chính phủ, các bộ, nhưng cũng có một số trường hợp là do chưa dự liệu đầy đủ các nội dung để quy định cụ thể.

ĐỂ VIỆC XÂY DỰNG LUẬT HIỆU QUẢ, KHẢ THI

Nhằm bảo đảm công tác xây dựng pháp luật được hiệu quả, khả thi, mỗi cơ quan của Quốc hội được phân công phụ trách về từng lĩnh vực, nhóm lĩnh vực và thực hiện nhiệm vụ thẩm tra, giám sát theo chuyên môn sâu và phối hợp chặt chẽ với nhau, với các cơ quan có liên quan để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định 178, ngày 27/6/2024 về kiểm soát quyền lực, phòng,  chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật, trong đó yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng pháp luật, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi lồng ghép lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng, thẩm định, thẩm tra, trình xem xét, thông qua các VBQPPL.

Đảng đoàn Quốc hội đang chỉ đạo xây dựng “Đề án đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời, khả thi, hiệu quả” nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng pháp luật. Qua các ý kiến của cử tri nhiều tỉnh, thành; Thường trực Ủy ban Pháp luật khẳng định sẽ tiếp thu tất cả các ý kiến, qua đó phối hợp cùng với các cơ quan nghiên cứu tham mưu với Đảng đoàn Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội các giải pháp tăng cường chất lượng xây dựng, ban hành pháp luật, bảo đảm VBQPPL được ban hành có tầm nhìn dài hạn, ổn định, ít phải sửa đổi, bổ sung, hạn chế các trường hợp phải ban hành văn bản quy định chi tiết. Đồng thời, tiếp tục đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng, ban hành VBQPPL, bảo đảm chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời, khả thi, hiệu quả. Quốc hội cũng đề nghị Bộ Tư pháp nghiên cứu, tham mưu với Chính phủ trong quá trình xây dựng, ban hành VBQPPL lưu ý những vấn đề mà cử tri nêu, có giải pháp khắc phục các tồn tại, hạn chế, nâng cao chất lượng các văn bản, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân và đáp ứng được nhu cầu thực tiễn.

KIM PHƯỢNG