Xây dựng nông thôn mới gắn với bảo vệ môi trường

Có thể nói, một trong những việc làm đáng ghi nhận hiện nay trong công tác bảo vệ môi trường (BVMT) chính là các địa phương xây dựng nông thôn mới (XDNTM) không chỉ thực hiện tốt các tiêu chí về môi trường, mà còn xây dựng nông thôn xanh - sạch - đẹp gắn với những con đường tràn ngập sắc hoa.

Sở TN-MT tặng thùng chứa rác cho các xã xây dựng nông thôn mới ở huyện Vĩnh Lợi.

Nông thôn xanh - sạch - đẹp

Xây dựng nông thôn thân thiện với môi trường là một trong 19 tiêu chí về XDNTM. Trong 19 tiêu chí quy định theo Bộ tiêu chí quốc gia về XDNTM, môi trường thuộc tiêu chí số 17, trong đó có đề cập đến 5 nội dung. Đó là tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh theo quy chuẩn quốc gia; các cơ sở sản xuất - kinh doanh đạt tiêu chuẩn về môi trường; không có các hoạt động gây suy giảm môi trường và có các hoạt động phát triển môi trường xanh - sạch - đẹp; nghĩa trang được xây dựng theo quy hoạch; chất thải, nước thải được thu gom và xử lý theo quy định.

Một trong những địa phương làm tốt công tác này là huyện Phước Long. Về các xã nông thôn mới của huyện Phước Long hôm nay sẽ cảm nhận được ngay sự đổi thay của diện mạo nông thôn, ngoài thực hiện tốt các tiêu chí về môi trường, còn hình thành nên những tuyến đường hoa rực rỡ sắc màu góp phần tôn thêm vẻ đẹp cho vùng nông thôn. Bên cạnh đó, gắn với các công trình xanh - sạch - đẹp này là công tác cải tạo vườn tạp giúp nông dân tăng thêm thu nhập, việc làm và hơn cả chính là ý thức BVMT của người dân được phát huy. Đặc biệt, cùng với xây dựng các tuyến đường hoa bên các con đường giao thông, huyện Phước Long còn kiên quyết xử phạt các hành vi gây ô nhiễm môi trường. Đây được coi là cách làm hay nhằm góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm và nghĩa vụ của người dân trong công tác BVMT.

Hay như ở huyện Vĩnh Lợi, việc triển khai thực hiện tiêu chí môi trường trên địa bàn đã đạt những kết quả tích cực như: tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh tăng lên; việc thu gom, xử lý rác được quan tâm; người dân nâng cao ý thức không vứt rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi quy định; xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh. Bộ mặt nông thôn đã có những thay đổi đáng kể, đặc biệt là cảnh quan được cải tạo xanh - sạch - đẹp, hài hòa với thiên nhiên, thân thiện với môi trường…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, tình trạng ô nhiễm môi trường ở nông thôn vẫn còn xảy ra, một số hộ dân chưa có thói quen thu gom rác để xử lý, chưa xây dựng nhà vệ sinh tự hoại theo quy định, chăn nuôi nhỏ lẻ, nước thải sinh hoạt chưa được xử lý xả thải ra cống rãnh, sông gây ô nhiễm nguồn nước mặt, ao hồ, lâu dần ngấm xuống làm ô nhiễm nguồn nước ngầm.

Bên cạnh đó, vẫn còn một lượng không nhỏ các túi nylon, vỏ lọ hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật vứt bừa bãi chưa xử lý triệt để. Các cơ sở sản xuất - kinh doanh đa phần nhỏ lẻ, công nghệ lạc hậu, việc xử lý môi trường chủ yếu là tự phát, chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Những hạn chế trên là nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường.

Tuyến đường hoa trên địa bàn của xã Vĩnh Thanh (huyện Phước Long).

Chung tay bảo vệ môi trường

Theo ông Từ Minh Phúc - Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Lợi: Để nâng cao tiêu chí môi trường trên địa bàn huyện Vĩnh Lợi, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, ý thức của người dân và cả doanh nghiệp. Trong đó, cần quan tâm thực hiện một số nội dung như: tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư trong việc bảo vệ môi trường (BVMT); cán bộ, đảng viên phải làm gương đi đầu.

Bảng quy định xử phạt hành chính về gây ô nhiễm môi trường ở huyện Phước Long. Ảnh: L.D

Cùng với đó là đẩy mạnh xã hội hóa công tác BVMT để huy động tối đa các nguồn lực của xã hội nhằm thực hiện có hiệu quả công tác BVMT, khuyến khích các doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, tổ chức, cá nhân trong và ngoài huyện tham gia đầu tư cho công tác BVMT, nhất là các dịch vụ thu gom, vận chuyển, tái chế, sử dụng chất thải. Đồng thời, đưa nội dung BVMT vào sinh hoạt thường xuyên ở các khu dân cư để người dân được chủ động tham gia giám sát hoạt động BVMT, xây dựng thực hiện quy ước, hương ước cam kết BVMT, phát huy mạnh mẽ vai trò tích cực của các tổ chức xã hội, vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minh, xây dựng gia đình văn hóa; khuyến khích phát triển sản xuất, chăn nuôi gắn với BVMT; đẩy mạnh việc trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh, tạo môi trường trong lành và cảnh quan xanh - sạch - đẹp; tổ chức phát động các phong trào chỉnh trang đường làng ngõ xóm, khuôn viên gia đình, trồng hàng rào cây xanh và xây dựng các công trình vệ sinh kiên cố, đạt chuẩn. Song song đó, phát động sâu rộng phong trào, huy động sự tham gia của cộng đồng trong thu gom, phân loại các sản phẩm đã sử dụng làm từ đồ nhựa, bao bì, túi nylon để chuyển đến nơi tái chế, xử lý theo quy định. Tuyên truyền, vận động nhân dân hạn chế sử dụng túi nylon khó phân hủy, sử dụng một lần và phân loại rác thải tại nguồn, tạo điều kiện thuận lợi để thu gom và tái chế. Đồng thời, tiếp tục duy trì công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất các tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ trên địa bàn huyện. Kịp thời phát hiện những tổ chức, cá nhân làm tốt để biểu dương khen thưởng, xử lý các vi phạm về BVMT theo quy định pháp luật, cam kết phát triển gắn với BVMT…

Những kết quả tích cực mang lại từ công tác XDNTM gắn với BVMT cần được các địa phương tiếp tục phát huy, góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao hơn nữa chất lượng cuộc sống cho người dân vùng nông thôn.

Thanh  Thảo