Xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí mới:​ Khó khăn cần được tháo gỡ

Sau khi Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí mới trong xây dựng nông thôn mới (NTM), các tỉnh - thành, trong đó có Bạc Liêu gặp không ít khó khăn khi triển khai thực hiện. Bộ tiêu chí mới có nhiều chỉ tiêu hơn và việc công nhận NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu phải kiểm tra lại các tiêu chí NTM, NTM nâng cao trước đây theo tiêu chí mới. Đây là những khó khăn đối với các xã được công nhận và “nâng cấp” danh hiệu trong xây dựng NTM cần được tháo gỡ.

Chủ tịch UBND tỉnh - Phạm Văn Thiều tham dự hội nghị đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP của tỉnh.

NHIỀU KHÓ KHĂN

Hiện toàn tỉnh có 49/49 xã NTM, 15 xã NTM nâng cao, 3 xã NTM kiểu mẫu theo lĩnh vực. Để đảm bảo mục tiêu cuối năm 2023, tỉnh công nhận thêm 3 xã NTM nâng cao và 2 xã NTM kiểu mẫu, trong quý 1/2023, Chi cục Phát triển nông thôn tham mưu cho Sở NN&PTNT thực hiện quy trình thẩm định cấp tỉnh cho 5 xã NTM nâng cao (Phong Thạnh A, Phong Thạnh Đông, Ninh Quới, Vĩnh Lộc, Vĩnh Bình) và 3 xã NTM kiểu mẫu (Vĩnh Thanh, Phong Thạnh Tây A, Hiệp Thành). Chi cục đang phối hợp với các ngành chức năng hoàn chỉnh hồ sơ trình Hội đồng thẩm định cấp tỉnh cho ý kiến để tỉnh công nhận các xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu năm 2022.

Song, việc công nhận NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu đối với các xã đang thực hiện quy trình thẩm định xét theo quy định của Bộ tiêu chí mới (giai đoạn 2021 - 2025) gặp rất nhiều khó khăn. Theo quy định của Bộ tiêu chí mới, điều kiện để công nhận xã NTM nâng cao phải xét lại Bộ tiêu chí xã NTM theo Bộ tiêu chí mới. Tương tự, đối với điều kiện công nhận xã NTM kiểu mẫu phải xét lại Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao theo Bộ tiêu chí mới. Trong khi quy định Bộ tiêu chí mới có nhiều chỉ tiêu hơn (Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao trước đây gồm 6 nhóm tiêu chí với 37 chỉ tiêu thì nay gồm 19 tiêu chí với 77 chỉ tiêu), một số chỉ tiêu, tiêu chí đòi hỏi mức độ đạt cao hơn giai đoạn trước như: tiêu chí giao thông; tiêu chí thông tin - truyền thông (bổ sung có điểm Wifi công cộng), tiêu chí hộ nghèo (trước đây chỉ quy định hộ nghèo nhưng theo giai đoạn mới bao gồm cả hộ cận nghèo, trong khi tiêu chí xét hộ nghèo đa chiều đã thay đổi theo hướng tăng các chỉ số đo lường); tiêu chí thu nhập (cao hơn giai đoạn trước); tiêu chí hình thức tổ chức sản xuất (bổ sung thêm xã có sản phẩm OCOP; vùng sản xuất được cấp mã vùng trồng; mô hình kinh tế tích hợp; mô hình ứng dụng công nghệ cao hoặc cơ giới hóa; sản phẩm chủ lực được bán qua kênh thương mại điện tử; ứng dụng chuyển đổi số truy xuất nguồn gốc)… Do đó, để đảm bảo xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu là rất khó.

Mặt khác, trước đây các xã được công nhận NTM, NTM nâng cao, một số tiêu chí chỉ mới đạt qua ngưỡng quy định. Qua thời gian, một số tiêu chí thiếu nâng chất nên khi đối chiếu với quy định mới, nhiều tiêu chí đã không còn đảm bảo...

Đoàn kiểm tra tỉnh kiểm tra các tiêu chí xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu ở xã Phong Thạnh Tây A (huyện Phước Long). Ảnh: M.Đ

CÁC GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM

Ông Đặng Minh Pháp - Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, cho biết: Dự kiến trong thời gian tới, tỉnh sẽ tổ chức sơ kết hơn 2 năm thực hiện Nghị quyết 03 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu giai đoạn 2021 - 2025. Vì vậy, các huyện, thị, thành phố phải đánh giá những hạn chế, tồn tại trong hơn 2 năm (2021 - 2023) xây dựng NTM; đề xuất giải pháp và đề nghị điều chỉnh mục tiêu xây dựng NTM sát với tình hình thực tế của địa phương, không chạy theo thành tích. Các xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu phải đảm bảo chất lượng.

Cũng theo Chi cục Phát triển nông thôn, các huyện, thị cần đẩy nhanh triển khai và giải ngân nguồn vốn xây dựng NTM cấp về địa phương. Do nguồn vốn của Trung ương năm 2022 cấp trễ nên được chuyển nguồn, cộng thêm nguồn vốn năm 2023 nên cần sớm giải ngân các công trình, dự án. Việc sớm triển khai nguồn vốn thi công các công trình, dự án sẽ góp phần nâng chất các tiêu chí (nhất là giao thông nông thôn); đồng thời tác động và kích thích các tiêu chí khác phát triển theo (như tiêu chí cảnh quan môi trường, thu nhập, hộ nghèo, phát triển sản xuất...).

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia xây dựng NTM từ những công trình, phần việc nhỏ như vệ sinh môi trường trước, trong khuôn viên gia đình, cải tạo vườn tạp, trồng hoa kiểng, cây xanh… tạo vẻ mỹ quan nông thôn. Vận động người dân tham gia hiến đất mở rộng đường giao thông nông thôn; thành lập và khuyến khích người dân vào các hợp tác xã để phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập. Đặc biệt là tổ chức các lớp tập huấn củng cố kiến thức cho cán bộ, công chức các cấp về xây dựng NTM giai đoạn 2021 - 2025, nhằm nắm rõ các quan điểm, chủ trương mới, Bộ tiêu chí mới để chỉ đạo và cùng Nhân dân thực hiện…

MINH ĐẠT

------------------------

Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP

Phó Thủ tướng Chính phủ - Trần Lưu Quang vừa ký Quyết định 148/QĐ-TTg về việc ban hành Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình mỗi xã một sản phẩm (gọi tắt là Bộ tiêu chí OCOP).

Theo đó, Bộ tiêu chí OCOP là căn cứ để đánh giá, phân hạng sản phẩm tham gia Chương trình OCOP. Các sản phẩm tham gia Chương trình OCOP gồm 6 nhóm sản phẩm: thực phẩm; đồ uống; dược liệu và sản phẩm từ dược liệu; hàng thủ công mỹ nghệ; sinh vật cảnh; dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch.

Bộ tiêu chí của sản phẩm gồm 3 phần: Phần các tiêu chí đánh giá về sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (tổ chức sản xuất; phát triển sản phẩm; sức mạnh cộng đồng) 40 điểm. Phần các tiêu chí đánh giá về khả năng tiếp thị (tiếp thị, câu chuyện về sản phẩm) 25 điểm. Phần các tiêu chí đánh giá về chất lượng sản phẩm (cảm quan, dinh dưỡng, tính độc đáo của sản phẩm; tiêu chuẩn sản phẩm; khả năng xuất khẩu, phân phối tại thị trường quốc tế) 35 điểm.

Về phân hạng sản phẩm Chương trình OCOP, căn cứ vào kết quả đánh giá sản phẩm theo Bộ tiêu chí OCOP. Tổng điểm đánh giá cho mỗi sản phẩm tối đa 100 điểm và được phân thành 5 hạng. Về quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được chia làm 3 cấp: cấp huyện, cấp tỉnh và cấp Trung ương. Giấy chứng nhận cho các sản phẩm OCOP đạt từ 3 - 5 sao có giá trị trong thời hạn 36 tháng. Theo đó, các sản phẩm OCOP công nhận 3 sao do cấp huyện đánh giá, phân hạng sản phẩm và cấp giấy chứng nhận. Sản phẩm OCOP công nhận 4 sao do cấp tỉnh đánh giá, phân hạng sản phẩm và cấp giấy chứng nhận. Đối với các sản phẩm OCOP 5 sao phải được UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đánh giá đạt tiềm năng 5 sao, có văn bản đề nghị Bộ NN&PTNT đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP và cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP đạt 5 sao…

M.C (trích Quyết định 148/QĐ-TTg của Chính phủ về việc ban Bộ tiêu chí OCOP)