Thứ ba, 10-2-26 07:37:25
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

“Cánh buồm nước” với nghệ thuật đờn ca tài tử

Báo Cà Mau

Tôi thật sự ấn tượng với nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) bởi sự lãng mạn, thơ mộng và duyên dáng của nó. Người nghệ nhân đờn và nghệ nhân ca có thể cất lên điệu đàn, lời ca của mình trong mọi không gian, hoàn cảnh, có thể trên sân khấu và cũng có thể là trong không gian ấm cúng thân thiết của buổi họp mặt gia đình, đám tiệc và đặc biệt nhất là dưới bóng mát của những khu vườn sum sê cây trái…

Đờn ca tài tử trên sông nước. Ảnh: Hữu Thọ

Nghệ thuật ĐCTT Nam bộ nói chung, miền Tây nói riêng, đặc biệt là của xứ Bạc Liêu - Cà Mau luôn gắn liền với khung cảnh thiên nhiên hữu tình, phóng khoáng đầy chất nhạc và thơ với những vuông tôm, đồng lúa xanh rì, cò bay thẳng cánh đan xen là những dòng kênh nước mặn, ngọt. Điều tôi đặc biệt chú ý là phong cách chơi ĐCTT trên chiếc ghe, thuyền có buồm nước. Buồm nước lợi dụng sức nước giúp thuyền trôi từ từ theo một đường thẳng nhất định mà không bị tấp vào bờ. Không biết ai là người đầu tiên đưa tiếng đờn, lời ca lên những chiếc ghe, thuyền “cánh buồm nước”, nhưng nó phù hợp và đẹp đến lạ lùng, dường như những “cánh buồm nước” trôi trên sông là dành cho nghệ thuật ĐCTT. Những chiếc ghe cứ trôi lững lờ bằng những “cánh buồm nước”, thấp thoáng hai bên bờ những rặng dừa nước xanh mát và xa xa là những vuông tôm, ruộng lúa, tiếng đờn, tiếng hát ngân nga, trong trẻo cứ vang xa, vang xa mãi hòa quyện vào nhau, càng đẹp lung linh huyền ảo hơn khi hoàng hôn chạng vạng và ánh trăng lấp ló sau những rặng dừa nước, “cánh buồm nước” và ĐCTT cứ hòa quyện vào nhau, quyến luyến như đôi tri kỷ không thể tách rời.

Ngày nay, những “cánh buồm nước” đã dần rời xa bởi sự phát triển kinh tế, đòi hỏi tốc độ nhanh mạnh, nên không còn ai sử dụng nữa, có chăng chỉ còn trong hoài niệm, hồi ức của những nghệ nhân lớn tuổi. Tôi đã gặp được một người nghệ nhân đã từng được trải nghiệm cảm giác bềnh bồng khi đờn ca cùng những “cánh buồm nước”: ông Nguyễn Văn Để (tên thường gọi là ông Bảy Đờn Cò) - hội viên Câu lạc bộ ĐCTT TP. Bạc Liêu. Ông Để vốn là thương binh bị mù cả hai mắt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, có biệt tài chơi đờn cò và ca rất hay. Ông đã kể cho tôi nghe về sự lãng mạn của “mối duyên tình” giữa “cánh buồm nước” và ĐCTT trong một buổi chiều muộn ngồi bên dòng kênh Xáng Bạc Liêu. Ông kể với sự say sưa, hào hứng như thể ông đang ngồi trên chiếc thuyền có “cánh buồm nước” ngày nào, đôi mắt đăm đắm vô định về phía trước với vẻ trầm ngâm của một người tài tử thực thụ. Lâu lâu ông lại gảy lên vài phím đàn bản Liêu Giang mượt mà, sâu lắng như thể minh chứng cho những lời mình đang kể. Chúng tôi, những hậu sinh say mê nghệ thuật ĐCTT chỉ biết ngồi nghe như nuốt từng lời. Ông Để cho biết bản Liêu Giang là một sáng tác của ông Lê Văn Túc (tên thường gọi là Ba Chột, đã mất), ngụ phường 2, TP. Bạc Liêu, ra đời trong hoàn cảnh như vậy.

Câu chuyện của ông càng làm cho tôi hiểu và yêu biết bao nghệ thuật ĐCTT mà cha ông chúng ta đã sáng tạo và lưu truyền cho hậu thế. Thiết nghĩ, khi ĐCTT đã được nâng lên tầm cao mới, không chỉ là di sản của dân tộc Việt Nam mà của toàn nhân loại, vậy thì nên chăng khôi phục không gian văn hóa sinh hoạt nghệ thuật ĐCTT trên những “cánh buồm nước” khi xưa để phục vụ du khách thưởng thức. Nhã nhạc cung đình Huế, quan họ Bắc Ninh đang làm như thế và đạt được hiệu quả rất cao, vì vậy, tin rằng cách làm này sẽ thu hút đông đảo du khách tham gia thưởng thức, góp phần thúc đẩy sự phát triển của du lịch và đưa ĐCTT thấm sâu vào lòng công chúng hơn!

ĐINH VIỆT DŨNG

Yêu vẻ đẹp đất nước

Là kỹ sư ngành công nghiệp điện, công tác tại Tổng công ty Ðiện lực - TKV, từ chỗ xem chụp ảnh như thói quen, một phần công việc, thường chụp ảnh máy móc, thiết bị..., Nguyễn Việt Hoàng Long dần đam mê nhiếp ảnh, muốn giữ lại thật nhiều khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống, để chia sẻ rộng rãi đến mọi người.

Nguyễn Ðặng Khã Trâm: Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025

Góp mặt trong Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025, Nguyễn Ðặng Khã Trâm (quê Cà Mau) không chỉ ghi dấu ấn cá nhân mà còn lan toả hình ảnh sinh viên vùng đất địa đầu cực Nam tự tin, năng động, sẵn sàng hội nhập và cống hiến.

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.