“Hụt hơi” trong quản lý xây dựng

(CMO) Thực trạng nhà tự phát, nhà xây dựng trên đất chưa chuyển mục đích, nhà không phép, hẻm tự mở… đang rầm rộ phát triển, trong khi vai trò quản lý trật tự xây dựng ở xã, phường thuộc TP. Cà Mau thì mờ nhạt. Hiện thành phố đang tồn tại 71 lộ hẻm tự mở, 1.700 nền nhà tự phân lô bán và có 1.000 căn nhà đã xây dựng trái phép trên nền đất nông nghiệp.

Ông Bùi Tứ Hải, Trưởng Phòng Quản lý đô thị TP. Cà Mau, cho hay: “Công tác quản lý trật tự xây dựng thời gian qua ở địa phương chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng hẻm tự mở, đất tự phân lô bán nền tràn lan, nhất là khu vực các phường vùng ven thành phố, thậm chí ngay cả các phường tại khu vực trung tâm: 1, 6, 7, 8, 9”.

Nhà cửa đông đúc tại hẻm tự mở khu vực Khóm 3, phường Tân Xuyên, TP Cà Mau.

Lý giải vấn đề này, ông Hải cho biết: “Thực trạng đó còn phản ánh nhu cầu rất lớn về nhà ở tại khu vực thành phố của người dân. Trong khi quy hoạch tổng thể thành phố chưa quan tâm thấu đáo đến nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp”.

Việc xây nhà không phép, hẻm tự mở… đã tồn tại nhiều năm nay, thời gian này phát triển càng mạnh hơn. Đã qua, tuy có tập trung xử lý các khu vực ven đô: phường Tân Xuyên, Tân Thành, xã Lý Văn Lâm… nhưng bước đầu chỉ mới kiềm chế, chưa thể ngăn chặn.

Những phường còn tính chất giao thoa nông thôn và thành thị vẫn còn tình trạng bơm, san lấp mặt bằng và mở lộ hẻm phân lô bán nền thiếu sự kiểm soát của địa phương. Phó Chủ tịch UBND Phường 9 Nguyễn Thế Dũng cho biết: “Phường còn 54 ha đất nông nghiệp, thuỷ sản nhưng do quy hoạch phát triển các khu dân cư đã ảnh hưởng lớn đến nguồn nước sản xuất. Từ đó, bà con hoặc bỏ đất hoang hoá, hoặc tự mở lộ đấu nối với các trục đường và phân lô bán nền. Địa phương không kiểm soát nổi”.

Theo bà Vũ Hồng Như Yến, Phó Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Cà Mau: “Ngoài nguyên nhân nhu cầu nơi ở rất lớn của người lao động thu nhập thấp, công tác quy hoạch thành phố là nguyên nhân chủ yếu”. Đồng quan điểm này, ông Bùi Tứ Hải cho biết, công tác quy hoạch phải khoa học, có tầm nhìn. Nếu để tồn tại thực trạng người dân tự phát để sinh sống, xây dựng hẻm, nhà rồi Nhà nước mới tiến hành quy hoạch sẽ gây lãng phí và xáo trộn. Nếu xử lý không tốt, đây sẽ là gánh nặng rất lớn cho thành phố trong tương lai không xa.

Nhìn lại chặng đường sau 20 năm phát triển thành phố, chuyện người dân tự mở lộ hẻm, công tác quy hoạch thiếu tầm nhìn, thiếu chi tiết phải trả bằng cái giá vô cùng lớn trong việc tiến hành nâng cấp, chỉnh trang đô thị. “Vừa qua, các Dự án LIA phải mất 1.200 tỷ đồng để khắc phục, nâng cấp hạ tầng lộ hẻm và các hạ tầng kỹ thuật liên quan”, ông Hải thông tin.

Một nguyên nhân khác được Phòng Quản lý đô thị thành phố đưa ra là trong quá trình xử lý trách nhiệm, chủ tịch UBND các phường, xã chưa quyết liệt, chưa kịp thời phát hiện, xử lý còn nặng tính tình cảm. Thành phố cũng ít xử lý các trường hợp này, chỉ xử lý các điểm nóng.

Hệ luỵ kéo theo việc quy hoạch không khoa học, thiếu thông tin đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, nhất là nước thải. Dọc theo tuyến kinh Thống Nhất, đoạn tiếp giáp giữa Phường 1, Phường 9 và phường Tân Xuyên, do nước thải từ các hộ dân trực tiếp xuống kinh nên nước kinh luôn mang màu đen ngòm và hôi thối. “Các tuyến kinh lớn như Phụng Hiệp, kinh xáng Cà Mau - Bạc Liêu cũng ảnh hưởng nghiêm trọng từ dân cư sống trên các nhà sàn ven hai bờ. Việc giải toả các tuyến dân cư này sẽ tốn hàng ngàn tỷ đồng”, ông Lê Tuấn Hải thông tin thêm.

Qua các tuyến dân cư tự phát ở Khóm 3, Khóm 5 và Khóm 6, Phường 9, theo chỉ dẫn của ông Nguyễn Thế Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường, tác hại lớn đến môi trường hầu hết từ nhân dân sinh sống. Họ cho rằng, vì nhu cầu sinh sống ở thành phố rất lớn, trong khi không đủ kinh phí mua nhà ở các khu dân cư đã quy hoạch.

Ông Dũng phân tích thêm, đa số các khu tự phát trên địa bàn phường (khoảng 20 tuyến hẻm) giáp sông và ruộng nên chưa xảy ra tình trạng ngập úng vào mùa mưa. Hiện ruộng vẫn còn nên nước kịp thời tháo ra, về lâu dài tình trạng này sẽ khác.

Thực trạng diễn ra đến mức khó kiểm soát, bởi theo ông Bùi Tứ Hải: “Thành phố chưa xử lý trường hợp nào đối với các đối tượng tự mở hẻm, phân lô bán nền. Chỉ xử được các trường hợp xây nhà không phép, xây nhà trên đất nông nghiệp… nhưng cũng chưa kiên quyết lắm”./.

Ngọc Hùng