Bàn về chuyện “bên ngoài” những món ăn ngon

Bài 1: Ẩm thực Bạc Liêu - ngon mà chưa ngon

Bạc Liêu không thiếu những món ăn khiến thực khách mê mẩn. Thế nhưng, khi bàn đến văn hóa ẩm thực thì Bạc Liêu còn thiếu và yếu ở rất nhiều mặt. Dễ dàng nhận thấy rằng, không gian ăn uống, cung cách phục vụ... của các hàng quán, trong đó có cả những nhà hàng lớn hiện nay đều chưa thật sự chuyên nghiệp để có thể tạo ấn tượng đẹp trong lòng thực khách…

Nhiều món ăn “ngon đến vô cùng”

Là người Bạc Liêu, chúng ta tự hào được nuôi lớn bằng những sản vật phong phú của miền đất đã đi vào lời ca tiếng hát. Và càng tự hào hơn khi quê mình có nhiều món ăn, như: bún nước lèo, bánh xèo, bún bò cay… khiến du khách trong và ngoài nước mê mẩn. Ông Võ Hồng Ngoãn - “vua tôm” ở xã Vĩnh Trạch Đông (TP. Bạc Liêu) kể rằng, có lần một phó giáo sư người Mỹ đến thăm trại tôm của ông. Trong mấy ngày ngắn ngủi ở Bạc Liêu, vị khách này đã được ông Ngoãn đưa đi thưởng thức nhiều món ăn ở các quán trong nội ô TP. Bạc Liêu. Một trong các quán mà ông Ngoãn chọn là quán 63, vì ông Ngoãn cho rằng đây là quán ăn mang đậm “nét xưa” với những món ăn đồng quê giản dị, nhưng không kém phần đặc sắc mà hiếm có hàng quán nào ở thành phố này có được. Vào quán, ông Ngoãn gọi món cá chốt kho và bảo người phiên dịch dịch câu thơ: “Bạc Liêu là xứ cơ cầu/ Dưới sông cá chốt, trên bờ Triều Châu” cho vị phó giáo sư ấy nghe, để ông biết đây là sản vật đặc trưng của quê hương Bạc Liêu sông nước. Vị khách nước ngoài gấp một miếng cá ăn thử, rồi dường như bị hương vị đậm đà của nó cuốn hút, nên ông dùng hai tay cầm con cá lên và ăn ngon lành trước những ánh nhìn lạ lẫm của người xung quanh…

Bạc Liêu có nhiều món ẩm thực thu hút du khách tham quan. Trong ảnh: Hội thi ẩm thực do Nhà hàng Công tử Bạc Liêu tổ chức. Ảnh: M.Đạt

Cho đến bây giờ cô chủ quán bún nước lèo ở chợ Xóm Mới vẫn không sao quên được chi tiết một vị khách ngoại quốc đến quán của cô gọi tô bún nước lèo và ăn một mạch hết sạch tô bún (cả cái lẫn nước). Đặt cái tô trống không xuống bàn, ông mỉm cười đưa ngón tay cái lên và gật đầu với cô chủ quán, ý nói “very good (rất ngon)!”. Người nước ngoài vốn sợ… mắm, vì cho rằng thức ăn này không hợp vệ sinh, nhưng qua bàn tay chế biến tài hoa của người Bạc Liêu, mắm đã trở thành món ăn độc đáo và đặc sắc mà họ phải trầm trồ tán dương.

Qua những mẫu chuyện trên đủ để thấy ẩm thực Bạc Liêu không chỉ thu hút khách địa phương mà còn “quyến rũ” cả du khách phương xa và khách nước ngoài khi đặt chân đến đây. Đó là tiền đề quan trọng cho sự phát triển của du lịch Bạc Liêu.

Không gian đẹp, phục vụ chuyên nghiệp: chưa có!

Ở thời đại trước, nền kinh tế - xã hội chưa phát triển thì con người chỉ cần ăn no, ăn ngon là đủ. Nhưng bây giờ chuyện ăn uống không chỉ dừng lại ở việc ăn no, ăn ngon, mà còn ăn phải có tính văn hóa! Điều đó thể hiện “tính hiện đại” của ẩm thực ngày nay.

Món ăn Bạc Liêu tuy ngon, nhưng giữa lòng TP. Bạc Liêu này thực khách chưa thể tìm được một không gian thật sự thơ mộng, lãng mạn để có cảm giác ăn ngon hơn, chứ đừng nói chi tới các quán ở huyện. Đa phần các quán ăn đều chật hẹp, những lúc khách đông phải chen chúc nhau ngồi, tạo ra cảm giác ngột ngạt, khó chịu. Bên cạnh đó, vấn đề vệ sinh cũng chưa được đảm bảo. Không ít quán ăn khi khách bước vào phải lựa chỗ để… đi vì dưới chân toàn là rác. Điều này chẳng những làm mất thẩm mỹ, mà còn khiến thực khách cảm thấy “nuốt không trôi”, cho dù thức ăn có ngon đến mức nào đi chăng nữa!

Vưỡn nhãn Bạc Liêu nổi tiếng có món bánh xèo giòn tan, thơm lừng mà gần như đoàn khách du lịch nào khi đến đây cũng đều muốn thưởng thức qua. Có lần, chúng tôi tháp tùng với một đoàn khách ở tỉnh bạn đến thưởng thức bánh xèo tại một quán ở Giồng Nhãn. Khác với các món ăn khác phải dùng muỗng, đũa… ăn bánh xèo thì phải dùng tay bốc mới ngon. Chúng tôi loay hoay đi tìm chỗ rửa tay, nhưng tìm mãi chẳng thấy… Một người bạn của tôi cho biết: “Không có chỗ rửa tay, hoặc nhà vệ sinh không đảm bảo vệ sinh là tình hình chung của các quán bánh xèo ở đây, chứ không chỉ riêng quán này đâu”.

Gần đây, ở khu đô thị ven sông, nhiều quán nghêu, sò, ốc… thi nhau mọc lên. Chiều chiều khách kéo đến ăn nườm nượp. Do phần nhiều các quán được bày bán tạm bợ ở vỉa hè, nên không có điều kiện trang bị chỗ rửa tay cho khách. Trong khi đó cũng giống như cách ăn bánh xèo, các loại nghêu, sò, ốc phải dùng tay tách vỏ để ăn, vậy là khách muốn rửa tay trước khi ăn thì chỉ có nước rửa bằng… nước trà đá.

Bàn về chuyện “bên ngoài” những món ăn ngon không thể không nhắc đến cung cách phục vụ. Có không ít quán ăn để nhân viên ăn mặc tự do, gây phản cảm đối với khách. Đã vậy, đội ngũ phục vụ đa số đều là “tay ngang”, không được đào tạo bài bản nên không chuyên nghiệp từ cách bưng bê thức ăn, đến cách cư xử với khách. Ngay cả các nhà hàng nổi tiếng ở Bạc Liêu cũng không tránh khỏi khuyết điểm này. Người Bạc Liêu được đánh giá là hiếu khách, nhiệt tình, nhưng có vẻ hơi kiệm lời. Thường là sau khi đặt thức ăn lên bàn cho khách là nhân viên phục vụ im lặng bỏ đi. Câu nói “Chúc quý khách dùng ngon miệng”, “Cám ơn anh, chị đã đến dùng bữa”, hay “Xin lỗi” (nếu lỡ làm khách không hài lòng)… thiết nghĩ đâu quá khó, vậy mà khách gần như không bao giờ được nghe khi đến dùng bữa ở các hàng quán.

Huyền Lam

(còn tiếp)