Bánh khọt - món ăn dân dã

Cuối tuần rảnh rỗi, đám cháu ở thành phố rồng rắn kéo nhau về quê trước là thăm ông bà, sau là “xả stress”. Sau bữa cơm với canh chua cá ngát và cá lóc kho tiêu “ngon hơn nhà hàng” - như lời nịnh khéo của đám cháu, dì Út lôi trong xó bếp ra cái khuôn bánh khọt bằng đất nung “lên nước” bóng ngời được bà ngoại cất giữ cẩn thận để tiếp tục phục vụ đám cháu “háu ăn”.

Chủ yếu “vui là chính” nên cả đám xúm xít vào bếp phụ với dì. Đứa thì lăng xăng nhóm bếp, đứa nạo dừa, hái rau, bằm tép… mỗi đứa một việc dưới sự phân công của dì Út nên chẳng mấy chốc mà mọi nguyên liệu đã chuẩn bị xong.

Trước đây, khi còn khỏe thì mỗi lần đổ bánh khọt là ngoại tự tay xay bột, nhưng bây giờ, mỗi lần muốn làm bánh thì chỉ cần ra chợ mua là có ngay. Cả đám háo hức ngồi nhìn dì Út quậy bột. Nguyên liệu chính là bột gạo được khuấy đều với một ít nước ấm và nước cốt dừa. Dì Út còn “chơi sang” khi cho vào thau bột mấy cái trứng gà để bánh được ngon hơn; một chút bột nghệ để bánh có màu vàng đẹp; một ít hành lá xắt nhuyễn để cho bánh thơm ngon; một tí xíu bột mì để làm tăng độ giòn của bánh và một ít gia vị như muối, bột ngọt… để món ăn được đậm đà hơn.

Khi thấy khuôn bánh đặt trên bếp đã nóng, dì Út dùng cây nĩa xôm vào cục mỡ heo to cỡ hai lóng tay để thoa khắp các khuôn cho thấm. Dì Út dùng vá múc bột đổ vào 2/3 lỗ khuôn. Cái khuôn bánh cũ, đen mun, mỗi lần chỉ đổ được 8 cái bánh bé tí, vậy mà đứa nào cũng thò tay tranh nhau để đậy nắp khuôn. Được chừng vài phút, dì Út lại mở nắp khuôn ra. Khi thấy màu bột trong lại là bánh sắp chín, dì cho tiếp lên mặt bánh một ít nhưn (gồm đậu xanh đãi vỏ hấp chín, thịt heo xay nhuyễn và tôm cũng bằm nhuyễn xào chín, nêm nếm với một ít nước mắm, bột ngọt sao cho vừa ăn là được). Khi bánh vàng đều, tróc ra, dậy lên mùi thơm của bột và dừa thì dùng muỗng múc từng cái xếp ra mâm, bên dưới có trải một lớp lá chuối.

Đổ được hơn nửa thau bột, tranh thủ lúc nghỉ tay chờ bánh chín, dì Út pha nước mắm tỏi ớt và trộn dưa chua (gồm củ cải trắng và củ cải đỏ xắt sợi mịn). Khi cái bánh cuối cùng được lấy ra khỏi khuôn thì cũng là lúc bọn trẻ kêu đói. Dì Út lại khéo léo sắp từng cái bánh vào dĩa, chồng mí lên nhau trông như một bông hoa to. Con cháu trong nhà tuy đông, nhưng dì Út hiểu tính ý từng đứa, đứa nào thích ăn rau, đứa nào không ăn ớt, đứa nào ăn được nước cốt dừa… mà làm theo sở thích của chúng.

Bánh khọt ăn kèm với nước mắm chua ngọt, thêm chút ớt cay và dưa chua. Có người thì thích cuốn với xà lách hoặc rau cải, ăn kèm với các loại rau sống như húng lủi, quế... Dĩa bánh ngon giòn, nhiều màu sắc với mùi thơm lựng thoạt nhìn đã thấy hấp dẫn, và thật thú vị khi được thưởng thức trong bầu không khí ấm áp tình thân.

Nguyên Bảo