Bánh tổ

Mấy hôm nay tự dưng thấy thèm bánh tổ - loại bánh làm bằng bột nếp có vị ngọt, chiên ăn giòn giòn nên khi nghe má xay bột gói bánh ít chuẩn bị giỗ Ngoại, Út đã “đặt cọc” má một ít bột nếp thừa…

Với ý nghĩa nhắc nhớ mọi người về tổ tiên, nguồn cội mỗi dịp tết đến xuân về nên bánh tổ thường được làm để cúng ông bà trong 3 ngày tết. Nhưng không chỉ trong dịp tết mà vào những dịp nhà gói bánh ít, má cũng thường nhồi bột nếp cho hơi dư một chút để làm bánh tổ. Còn những lúc không gói bánh ít, nếu có đứa nào trong nhà muốn ăn, má cũng có công thức riêng để pha bột làm bánh tổ. Má chìu các con như vậy, nên đứa nào đi xa nhà chỉ một tuần thôi là đã thấy nhớ nhà quay quắt, “nhớ má thì ít mà nhớ… món ăn của má thì nhiều” - lần nào đi công tác, chị Hai cũng gọi điện về nói như vậy.

Cho nước vào nồi, cho đường và gừng vô nấu tan đường, tắt lửa để nước đường hơi nguội. Vớt bỏ xác gừng rồi cho bột nếp, bột năn, dầu ăn và tí xíu muối vào, quậy cho bột tan đều. Dùng rây lược lại, múc bột vào khuôn, đem hấp cách thủy. Khi bánh chín cho ra ngoài để thật nguội, sau đó cắt lát mang chiên ăn… Nghe qua quy trình thì thấy thật đơn giản, nhưng để có chiếc bánh tổ ngon đòi hỏi ở người làm nhiều kỹ năng, kinh nghiệm. Người không rành, chọn không kỹ nếp, đường thì sẽ cho ra chiếc bánh “bột đường” chứ không phải bánh tổ; hay khi nhồi bột, nếu nhiều nước quá thì bánh nhão, nhiều đường quá sẽ gây ngấy… nên làm thế nào để không “hư bột, hư đường” là cả một quá trình. Chiếc bánh tổ ngon là khi công đoạn nhồi bột nếp kỹ, tạo nên hỗn hợp sền sệt đủ độ dẻo để cho vào khuôn. Sau khi hấp chín vớt ra, rắc một lớp mè đã rang chín lên trên mặt còn rất nóng của bánh. Mè sẽ dính chặt vào, khá đều đặn, đẹp mắt. Thế nhưng để ngon hơn, người ta thường để ráo nước, phơi nắng đến khi bánh cứng (dễ xắt lát). Khi chiên, lát bánh sẽ phồng lên, đen láng, tỏa ra mùi thơm ngào ngạt, chưa ăn đã thấy thèm. Vị ngọt thanh của đường, mùi thơm đặc biệt của nếp, beo béo của dầu, thoang thoảng vị cay cay của gừng... đã tạo thành một hương vị đậm đà, tinh tế khó quên. Nếu muốn nếm thử bánh tổ nướng trên than hồng, cũng xắt lát rồi đem nướng. Gặp nóng, lát bánh sẽ phồng rộp lên, uốn cong lại trông thật hấp dẫn.

Món bánh là sự kết tinh giản dị của đường, nếp và ít gừng và cả… sự khéo léo nên khiến người ăn không bao giờ quên.

N.B