Báo chí với sứ mệnh làm sáng diện mạo văn hóa Bạc Liêu

Ngay từ khi mới được hình thành, Báo Bạc Liêu nói riêng và các cơ quan báo chí trên địa bàn tỉnh nói chung đã nhận về mình nhiệm vụ khai thông, mở đường và làm sáng diện mạo văn hóa Bạc Liêu. Bằng khả năng thông tin và sự tự hoàn thiện mình từng ngày, báo chí đã, đang tiếp tục sứ mệnh ấy, góp một phần quan trọng vào chủ trương chung: “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”.

Các NSNA, phóng viên tác nghiệp tại khu Giồng nhãn Bạc Liêu. Ảnh: C.T

Văn hóa Bạc Liêu có một chiều sâu ve thời gian và chiều rộng xét về không gian. Chiều sâu văn hóa có thể kể sâu xa đến mấy trăm năm trước, kể từ thời cha ông về đất này “khai thiên lập địa” dựng xây cơ đồ. Đó cũng là thời điểm gầy dựng thành mối quan hệ keo sơn của ba dân tộc anh em Kinh - Hoa - Khmer cùng đoàn kết sinh cơ lập nghiệp, dựng xây và phát triển quê hương Bạc Liêu. Rồi đến những năm tháng trường kỳ kháng chiến, hai lần thắng lợi thần thánh không đổ máu… Tất cả đã trở thành văn hóa nội sinh cắm rễ vào đất và người Bạc Liêu! Báo chí có nhiệm vụ làm sống lại những trang sử vẻ vang như thế! Bằng những nguồn tư liệu quý giá từ trong sử sách, có khi là những tư liệu tích lũy được trong quá trình “hành nghề lâu năm”, sự trau dồi kiến thức, gặp gỡ nhân chứng lịch sử… các nhà báo lại lội ngược dòng để “thẩm thấu” lịch sử, để rồi bày lên mặt báo những bài viết, phóng sự hay chọn lọc, dựng lại những đoạn hình sinh động về lịch sử… Hay bằng những bài bút ký kể lại ký ức chiến tranh kiểu “chuyện bây giờ mới kể”, mảng sáng tác thời chiến… đăng tải trên Tạp chí văn nghệ Bạc Liêu, các tạp chí chuyên ngành…; Báo chí đã tái hiện sự lung linh của bức tranh văn hóa Bạc Liêu đa sắc màu!

Bằng những bài viết đầy ắp tư liệu, với cách nhìn đa chiều của những cây bút gạo cội, báo chí cũng chứng minh được bề dày của nền văn hóa dân tộc nói chung và văn hóa xứ sở nói riêng. Đó là những tác phẩm báo chí giới thiệu về những đặc sản văn hóa vật thể, phi vật thể, cả khía cạnh phát huy giá trị lẫn những vấn nạn nhức nhối cần được nhìn nhận để khắc phục. Đó là những công trình văn hóa trọng điểm làm sáng diện mạo quê hương, những khu di tích lịch sử văn hóa vừa minh chứng cho bản sắc văn hóa địa phương qua bao biến thiên lịch sử vừa quảng bá những điểm đến hấp dẫn cho du lịch Bạc Liêu từng ngày được “cất cánh”, và báo chí cũng phản ánh mạnh dạn những điểm trừ xung quanh các di sản văn hóa đang bị mai một, bị xâm chiếm, hay bị lãng quên trong việc bảo tồn và phát huy giá trị…

Nếu không có báo chí, chưa chắc nhiều người đã biết đến Bạc Liêu có một bề dày lịch sử với những chiến tích, những địa danh, con người đáng trân trọng, khắc ghi công đức. Nếu không có những bài viết, đoạn phim sinh động chưa chắc nhiều người biết đến Bạc Liêu có một huyền thoại - một sự thật về danh tiếng Công tử Bạc Liêu làm nên “thương hiệu” cho du lịch Bạc Liêu, một đặc sản văn hóa phi vật thể đờn ca tài tử gắn liền với tên tuổi những tiền hiền đã góp công khai sáng nền vọng cổ, cải lương Nam bộ như Nhạc Khị, Nguyệt Chiếu, Cao Văn Lầu, Bảy Cao… Và nếu không có báo chí, những giá trị văn hóa đẹp đẽ kết tinh trong cuộc sống thường nhật chưa hẳn được bày trước mắt để mọi người cùng suy ngẫm và hành động, cái nào đẹp thì cùng học tập, phát huy; cái xấu, chưa đẹp thì cùng nhau bài trừ, tẩy chay để xây dựng lại một phong cách Bạc Liêu có văn hóa…

Bằng nhãn quan của mình, báo chí đã đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá những tinh túy, bản sắc văn hóa của dân tộc, xứ sở để mọi người cùng chung tay gìn giữ, phát huy những giá trị đẹp đẽ vốn có ấy. Đi tìm câu trả lời cho câu hỏi báo chí đóng góp gì trong việc chung tay chung sức xây dựng một Bạc Liêu đi lên từ văn hóa, quả thật không dễ! Bởi đó là một “công trình” với ngồn ngộn những công việc không tên, nhưng câu trả lời trước mắt là báo chí cần năng động, tích cực hơn nữa trong thực hiện nhiệm vụ và vai trò của mình. Các nhà báo không nên bằng lòng với những tác phẩm theo kiểu phản ánh “suông” mà phải là những hiến kế, những định hướng xuất phát từ đôi mắt và bộ óc biết “nhìn xa trông rộng” để góp công sức vào công trình chung ấy. Báo chí có khai thông, mở đường và làm sáng diện mạo văn hóa Bạc Liêu hay không đòi hỏi một guồng máy hoạt động khoa học, một trí tuệ tập thể và một tâm huyết vì một Bạc Liêu phát triển.

Cẩm Thúy