Chủ nhật, 10-5-26 17:33:39
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Bảo tồn văn hóa phi vật thể: Cần huy động nhiều nguồn lực!

Báo Cà Mau

Không chỉ nổi tiếng về truyền thống văn hóa - nghệ thuật, Bạc Liêu còn sở hữu khá nhiều di sản văn hóa phi vật thể (VHPVT). Với những đặc thù riêng, các di sản VHPVT cần một cách thức bảo tồn riêng, đặc biệt là cần huy động nhiều nguồn lực…

Tính đến nay, ngành Văn hóa đã kiểm kê được gần 20 loại hình VHPVT trên địa bàn toàn tỉnh, gồm: Dạ cổ hoài lang, văn học dân gian, các lễ hội (Nghinh Ông, Kỳ yên, Oóc-om-bóc, Quán âm Nam Hải), các nghề (đan đát, dệt, làm muối…). Tuy nhiên, việc kiểm kê chỉ mới dừng lại ở chuyện… liệt kê danh sách chứ chưa đi sâu vào công tác nghiên cứu, viết lý lịch, đánh giá về giá trị, xác định quá trình hình thành, lưu truyền và phát triển. Sau chuyến kiểm kê các loại hình VHPVT, ngành Văn hóa tiến hành các bước tiếp theo, nhằm đề nghị Bộ VH-TT&DL công nhận và bổ sung các loại hình được kiểm kê vào danh mục di sản VHPVT quốc gia năm 2012.

Bộ kinh viết bằng chữ Khmer cổ trên lá buông được lưu trữ tại chùa Đầu (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: N.V

Kiểm kê là một chuyện, nhưng có bảo tồn được hay không lại là chuyện khác. Trong số 6 loại hình (nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông, điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, điệu Lý con sáo Bạc Liêu, một số bài bản đờn ca tài tử tiêu biểu của Bạc Liêu, một số bài bản vọng cổ của Bạc Liêu và điệu nói thơ Bạc Liêu) vừa mới được kiểm kê, chỉ có vài loại hình có khả năng bảo tồn bởi mức độ thích hợp với thời cuộc. Đơn cử như điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, với đặc thù là vùng đất có hệ thống sông ngòi chằng chịt thì rất thích hợp để bảo tồn loại hình này. Nhưng đó là về mặt lý thuyết, còn trên thực tế, hình ảnh một thiếu nữ nhẹ nhàng buông mái chèo rồi cất tiếng hò bâng quơ cho vơi bớt nỗi buồn, nỗi nhọc nhằn trong cuộc mưu sinh giữa nhịp sống hối hả như hiện tại… thì có lẽ chỉ còn trong những trang sách, những thước phim. Hay như loại hình nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông - nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer. Thế nhưng hiện nay, chỉ có một số ít người biết viết loại chữ này. Mặt khác, tính tiện dụng của các bộ kinh này không tiện dụng bằng các bộ kinh được in trên giấy trắng, vừa dễ bảo quản vừa dễ sử dụng hơn. Chữ viết Khmer cổ trên lá buông là loại hình VHPVT hết sức độc đáo. Nhưng để bảo tồn loại hình VHPVT này thì chỉ có một giải pháp duy nhất là lưu trữ lại bộ kinh đó, hoặc trưng bày, triển lãm để giới thiệu cho nhiều người biết về loại hình VHPVT độc đáo này.

Chính vì thế phải xác định rằng, cần bảo tồn loại hình nào, theo hướng nào cho phù hợp chứ không thể áp đặt một kiểu bảo tồn chung cho các loại hình VHPVT được kiểm kê. Bởi lẽ, chỉ có một vài loại hình VHPVT là có thể bảo tồn trong nhân dân, còn lại thì tuyên truyền là chính. Tuyên truyền để thế hệ sau biết được rằng, đất Bạc Liêu có rất nhiều di sản VHPVT (sau khi các loại hình văn hóa đã kiểm kê được công nhận là di sản). Để từ đó họ có thêm nhiều khái niệm về văn hóa, di sản văn hóa ở quê hương mình. Ở một khía cạnh khác, việc lưu trữ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn. Sách, băng đĩa, hình ảnh, phim tư liệu là những tư liệu quý giúp thế hệ trẻ, những người nghiên cứu biết và nắm bắt rõ hơn về những gì họ được đọc, được xem…

Và một khi các loại hình VHPVT được công nhận là di sản VHPVT thì công tác tuyên truyền nhằm khẳng định sự tồn tại của các di sản này là hết sức cần thiết. Qua đó, còn thể hiện tính đại diện cộng đồng, lưu truyền, phát triển qua nhiều thế hệ và có sức lan tỏa mạnh mẽ cho cả vùng đất Nam bộ. Do đó, cần huy động nhiều nguồn lực, mà quan trọng hơn cả vẫn là sự chung tay góp sức của người dân địa phương.

Ngọc Vũ

Góc nhìn lạc quan

Tác giả Nguyễn Văn Nhị Trình (Nguyễn Trình) sinh năm 1977, tại TP Ðà Nẵng, là hội viên Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật TP Ðà Nẵng.

Nâng cao uy tín, vị thế và tầm ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tiếp tục triển khai đồng bộ Chiến lược Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài, áp dụng nhất quán Bộ nhận diện hình ảnh quốc gia.

Biến “hạt ngọc của biển” thành chất liệu nghệ thuật độc đáo

Nghề làm muối ở Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) với hơn 100 năm hình thành và phát triển đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Từ những hạt muối mặn mòi của biển cả, thầy và trò Trường THCS Hưng Phú (xã Vĩnh Thanh) đã sáng tạo nên các tác phẩm “tranh muối” độc đáo, góp phần quảng bá nghề muối truyền thống của quê hương.

Hào khí Giồng Bốm rực cháy qua vở cải lương “Mặt trời đỏ”

Nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (1946-2026), tối 29/4, Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu (tỉnh Cà Mau) tổ chức đêm diễn đặc biệt, tái hiện vở cải lương kinh điển “Mặt trời đỏ”. Chương trình nghệ thuật này như lời tri ân các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống trên mảnh đất địa linh nhân kiệt.

Nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương tham quan gian hàng tranh gạo

Ngày 27/4, đồng chí Võ Văn Dũng, nguyên Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương, cùng đồng chí Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, đến tham quan không gian trưng bày tranh nghệ thuật từ hạt gạo tại Quảng trường Hùng Vương, phường Bạc Liêu.

Kể chuyện bằng hình ảnh

Giữa nhịp sôi động của báo chí hiện đại, nơi thông tin được truyền tải từng giây, Nhà báo Võ Công Danh Việt chọn cách riêng tiếp cận độc giả: kể chuyện bằng hình ảnh.

Cà Mau rực sắc văn hoá qua “Vầng trăng cổ nhạc” lần 263

Chương trình nghệ thuật “Vầng trăng cổ nhạc” lần 263 diễn ra tối 26/4 tại Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu) trong không khí trang trọng, đậm đà bản sắc văn hoá Nam Bộ.

KẾT QUẢ HỘI THI “MÓN NGON TỪ GẠO” 2026

Món ngon từ gạo quê hương

Hội thi “Món ngon từ gạo” do Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh Cà Mau tổ chức vào sáng 26/4, trong khuôn khổ hoạt động của Tuần lễ Khoa học, Công nghệ - Văn hoá, Du lịch và Cuộc thi “Gạo ngon ĐBSCL” lần thứ I/2026.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Gành Hào

Sáng 26/4 (mùng 10/3 năm Bính Ngọ), tại xã Gành Hào, Ban Trị sự Lăng Ông Nam Hải long trọng tổ chức nghi thức thỉnh và nghinh Ông từ biển về chánh điện. Đây là hoạt động chính của Lễ hội Nghinh Ông Gành Hào lần thứ XXIII/2026.