Thứ tư, 11-2-26 06:35:12
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Bảo tồn văn hóa phi vật thể: Cần huy động nhiều nguồn lực!

Báo Cà Mau

Không chỉ nổi tiếng về truyền thống văn hóa - nghệ thuật, Bạc Liêu còn sở hữu khá nhiều di sản văn hóa phi vật thể (VHPVT). Với những đặc thù riêng, các di sản VHPVT cần một cách thức bảo tồn riêng, đặc biệt là cần huy động nhiều nguồn lực…

Tính đến nay, ngành Văn hóa đã kiểm kê được gần 20 loại hình VHPVT trên địa bàn toàn tỉnh, gồm: Dạ cổ hoài lang, văn học dân gian, các lễ hội (Nghinh Ông, Kỳ yên, Oóc-om-bóc, Quán âm Nam Hải), các nghề (đan đát, dệt, làm muối…). Tuy nhiên, việc kiểm kê chỉ mới dừng lại ở chuyện… liệt kê danh sách chứ chưa đi sâu vào công tác nghiên cứu, viết lý lịch, đánh giá về giá trị, xác định quá trình hình thành, lưu truyền và phát triển. Sau chuyến kiểm kê các loại hình VHPVT, ngành Văn hóa tiến hành các bước tiếp theo, nhằm đề nghị Bộ VH-TT&DL công nhận và bổ sung các loại hình được kiểm kê vào danh mục di sản VHPVT quốc gia năm 2012.

Bộ kinh viết bằng chữ Khmer cổ trên lá buông được lưu trữ tại chùa Đầu (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: N.V

Kiểm kê là một chuyện, nhưng có bảo tồn được hay không lại là chuyện khác. Trong số 6 loại hình (nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông, điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, điệu Lý con sáo Bạc Liêu, một số bài bản đờn ca tài tử tiêu biểu của Bạc Liêu, một số bài bản vọng cổ của Bạc Liêu và điệu nói thơ Bạc Liêu) vừa mới được kiểm kê, chỉ có vài loại hình có khả năng bảo tồn bởi mức độ thích hợp với thời cuộc. Đơn cử như điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, với đặc thù là vùng đất có hệ thống sông ngòi chằng chịt thì rất thích hợp để bảo tồn loại hình này. Nhưng đó là về mặt lý thuyết, còn trên thực tế, hình ảnh một thiếu nữ nhẹ nhàng buông mái chèo rồi cất tiếng hò bâng quơ cho vơi bớt nỗi buồn, nỗi nhọc nhằn trong cuộc mưu sinh giữa nhịp sống hối hả như hiện tại… thì có lẽ chỉ còn trong những trang sách, những thước phim. Hay như loại hình nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông - nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer. Thế nhưng hiện nay, chỉ có một số ít người biết viết loại chữ này. Mặt khác, tính tiện dụng của các bộ kinh này không tiện dụng bằng các bộ kinh được in trên giấy trắng, vừa dễ bảo quản vừa dễ sử dụng hơn. Chữ viết Khmer cổ trên lá buông là loại hình VHPVT hết sức độc đáo. Nhưng để bảo tồn loại hình VHPVT này thì chỉ có một giải pháp duy nhất là lưu trữ lại bộ kinh đó, hoặc trưng bày, triển lãm để giới thiệu cho nhiều người biết về loại hình VHPVT độc đáo này.

Chính vì thế phải xác định rằng, cần bảo tồn loại hình nào, theo hướng nào cho phù hợp chứ không thể áp đặt một kiểu bảo tồn chung cho các loại hình VHPVT được kiểm kê. Bởi lẽ, chỉ có một vài loại hình VHPVT là có thể bảo tồn trong nhân dân, còn lại thì tuyên truyền là chính. Tuyên truyền để thế hệ sau biết được rằng, đất Bạc Liêu có rất nhiều di sản VHPVT (sau khi các loại hình văn hóa đã kiểm kê được công nhận là di sản). Để từ đó họ có thêm nhiều khái niệm về văn hóa, di sản văn hóa ở quê hương mình. Ở một khía cạnh khác, việc lưu trữ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn. Sách, băng đĩa, hình ảnh, phim tư liệu là những tư liệu quý giúp thế hệ trẻ, những người nghiên cứu biết và nắm bắt rõ hơn về những gì họ được đọc, được xem…

Và một khi các loại hình VHPVT được công nhận là di sản VHPVT thì công tác tuyên truyền nhằm khẳng định sự tồn tại của các di sản này là hết sức cần thiết. Qua đó, còn thể hiện tính đại diện cộng đồng, lưu truyền, phát triển qua nhiều thế hệ và có sức lan tỏa mạnh mẽ cho cả vùng đất Nam bộ. Do đó, cần huy động nhiều nguồn lực, mà quan trọng hơn cả vẫn là sự chung tay góp sức của người dân địa phương.

Ngọc Vũ

Yêu vẻ đẹp đất nước

Là kỹ sư ngành công nghiệp điện, công tác tại Tổng công ty Ðiện lực - TKV, từ chỗ xem chụp ảnh như thói quen, một phần công việc, thường chụp ảnh máy móc, thiết bị..., Nguyễn Việt Hoàng Long dần đam mê nhiếp ảnh, muốn giữ lại thật nhiều khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống, để chia sẻ rộng rãi đến mọi người.

Nguyễn Ðặng Khã Trâm: Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025

Góp mặt trong Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025, Nguyễn Ðặng Khã Trâm (quê Cà Mau) không chỉ ghi dấu ấn cá nhân mà còn lan toả hình ảnh sinh viên vùng đất địa đầu cực Nam tự tin, năng động, sẵn sàng hội nhập và cống hiến.

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.