Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai: Cần mạnh tay hơn

Nếu cải cách hành chính luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu thì cải cách thủ tục hành chính (TTHC) trong lĩnh vực đất đai lại luôn được quan tâm đặc biệt. Bởi một thời gian dài, các TTHC trên lĩnh vực này đã thật sự gây khó và là rào cản cho người dân, doanh nghiệp trong nhiều hoạt động...

Kết quả rà soát TTHC cho thấy, nhà đầu tư đang phải thực hiện trung bình 18 thủ tục khác nhau đối với dự án đầu tư có liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường. Dù đã được cải cách khá nhiều, nhưng xem ra, để làm giấy tờ, thủ tục liên quan đến đất đai, người dân vẫn phải “chạy”. Đa số các địa phương vẫn có tình trạng chồng chéo vì chỉ thiết lập được quy trình một đầu mối trong tiếp nhận và trả kết quả TTHC, nhưng trên thực tế người dân, nhà đầu tư vẫn phải nộp hồ sơ cho nhiều cơ quan chuyên môn khác nhau để được giải quyết lần lượt TTHC theo quy định các luật khác nhau.

Đơn cử như liên quan đến thực hiện cải cách TTHC trong lĩnh vực cấp giấy phép xây dựng (GPXD). Việc ban hành văn bản, công bố các TTHC về cấp GPXD, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan cấp phép và trách nhiệm của các cơ quan liên quan đã tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân, tổ chức xin GPXD. Tuy nhiên, một trong các điều kiện để cấp GPXD là phải có giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất (QSDĐ), nhưng việc cấp Giấy chứng nhận QSDĐ lại là một câu chuyện khác. Vì thế, có khi thủ tục cấp phép xây dựng không vướng, lại vướng Giấy chứng nhận QSDĐ, nhất là những công trình theo tuyến hoặc những công trình xây dựng trên đất phải chuyển mục đích sử dụng đất càng vướng mắc trong quá trình cấp GPXD.

Mặc dù Sở TN-MT đã thực hiện thống nhất sử dụng 54 TTHC mới trong lĩnh vực giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư… theo quyết định của Bộ TN-MT, giúp tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư, đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận QSDĐ, thống nhất cấp một loại giấy chứng nhận về QSDĐ, sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, khắc phục tình trạng nhiều cơ quan quản lý, giảm ít nhất một nửa thời gian giải quyết các TTHC so với trước đây. Tuy nhiên, lĩnh vực đất đai vẫn gây nhiều phiền hà, nhất là khâu thủ tục đo đạc, hoàn chỉnh hồ sơ bản vẽ… Vì hầu như khâu này phụ thuộc vào cán bộ cấp cơ sở, nên chỉ cần có một chút vướng mắc là hồ sơ cứ nằm ì ở đó một cách vô lý. Có người khi đến đo đạc đất, hồ sơ thủ tục đầy đủ, nhưng chủ đất liền kề ra ngăn cản, tranh chấp, dù chẳng có cơ sở gì để “làm khó” thì hồ sơ vẫn bị “treo” mà không được giải quyết theo đúng quy định. Điều này dẫn tới tình trạng, đôi khi vì những điều vô lý, nhưng do… thói quen, cán bộ địa chính cơ sở lại thụ động, làm chậm trễ quy trình cấp giấy, gây thiệt hại cho doanh nghiệp đầu tư, cho người dân. Đây cũng là một trong những lý do khiến “cò” giấy tờ đất xuất hiện.

Hiện nay, ở TP. Bạc Liêu đã bắt đầu xuất hiện tình trạng cán bộ Nhà nước (chủ yếu công tác ở các lĩnh vực có liên quan đến đất đai) “chạy” giấy tờ về đất đai cho người dân, doanh nghiệp. Luật không cấm họ khi thực hiện các thủ tục giấy tờ dùm người quen, bạn bè…, tuy nhiên, các vị cán bộ này lại thường xuất hiện trong giờ làm việc hành chính. Việc lấy giờ hành chính ở cơ quan mình để “chạy” việc dùm người khác quá thường xuyên đã gây phản cảm, khiến có dư luận không tốt trong nhân dân. Điều này xảy ra cũng có một phần nguyên nhân do các TTHC liên quan đến đất đai quá phức tạp, nhiêu khê nên người dân, doanh nghiệp ngán ngại.

Trước những hạn chế trong thực hiện các TTHC trong lĩnh vực đất đai, vấn đề được nói nhiều nhất là cần hoàn thiện cơ chế “một cửa” trong giải quyết các TTHC liên quan đến cấp Giấy chứng nhận QSDĐ theo hướng quy định việc tiếp nhận hồ sơ và giải quyết tập trung thông qua một cơ quan đầu mối, người dân không phải cầm hồ sơ đi nơi này, nơi khác nữa. Và cơ quan cấp tỉnh, cơ quan quản lý việc thực hiện các TTHC trên lĩnh vực đất đai phải thường xuyên kiểm tra, giám sát các hoạt động này, đặc biệt là nghiêm cấm cán bộ, công chức của đơn vị mình có xu hướng làm “cò” giấy tờ.

K.K