Chắp cánh cho những sáng tạo trẻ

Ban tổ chức (BTC) Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng (STTTNNĐ) tỉnh Bạc Liêu, lần thứ X (năm 2023 - 2024) vừa tổng kết và trao giải cho các tác giả, nhóm tác giả đoạt giải. Qua ghi nhận phần lớn những sáng tạo đều được đánh giá cao vì tính thực tiễn, có thể áp dụng hiệu quả vào cuộc sống và đậm hơi thở của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Từ cuộc thi này, thanh thiếu niên, nhi đồng trên toàn tỉnh lại có thêm cơ hội để trau dồi kiến thức, rèn luyện kỹ năng sáng tạo, xây dựng ước mơ trở thành những nhà sáng chế tương lai.

Sức hút của sân chơi sáng tạo

Được phát động từ ngày 29/6/2023 gắn liền với lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi STTTNNĐ lần thứ IX, năm 2022 - 2023, sau 11 tháng, cuộc thi cấp tỉnh đã nhận được 149 giải pháp (GP) (tuyển chọn từ 476 GP dự thi cấp huyện, thị xã, thành phố) của 217 tác giả/nhóm tác giả thuộc 5 lĩnh vực. Trong đó, lĩnh vực đồ dùng dành cho học tập có 17 GP, chiếm 16,4%; phần mềm tin học có 21 GP, chiếm 14,1%; sản phẩm thân thiện với môi trường có 32 GP, chiếm 21,5%; các dụng cụ sinh hoạt gia đình và đồ chơi trẻ em có 32 GP, chiếm 21,5%; bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế có 47 GP, chiếm 31,5%. Nếu so với các cuộc thi cấp tỉnh được tổ chức trước đó thì số lượng và chất lượng của các GP tham gia năm 2024 đều tăng, nhưng chưa có sự đồng đều ở các lĩnh vực.

Cụ thể, ở cuộc thi năm nay các lĩnh vực sản phẩm thân thiện, bảo vệ môi trường có GP tham gia nhiều nhất (chiếm 53%), cho thấy thanh thiếu niên, nhi đồng rất quan tâm đến việc bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu đối với sự phát triển bền vững của quê hương, đất nước. Năm nay, các GP thuộc lĩnh vực phần mềm tin học chiếm 14,1%, chứng minh lĩnh vực này ngày càng có xu hướng tăng lên qua mỗi năm cho thấy sự quan tâm của thế hệ trẻ Bạc Liêu về lĩnh vực phần mềm tin học trong thời kỳ số hóa. Thêm một tín hiệu vui là phần lớn các GP ở cả 5 lĩnh vực đều có hơi thở của cuộc cách mạng 4.0 khi có nhiều GP thông minh được ứng dụng trong sáng tạo. Đặc biệt, cuộc thi năm nay lần đầu tiên ghi nhận có tác giả nhỏ tuổi nhất (6 tuổi) là thí sinh tự do tham gia dự thi, cho thấy tinh thần ham học hỏi và sự quan tâm đến cuộc thi của thế hệ trẻ tuổi.

Ông Lâm Thành Đắc - Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH-KT tỉnh, Trưởng Ban tổ chức Cuộc thi STTTNNĐ tỉnh Bạc Liêu, lần thứ X, cho biết: “Số lượng GP tham gia cuộc thi đã tăng lên đáng kể theo từng năm tổ chức. Điều này chứng minh sức lan tỏa của cuộc thi cấp tỉnh ngày càng rộng rãi, hơn nữa việc tuyển chọn GP của BTC cuộc thi cấp huyện hiện nay đang quan tâm đến vấn đề chất lượng hơn là số lượng GP gửi tham gia, tạo nền tảng vững chắc cho cuộc thi cấp tỉnh. Trước đây, lứa tuổi tác giả tham gia cuộc thi chủ yếu là học sinh tiểu học, học sinh THCS thì năm nay có khá nhiều học sinh THPT tham gia (13 hồ sơ, chiếm 8,7%). Điều này cũng chứng tỏ cuộc thi đã nhận được nhiều sự quan tâm của giáo viên và học sinh các cấp”.

Nhiều giải pháp bám sát đặc thù của tỉnh. Ảnh: Đ.K.C

Nhiều GP bám sát đặc thù của tỉnh

Qua 2 vòng chấm thi, Ban tổ chức đã chọn ra 50 GP vào vòng chung khảo. Kết quả, có 35 GP được trao với 1 giải Đặc biệt, 2 giải Nhất, 4 giải Nhì, 8 giải Ba và 20 giải Khuyến khích. Cụ thể, giải Đặc biệt được trao cho GP “Tích hợp AI vào điểm tin báo hàng ngày” của tác giả Đoàn Trần Việt Hà - Trường THPT Chuyên Bạc Liêu; 2 giải Nhất trao cho các GP “Đồng hồ nước thông minh 4.0” của nhóm tác giả Lê Hoàng Gia Bảo, Nguyễn Ngọc Tấn Đạt - Trường THCS Lê Thị Cẩm Lệ (TP. Bạc Liêu) và GP “Máy xử lý thủy tinh” của nhóm tác giả Đặng Tuấn Cường, Trần Thị Quyên - Trường THCS Phong Thạnh Đông (TX. Giá Rai).

Theo đánh giá của BTC, nhiều GP, sản phẩm dự thi đã thể hiện sự đầu tư công phu về thời gian, trí tuệ, vận dụng kiến thức đã học, nhiều GP được thiết kế đẹp, có sự đầu tư về kinh phí, biết bám sát với thực tiễn, biết nắm bắt nhu cầu người sử dụng, tạo ra nhiều mô hình hấp dẫn, phù hợp với đặc thù của tỉnh như: tạo ra sản phẩm về tôm, muối, quảng bá hình ảnh du lịch, năng lượng tái tạo, kinh tế biển Bạc Liêu… Trong đó có nhiều sản phẩm đã gắn kết học tập và đời sống; nhiều phần mềm tin học ứng dụng cập nhật thời đại công nghệ 4.0… Đặc biệt, nhiều hồ sơ đã trình bày bản thuyết minh cụ thể hơn, nói rõ nguồn gốc hình thành ý tưởng, thuyết minh rõ hơn về tính mới, tính sáng tạo, mô tả rõ ràng hơn về vật liệu làm ra sản phẩm kể cả nêu rõ về hiệu quả kinh tế từ việc tận dụng vật liệu đã qua sử dụng, giảm giá thành; thuyết minh được nguyên lý hoạt động, quy trình lắp ráp vận hành; đánh giá được hiệu quả kỹ thuật, kinh tế, xã hội, môi trường cũng như khả năng áp dụng sản phẩm…

Thời gian tới, BTC cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác vận động, tuyên truyền về cuộc thi dưới nhiều hình thức như: thông qua báo, đài, thông tin cổ động, trực tiếp vận động tại cơ sở, trường học, địa phương…; cố gắng tháo gỡ những khó khăn, hình thành “ngân hàng ý tưởng sáng tạo” cho cuộc thi để ngày càng lan tỏa, thu hút nhiều người tham gia hơn. Cùng với đó sẽ đẩy mạnh hoạt động xã hội hóa, thu hút kêu gọi nhiều hơn nữa các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, mạnh thường quân ủng hộ, tài trợ cho cuộc thi nhằm tạo thêm động lực cho các tác giả, nhóm tác giả tham gia, đặc biệt là đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, xa, nhỏ tuổi.

Kim Trúc