Chất lượng xã văn hóa bắt đầu từ… gia đình văn hóa

Đến xã Châu Thới (huyện Vĩnh Lợi) vào những ngày cuối năm, ngoài đồng, trên sân nhà đầy ắp lúa vàng, những hàng rào râm bụt được mỗi gia đình cắt tỉa thẳng thớm… để thấy rằng, làng quê hôm nay đang từng ngày thay da đổi thịt nhờ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM). Trong lộ trình ấy, gia đình được xem là “hạt nhân” quyết định chất lượng của xã văn hóa NTM.

Từ tiêu chí…

Để được công nhận đạt chuẩn văn hóa NTM thì xã đó phải có trên 70% gia đình văn hóa (GĐVH) đạt chuẩn và trên 60% gia đình được công nhận văn hóa 3 năm trở lên. Nghe qua tưởng chừng khá đơn giản, nhưng tiêu chí này đang là một trở ngại không nhỏ đối với các địa phương trên lộ trình xây dựng xã văn hóa NTM. Từ đó, có thể thấy rằng yếu tố gia đình giữ vai trò quyết định chất lượng văn hóa của từng đơn vị. Nhận thức được tầm quan trọng này, Ban chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (TDĐKXDĐSVH) xã Châu Thới đã xác định việc xây dựng GĐVH là nội dung trọng tâm, cốt lõi.

Dù tuổi đã cao nhưng bà Huỳnh Thị Út Tư (ấp Nàng Rèn, xã Châu Thới) luôn tiên phong trong phong trào TDĐKXDĐSVH. Trong ảnh: Bà Tư đang chăm sóc hàng rào cây xanh trước nhà. Ảnh: K.C

Thực tế đã chứng minh, phong trào văn hóa của địa phương thời gian qua đi đúng quỹ đạo và đạt hiệu quả cao là nhờ vào tinh thần tự nguyện, tự giác của bà con; trong đó có sự đóng góp không nhỏ của các hạt nhân GĐVH tiêu biểu. Ngoài việc tiên phong thực hiện tốt các đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp, luật của Nhà nước, đẩy mạnh phong trào “TDĐKXDĐSVH ở khu dân cư”, các hạt nhân này còn là những tuyên truyền viên tích cực vận động cộng đồng cùng chung tay thực hiện. Kết quả là toàn xã có 100% hộ gia đình, khu dân cư đăng ký xây dựng GĐVH và ấp văn hóa. Đến nay, xã Châu Thới có 2.722/2.969 hộ GĐVH (đạt 91,68%); trong đó có 2.272/2.969 hộ được công nhận GĐVH 3 năm trở lên. Bên cạnh đó, có 14/14 ấp đạt chuẩn văn hóa, trong đó có 7/14 ấp văn hóa đạt chuẩn 5 năm trở lên và 7/14 tuyến đường kiểu mẫu được các gia đình làm hàng rào, trồng cây xanh, hoa kiểng để tạo cảnh quan.

…Đến thực tiễn

Đường đến ấp Nàng Rèn (ấp đạt chuẩn văn hóa 5 năm liền) được phủ một màu xanh mướt bởi những hàng rào cây xanh dọc hai bên đường chạy dài theo con lộ liên ấp tạo cho làng quê trù phú, thanh bình này một sức hút kỳ lạ. Và những gia đình mẫu mực với bề dày truyền thống cách mạng, những câu chuyện cảm động xung quanh cuộc hành trình thoát nghèo đầy ngoạn mục của mỗi gia đình, sự cống hiến đầy nhiệt tâm của các cán bộ cao niên trong xã… sẽ mãi là ấn tượng đẹp đối với bất kỳ ai khi đặt chân đến làng quê này. Dù đã ở vào cái tuổi “thất thập cổ lai hy”, nhưng chú Phạm Văn Út (Bí thư Chi bộ ấp) vẫn đều đặn mỗi ngày với chiếc xe đạp cọc cạch “đến từng ngõ, gõ từng nhà” tuyên truyền những đường lối, chủ trương mới của Đảng, Nhà nước; giáo dục bà con và thế hệ trẻ tình yêu quê hương, đất nước, lánh xa tệ nạn xã hội và cùng chung tay xây dựng đời sống văn hóa. Là cán bộ cao niên, bản thân chú và gia đình được xem là gương sáng để bà con trong ấp noi theo. Và không chỉ riêng chú Út, mà chị Nguyễn Tuyết Đượm - Trưởng ấp Nàng Rèn, cũng là một điển hình về người cán bộ hết lòng vì dân. Chị Đượm đã đề ra nhiều sáng kiến hay, hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc xây dựng đời sống văn hóa của ấp. Hiện tại, ấp Nàng Rèn có 97/97 hộ GĐVH, trong đó có hơn 70 hộ GĐVH tiêu biểu; các câu lạc bộ: “5 không, 3 sạch”, “Thiếu nhi”, “Không tham gia vào tệ nạn xã hội”… đang phát huy hiệu quả tích cực.

Bà Huỳnh Thị Út Tư (cựu chiến binh của xã) - người đã hiến hơn 300m2 đất của gia đình để xây trụ sở ấp Nàng Rèn, chia sẻ: Hễ địa phương phát động phong trào gì thì tôi cũng tiên phong thực hiện. Ví dụ như hưởng ứng phong trào trồng cây xanh trước nhà làm hàng rào, tạo vẻ mỹ quan cho làng xóm, tôi phải xin giống cau ở tận Cần Thơ đem về trồng. Với con cháu trong nhà, tôi luôn khuyên nhủ để tụi nó lánh xa tệ nạn xã hội, hướng đến chuẩn mực “Ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền”…

Cùng với ấp Nàng Rèn, bà con ấp Giồng Bốm B cũng đang ra sức giữ vững danh hiệu ấp văn hóa. Ngoài việc xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, cán bộ và nhân dân trong ấp còn chung tay góp sức phát triển kinh tế gia đình, xóa dần khoảng cách giàu nghèo. Theo ông Nguyễn Văn Sáng (Trưởng ấp Giồng Bốm B), ấp hiện có nhiều mô hình (trồng gừng, đưa màu xuống ruộng…) mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp nhiều gia đình vươn lên khá giàu. Qua mỗi vụ thu hoạch, từ các mô hình hiệu quả kể trên, bà con thu lãi không dưới 40 triệu đồng, nâng tổng thu nhập của một số gia đình trên 200 triệu đồng/năm; nhiều hộ đã thoát nghèo, có của ăn của để, góp phần nâng cao chất lượng ấp văn hóa.

Tin rằng, với những GĐVH tiêu biểu, ấp văn hóa hạt nhân như thế, lộ trình xây dựng xã văn hóa NTM của Châu Thới giai đoạn 2012 - 2014 sẽ sớm được rút ngắn.

Kim Trúc