Cho chữ đầu năm: Món quà xuân ý nghĩa

Từ lâu, tục xin chữ, cho chữ vào mỗi dịp tết đến đã trở thành nét đẹp truyền thống của dân tộc. Nó không chỉ là món quà xuân ý nghĩa để mọi người chúc nhau một năm mới an lành, may mắn, mà còn cho thấy một phong tục đẹp của ngày tết đang được các thế hệ giữ gìn, phát triển.

Tuy không xôm tụ như những “phố ông đồ” của các tỉnh khác, nhưng việc cho chữ ngày đầu năm đang dần trở thành phong tục đẹp ở Bạc Liêu. Trong không khí hân hoan của mùa xuân, hình ảnh những “ông đồ” ngồi nắn nót từng nét chữ khi thì uy dũng, lúc lại mềm mại như “phượng múa, rồng bay”.

“Ông đồ” Nguyễn Hồng viết chữ thư pháp tặng mọi người. Ảnh: H.T

Là một người hoạt động ở lĩnh vực âm nhạc, nhưng cứ hễ Tết đến là tác giả Nguyễn Hồng (phường 7, TP. Bạc Liêu) lại vào vai “ông đồ”. Chỉ cần cái bàn nhỏ, dăm ba cây bút lông, lọ mực, liễn đỏ là Nguyễn Hồng đã có thể bày ra một gian hàng viết thư pháp. Đã hơn 3 năm nay, hình ảnh “ông đồ” Nguyễn Hồng bày mực tàu, giấy đỏ ở một góc đường đã trở nên quen thuộc với những người yêu thư pháp. Không chỉ làm mê đắm lòng người bằng tài hoa, mà mỗi lần thi triển đường bút, “ông đồ” này còn giải thích một cách cặn kẽ ý nghĩa của từng chữ. Với người làm ăn thì ông cho chữ: phát tài, tín, lộc, như ý...; công chức thì cho chữ: chí, liêm, tâm, đức... Còn để hiếu kính với ông bà, cha mẹ thì cho chữ: hiếu, thảo, thọ, lạc...

Đặc biệt, sự say mê với nghề cho chữ còn được ông truyền sang cho con. Bởi thế, cứ đến 30 Tết là hai cha con “ông đồ” Nguyễn Hồng lại xúng xính trong chiếc áo dài, khăn đóng và mang theo vài xấp giấy đỏ, lọ mực tàu đi khắp đường phố Bạc Liêu. Hễ dừng chân đến đâu là hai “thầy đồ” lại trổ tài “hoa tay thảo những nét như phượng múa, rồng bay” dành tặng mọi người. Còn trong ba ngày Xuân, ngôi nhà nhỏ của ông lại rộn ràng vì bạn bè đến chúc Tết. Và món quà ý nghĩa thay cho lời chúc gửi tới bạn bè là những câu đối được ông dành trọn cả tấm lòng. “Thay vì biếu quà thì tôi chọn cách tặng chữ trong ngày đầu năm mới. Những tờ liễn không có giá trị về mặt vật chất, nhưng lại là món quà tinh thần hết sức ý nghĩa, làm thắt chặt mối thâm tình giữa mọi người với nhau” - ông Nguyễn Hồng tâm sự.

Những năm gần đây, việc xuất hiện những “ông đồ” trẻ tuổi đã khiến việc cho chữ đầu xuân thêm phần đặc sắc. Không kém bậc tiền bối, những bạn trẻ yêu thích nghệ thuật thư pháp Việt vẫn có thể “hút hồn” người thưởng thức. Bằng những nét chữ thanh thoát, cùng với ý tưởng sáng tạo, các bạn còn mang đến cho mọi người những tác phẩm phá cách. Đến với nghệ thuật thư pháp một cách tình cờ, bạn Mai Thanh Luân (huyện Phước Long) đã sớm bộc lộ đam mê và hoa tay của mình. Để làm cho tờ liễn thêm sinh động, Luân còn trang trí thêm nhiều họa tiết phù hợp với nội dung câu chữ. Đó là tình yêu quê hương thông qua hình ảnh dòng sông, con đò, cây tre...; còn để tả bốn mùa là những cành mai - lan - cúc - trúc. Đặc biệt, Luân còn thể hiện tài nghệ độc đáo của mình qua thư pháp long phụng. Để tạo nên tác phẩm thư pháp theo kiểu mới này, Luân đã khổ luyện rất nhiều. Mỗi đường nét đều phải thể hiện hình dáng, khí thế của long (dành cho phái nam) và phụng (dành cho phái nữ). Cách viết cầu kỳ, đẹp mắt của “anh đồ” này hứa hẹn sẽ mang đến nhiều điều hấp dẫn trong ngày Xuân Giáp Ngọ. Luân bộc bạch: “Năm nay là lần đầu mình cho chữ ở TP. Bạc Liêu. Hy vọng việc làm ý nghĩa này sẽ mang nhiều niềm vui và may mắn đến cho bà con”.

Muốn tạo ra những chữ đẹp về mặt hình thức và nội dung, đòi hỏi tâm người cho chữ phải “tịnh”. Một khi tâm thật sự “tịnh” thì mới có thể lột tả được hồn của chữ. Vì thế, mỗi đường nét luôn được người cho chữ gửi gắm cả tấm lòng. Theo một số “ông đồ”, cùng với những chữ truyền thống như: phúc, lộc, thọ... thì “mã đáo thành công” sẽ là chữ được mọi người xin nhiều nhất trong năm con Ngựa này.

Hữu Thọ