Chuông vàng thứ hai cho đất Bạc Liêu

Cuộc thi Chuông vàng vọng cổ đã khép lại, và cô gái sinh quán ở Bạc Liêu - Phạm Thị Huyền Trang, đã kiến tạo cú hattrick (chiến thắng bộ ba) với các phần thưởng: Chuông vàng và 40 triệu đồng; giải của Hội đồng giám khảo Báo chí 10 triệu đồng; giải của Ngân hàng Công thương 20 triệu đồng, với điểm số thi cao nhất: 19,98.

Chuông vàng vọng cổ 2012 - Phạm Thị Huyền Trang

Đã xong một mùa giải, cải lương lại được bổ sung 9 thành viên xuất sắc bài bản vọng cổ; thật đúng là tin vui. Nhưng đồng thời gợi nơi ta nhiều điều suy nghĩ. Thứ nhất, chuyện lịch sử lặp lại của hai năm liên tục 2011, 2012; chủ thể chính là bản vọng cổ. Năm ngoái, vòng chung kết xếp hạng còn lại 3 người, mà Thanh Nhường được dự báo là đối tượng sáng giá nhất cho chiếc chuông vàng. Thế nhưng, phần thi vừa đọc vừa ca mắc phải lỗi ngay từ câu đầu vọng cổ, đáng lẽ về cống song lang, Nhường lại thay bằng chữ hò của câu thứ tư. Lỗi nặng, có lẽ do lụp chụp lật trang giấy đầu ra trang sau nên cậu đã nhận giải ba như Đáng của năm nay.

Thứ hai, bản vọng cổ có cấu trúc (như đã từng nói) và âm điệu không đồng dạng bất cứ bản nào; ca từ thì bất tuân khung nhạc, không nhất thiết một chữ đàn, một chữ ca như các bản khác; bộ nhịp thì dài, khó thể hiện bài ca, bởi nó “bất quy tắc” so với các điệu Nam, Bắc, Oán... Độc đáo nhất là quy tắc tự thân của nó, ngoài việc tuân thủ quy tắc song lang nhịp 32 cuối mỗi câu cống, xang, hò, xề, xự... và duy nhất song lang xề nhịp 24 của câu 6, 16..., lại còn phải sử dụng ca từ đúng hơi giọng khi ca đến cuối khung nhịp có chữ hò, xề trong lòng câu (không gõ song lang). Vì vậy, ở đoạn trên vừa nói, Ngọc Thảo chỉ chinh một tí ở chữ hò đành phải chịu yếu thế. Xem ra, bản vọng cổ ẩn chứa nhiều bí hiểm mà lại ảo diệu vô cùng.

Thứ ba, bản vọng cổ thường được sử dụng trong các cuộc so tài để phân định đẳng cấp hơn thua. Nó như loại vũ khí tối thượng có tầm sát thương rất lớn, bởi tự thân nó có những tố chất kỳ bí như nọc rắn, nếu dùng làm thuốc (hoạt động nghệ thuật) thì là thần dược quý hiếm; còn như dùng vào việc sát phạt, tranh bá thì đích thị độc dược hại người. Nói như vậy là nói chuyện ngày xưa với những trò chơi xấu đến nạn nhân (kẻ thua) bị thân bại danh liệt. Riêng hôm nay, nó đã là nhạc vua, là đại thụ vạn năng được đời quý trọng.

Và quê hương của nó, Bạc Liêu đang rất hãnh diện chiếm lĩnh hai Chuông vàng vọng cổ Ngọc Đợi, Huyền Trang và một Vĩnh Sơn ở top 9 Chuông vàng vọng cổ đang cùng nhau ngân nga...

Hồ Quang