Con sông nhỏ trước nhà má Tám đỏ ngầu phù sa sau trận mưa dầm. Những giề lục bình trôi từ phía chợ huyện xuôi về thị trấn cứ nhấp nhô theo sóng nước mỗi khi có chuyến ghe lớn ngược xuôi. Hai bên bờ sông những hàng dừa nước xanh mượt non tơ khua rào rào trong gió xuân se lạnh. Bần chín rơi đầy mặt sông xô đẩy lắc lư.
Trời đang trở lạnh. Cơn giông bất ngờ kéo đến. Màu xám xịt, âm u phủ đầy xóm vắng ven sông. Thỉnh thoảng tiếng sấm sét ầm vang giữa khoảng không thanh vắng của vùng quê yên ả. Má Tám chậm rãi đốt từng nén nhang cho chồng và hai đứa con đang đăm đăm nhìn má trong di ảnh đặt trên bàn thờ. Mùi thơm trầm trầm lan tỏa khắp ngôi nhà tình nghĩa được vun đắp bằng tấm lòng nghĩa Đảng, tình dân.
Quá khứ buồn năm xưa đột ngột tìm về làm má nhói đau. Mà không đau sao được. Năm 1974, chồng má và thằng Trung - đứa con lớn đã hy sinh trong một trận chống càn. Giặc điên cuồng buộc xác hai cha con bên góc cây ven sông này đến bảy ngày. Thằng Hơn, đại úy ngụy, trưởng chi khu trù mật hăm he: “Mấy người lấy đó mà làm gương, ai theo Việt cộng thì chết không yên ổn, lạnh lẽo, thúi sình như hai thằng này đây”. Nói xong nó còn kêu lính bày tiệc nhậu linh đình bên cạnh hai cái xác bê bết máu vì vết đạn. Lúc hứng chí ngà ngà say, tụi lính còn bắn hàng loạt súng lên trời để mừng chiến công.

Má không ăn uống và nằm liệt đến mấy tuần. Nước mắt cũng không còn để khóc. Mỗi chiều, má lại thơ thẩn ra bờ sông, nơi buộc xác chồng con mà thì thầm một mình như trò chuyện cùng người thân trong cõi vĩnh hằng. Có đêm tối mịt chưa về, hàng xóm lại đốt lửa rơm đi tìm khắp chốn.
Mấy ngày sau, thằng Hiếu - đứa con còn lại của má vượt vòng vây của địch về nhà lúc nửa đêm. Nhìn thấy trên đầu nó quấn hai vòng khăn trắng, đôi mắt nó mở trừng trừng đỏ quạch vì căm hận. Má hiểu nó đã biết tất cả. “Sao con bỏ đơn vị về đây?”, má Tám gặn hỏi. “Con về lạy sống má, đêm nay con vô đồn tìm giết thằng Hơn để trả thù cho ba và anh Hai. Đi chuyến này lành ít, dữ nhiều, có bề gì má cố sống chờ ngày độc lập. Má tha lỗi cho con nghe má”. Nói xong nó quỳ xuống lạy má ba lạy rồi mất hút trong đêm khuya. Nó về rồi đi bất ngờ quá khiến má không kịp nói được điều gì. Má hiểu tính nó, quyết là làm như ba nó, không ai làm lay chuyển được ý chí. Cũng có nghĩa là má lại sắp mất đứa con còn lại của cuộc đời. Má ngồi bệt xuống nền đất, hai tay bấu chặt vào cây cột gòn giữa nhà thảng thốt gọi: “Hiếu ơi... đừng bỏ má... Hiếu ơi...”.
Một tiếng nổ long trời lở đất kèm theo những đám cháy đỏ rực trời từ phía chi khu làm má choàng tỉnh. Tiếng giày đinh chạy rầm rập trên đường làng. Tiếng súng bắn loạn xạ hốt hoảng giữa đêm khuya. Hỏa châu bắn lên bầu trời liên tục rực sáng trời quê... Má hiểu thằng Hiếu đã không còn.
Sáng hôm sau mọi người xung quanh chi khu xúm nhau bàn tán về vụ thằng đại úy Hơn cùng năm thằng lính khác đã tan xác bởi một trái mìn cảm tử của một ông Việt cộng. Rốt cuộc không ai tìm đầy đủ xác của bảy người. Má Tám nín lặng nuốt nước mắt trở ngược vào lòng. Trên bàn thờ ọp ẹp giữa nhà quanh năm bốn mùa lộng gió giờ có thêm một cái lư hương bằng lon sữa bò gỉ sét. Đó là thằng Hiếu.
Ba mươi ba năm sau nước nhà thống nhất, má vẫn sống thui thủi một mình giữa làng quê sông nước này. Mỗi chiều má lại ra bờ sông trò chuyện với người đã khuất, bùi ngùi nhớ đến đứa con đã hy sinh không tìm thấy xác. Có lẽ thân xác nó đã hòa quyện cùng quê cha đất tổ, hòa quyện cùng dòng sông bến nước, cây cầu.
Má nhớ cái đêm được nhận căn nhà tình nghĩa và được cơ quan trên huyện nhận phụng dưỡng đến cuối đời. Dù cố kiềm lòng nhưng nước mắt của má cứ tuôn dài, suốt đêm má không ngủ. Má nhìn chằm chằm lên trên bàn thờ. Trên đó là di ảnh của chồng con trong làn khói hương nghi ngút. Má nhìn ba cái bằng Tổ quốc ghi công treo thẳng thớm trên vách nhà còn thơm mùi vôi mới. Có lẽ họ đang về bên má.
Vậy mà đã mấy mươi năm. Má chầm chậm bước ra bờ sông nhìn về phía hàng dừa nước đang nhập nhòe trong nắng xuân. Má đang chờ những đứa con không ruột rà trở về quây quần trong ngôi nhà ấm áp nghĩa tình. Tiếng máy nổ dưới sông lớn dần, lớn dần rồi tắt hẳn. Dưới bến sông, có tiếng gọi vang: “Má Tám ơi, tụi con về thăm má nè, má ơi”. Trong tiếng bìm bịp kêu chiều, nước sông đang lên nhanh như hạnh phúc đang dâng đầy trong lòng của má.
TRIỆU MỸ NGỌC

Truyền hình







Xem thêm bình luận