Cùng đọc “Cao Triều Phát - Kẻ sĩ đất phương Nam” của nhà văn Phan Trung Nghĩa

Có một quyển sách ngay sau khi xuất bản đã được một người nông dân đặt mua mấy chục cuốn để làm quà gửi tặng các em sinh viên, thầy cô giáo các trường và nhiều bạn bè thân hữu. Bởi, ông không chỉ muốn chia sẻ với mọi người tình cảm yêu mến, ngưỡng mộ và niềm tự hào đối với “người đồng hương lớn” của mình - nhân vật chính trong quyển sách, mà ông còn muốn nhờ những trang sách nhắc nhở mọi người phải biết sống sao cho xứng đáng...

Quyển sách mà tôi đang nhắc đến là quyển “Cao Triều Phát - Kẻ sĩ đất phương Nam” của nhà văn Phan Trung Nghĩa được Nhà xuất bản Văn hóa - Văn nghệ ấn hành vào tháng 12/2012. Và người nông dân đặt mua sách chính là “vua tôm” Võ Hồng Ngoãn.

Từ lâu lắm rồi, chắc hẳn bây giờ ít ai còn nhớ rằng, ở xứ sở “đồng vàng biển bạc” này đã từng có một nhân sĩ kiệt xuất: Cao Triều Phát. Cuộc đời của kẻ sĩ ấy là một bài ca đẹp, mà bất kỳ ai tường tận cũng đều phải kính cẩn nghiêng mình. Song, khác với Công tử Bạc Liêu “nổi danh như cồn” từ Bắc vào Nam, cái tên Cao Triều Phát lại khá lặng lẽ, thậm chí trở nên xa lạ với thế hệ trẻ ở ngay trên chính quê hương mình. Trả lời cho những day dứt này, nhà văn Phan Trung Nghĩa đã lặn lội đi tìm gặp hậu nhân của dòng họ Cao Triều, đến những nơi từng in dấu chân Cao Triều Phát, cũng như tìm đọc nhiều tư liệu, sách báo… để viết một quyển sách về ông như một lời ca ngợi muộn mằn của người hậu thế. Phan Trung Nghĩa chia sẻ: “Từ trong thâm tâm, tôi nghĩ rằng: không hiểu ông, không viết gì về ông là thiếu trách nhiệm với quá khứ và tương lai”.

Lật giở từng trang sách, ta sẽ thấy nhà văn đã xâu chuỗi những số liệu, chi tiết lịch sử, sự kiện từ thế kỷ 18 đến năm 1956 để tập trung khắc họa trọn vẹn cuộc đời của Cao Triều Phát: Thời cha ông đến Bạc Liêu khẩn hoang, tuổi thơ của ông gắn liền với thân phận nghiệt ngã của bao lớp người khai khẩn; rồi ông nhập môn Cao đài Hậu Giang; quá trình hoạt động cách mạng của ông và những đóng góp của ông đối với quê hương Bạc Liêu; đến lúc ông vĩnh biệt đồng bào, đồng chí.

Bên cạnh cuộc đời nhân sĩ Cao Triều Phát, nhà văn còn tái hiện “dòng chảy lịch sử đẫm chất bi tráng. Có bi kịch tột cùng, thân phận nghiệt ngã của bao lớp người khẩn hoang, có khí phách ngang trời của biết bao anh hùng liệt sĩ và các bậc tiền hiền ngã xuống cho công cuộc khẩn hoang, giữ nền độc lập dân tộc, để cho hôm nay chúng ta có một Bạc Liêu đất lành trái ngọt” (trích Lời mở đầu quyển sách).

Quyển sách “Cao Triều Phát - Kẻ sĩ đất phương Nam” được Phan Trung Nghĩa thể hiện bằng lối viết sở trường - bút ký. Văn phong trong sáng, giản dị nhưng cuốn hút và lay động lòng người bởi những câu chuyện, sự kiện và con người tựa như “huyền thoại”. Và nói như ông Võ Hồng Ngoãn thì, từ những trang sách này, thế hệ trẻ ngày nay và mai sau sẽ có được những hiểu biết về một con người có “tầm vóc” lớn lao ấy để học tập, noi theo. Còn với những người thuộc tầng lớp thượng lưu thì hãy nhìn vào Cao Triều Phát để soi lại mình…

Cẩm Huyền