Cùng nhìn lại và đánh giá thành công của Festival ĐCTT quốc gia lần I - Bạc Liêu 2014

Tại hội nghị tổng kết Festival Đờn ca tài tử (ĐCTT) quốc gia lần I - Bạc Liêu 2014 (gọi tắt là Festival), sự thành công của Festival đã được đánh giá qua những gì tai nghe, mắt thấy của những người trong vai trò quản lý, giới chuyên môn và còn bằng cảm nhận từ trái tim của những người từng đam mê, gắn bó với ĐCTT - “chủ thể” của Festival.

Ông Tô Minh Giới, nguyên Ủy viên chuyên trách Ban chỉ đạo Tây Nam bộ: Festival đã đánh thức truyền thống của ĐBSCL mà những năm qua nhiều nơi chưa quan tâm

Đây là sự kiện hết sức ấn tượng, là một sự lựa chọn sự kiện rất đúng đắn, phù hợp và Bạc Liêu đã tổ chức rất sáng tạo, đặt trong bối cảnh 13 tỉnh ĐBSCL từng luân phiên tổ chức festival (như trái cây, dừa, lúa gạo, thủy sản…). Festival đã đánh thức truyền thống của ĐBSCL mà những năm qua nhiều nơi chưa quan tâm. Sự phù hợp còn ở chỗ Bạc Liêu xin đăng cai tổ chức Festival ngay thời điểm Nhà nước đang làm thủ tục hồ sơ xin tổ chức UNESCO công nhận ĐCTT là di sản văn hóa của nhân loại. Khi được công nhận, sự chuẩn bị càng hào hứng hơn, được xã hội quan tâm hơn.

Festival đã tạo sự phấn chấn hẳn lên không chỉ đối với những người tổ chức mà cả trong đông đảo quần chúng nhân dân trong tỉnh, Nam bộ, Việt Nam, rồi cả kiều bào ở nước ngoài. Các hoạt động diễn ra cũng bám sát nội dung, chủ đề của Festival. Ngoài mục đích bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, Festival còn có ý nghĩa giáo dục sâu sắc đối với quần chúng nhân dân, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ. Chúng ta đang sống trong “cái nôi” của ĐCTT, nhưng không phải ai cũng biết điều đó. Chúng ta cần phải có lòng tự hào, thấy được giá trị văn hóa của dòng nhạc dân tộc mình để cùng bảo tồn và phát huy.

Bạc Liêu tổ chức Festival trong điều kiện khó khăn chung của quốc gia, nguồn tài trợ còn nhiều hạn chế. Tuy vậy, tỉnh đã tự lực tự cường vượt qua khó khăn tổ chức lễ hội thành công! Tôi nghĩ đây là một bài học kinh nghiệm lớn về sự nhất trí cao độ từ trong Đảng, chính quyền, đoàn thể và nhân dân. Sự thành công có được là nhờ sự quyết tâm, kiên trì và định hướng đúng đắn.

Ông Võ Trường Kỳ, nguyên Giám đốc Sở VH-TT&DL Long An: Nhiều ấn tượng đẹp trong Festival

… Là một nghệ nhân ĐCTT, mấy chục năm đã từng giao lưu khắp các tỉnh, thành Nam bộ, quen biết nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ tên tuổi, nhưng điều ấn tượng nhất chưa từng có trong đời hoạt động nghệ thuật của tôi từ trước đến nay là lễ hội ĐCTT Nam bộ quốc gia lần đầu tiên do tỉnh Bạc Liêu đăng cai, phối hợp cùng Bộ VH-TT&DL tổ chức đã quy tụ đông đảo nghệ nhân, nghệ sĩ đến dự và trình diễn, giao lưu với nhiều tiết mục nghệ thuật đặc sắc. Khảo sát qua các không gian sinh hoạt ĐCTT ở khu vực Hồ Nam và rạp hát Cao Văn Lầu - nơi so tài giữa các tài tử, tôi thấy hầu như đủ mặt anh tài của 21 tỉnh, thành Nam bộ. Đặc biệt, cảm động nhất là nhiều nghệ nhân tuổi cao sức yếu như: Hai Ni ở Đồng Tháp, Ba Vinh ở Cà Mau… cũng về dự. Các nhạc sư, nghệ sĩ, các danh cầm, danh ca ở TP. HCM như Ba Tu, Thanh Hải, Bạch Tuyết, Ánh Hồng, Văn Môn, Út Tỵ, Trường Giang, Huỳnh Tuấn, Kim Loan, Minh Đức, Lê Tứ… cũng góp mặt; cả nghệ nhân một số loại hình nghệ thuật các dân tộc thiểu số cũng có mặt, góp phần làm cho không gian lễ hội vừa hoành tráng, vừa đa sắc màu dân tộc, thể hiện tinh thần đại đoàn kết dân tộc nói chung, cũng như đại đoàn kết trong giới văn nghệ sĩ cùng chung tay bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa nghệ thuật của dân tộc và của nhân loại.

Đạo diễn Lê Quý Dương (Tổng đạo diễn Chương trình khai mạc Festival): Festival đã thành công rực rỡ cả về chiều sâu và chiều rộng

Điều đầu tiên có thể khẳng định là Festival đã thành công rực rỡ cả về chiều sâu và chiều rộng nhờ có một định hướng chỉ đạo và tổ chức đúng đắn. Chiều sâu là ở chỗ, chúng tôi nhận thấy một sự đồng bộ với tinh thần kiên định đầy khát vọng của lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND và nguồn động lực nội sinh của chính con người và mảnh đất Bạc Liêu. Nguồn động lực nội sinh này chính là tiền đề triết học cốt lõi nhất tạo nên chiều sâu văn hóa và tính bền vững của Festival vừa qua, để nó không thể bị nhầm lẫn, bị bắt chước hay bị lặp lại sau này ở đâu đó.

Chiều rộng trong sự thành công của Festival là Ban chỉ đạo và Ban tổ chức Festival đồng thời đã thể hiện một quyết tâm sâu sắc muốn hội tụ một vùng bản sắc của không gian văn hóa ĐCTT, trải rộng trên suốt 21 tỉnh, thành Nam bộ.

Quyết tâm đó đã thật sự trở thành một hiện thực đầy xúc động khi lần đầu tiên trong lịch sử nghệ thuật ĐCTT Nam bộ, hàng trăm nghệ nhân, nhạc sĩ, nghệ sĩ của nhiều thế hệ, đã từ khắp 21 tỉnh, thành Nam bộ về hội ngộ, chia sẻ và đua tài trong những ngày Festival, vừa hào sảng, phóng khoáng, vừa chan chứa nghĩa tình. Chính quyết tâm và nghĩa cử rất đẹp đó của lãnh đạo Bạc Liêu đối với các tỉnh, thành Nam bộ đã tạo nguồn cảm hứng cho chúng tôi đưa ra ý tưởng dàn dựng biểu tượng nghệ nhân dân gian Ba Tu trao lại cây đờn kìm cho nghệ sĩ Lâm Ngọc Hoa, đại diện cho các nghệ nhân, nghệ sĩ ĐCTT trẻ tuổi trong Chương trình khai mạc Festival. Nghệ thuật ĐCTT đã được khẳng định không phải của riêng Bạc Liêu mà là tài sản chung vô giá, hội tụ một vùng bản sắc văn hóa Nam bộ.

Ngoài ra, sự thành công còn thể hiện ở tính chuyên nghiệp và đẳng cấp trong việc sáng tạo, tổ chức và triển khai dàn dựng các chương trình. Hiện nay Festival được tổ chức ở khắp nơi, nhưng không phải Festival nào cũng được tổ chức một cách chuyên nghiệp và đẳng cấp.

CẨM THÚY (lược trích)