Cuộc thi kịch bản sân khấu cải lương ĐBSCL 2010 - 2011: Sự trưởng thành của đội ngũ sáng tác trẻ Bạc Liêu

Cuộc thi kịch bản sân khấu cải lương ĐBSCL 2010 - 2011 khép lại cũng là lúc mở ra một triển vọng mới khá lạc quan cho phong trào sáng tác kịch bản ở Bạc Liêu. Trong số 10 tác phẩm đoạt giải, có một nửa số giải thuộc về Bạc Liêu và đặc biệt là “đội sổ” giải thưởng với 2 giải Nhì khi kết quả chung cuộc không có giải Nhất…

Cuộc thi sáng tác kịch bản sân khấu cải lương ĐBSCL năm 2010 - 2011 là hoạt động liên kết giữa các Hội VHNT khu vực ĐBSCL do Hội VHNT tỉnh Cà Mau đăng cai tổ chức. Trong thời gian hơn 1 năm (từ ngày 26/5/2010 - 30/10/2011), Ban tổ chức đã nhận được 33 tác phẩm kịch bản của 20 tác giả chuyên và không chuyên thuộc 7 tỉnh, thành phố tham gia.

“Tuy mang tính chất địa phương, khu vực nhưng phần lớn các tác phẩm dự thi đã để lại cho Ban tổ chức những ấn tượng khá mạnh về sự phong phú của đề tài phản ánh, nhiều chủ đề tập trung nói về cuộc sống con người và mảnh đất gắn bó với mọi nỗi buồn vui, trăn trở trước hiện thực đang chuyển mình thay đổi. Có thể nói, 33 tác phẩm là một bức tranh toàn cảnh về đất và người Nam bộ, đặc biệt là khu vực ĐBSCL…” - nghệ sĩ ưu tú - đạo diễn Trần Minh Ngọc, Tổng biên tập Tạp chí Sân khấu TP. HCM, Trưởng ban giám khảo (BGK) cuộc thi nhận xét. Trong số 33 tác phẩm dự thi lần này có đến 18 tác phẩm thuộc về đề tài tâm lý xã hội phản ánh những tiêu cực, tham nhũng, lãng phí liên quan đến đất đai, một vấn đề thời sự khá “nóng”, cũng như những tác phẩm xoay quanh các vấn đề xã hội đương đại quan tâm như lòng tham lam gắn với tội ác, tình yêu và lòng chung thủy… Qua đó cho thấy, kịch bản sân khấu đã thật sự mang “hơi thở” cuộc sống!

Tác giả Đoàn Thanh Tùng và Phan Hùng (người thứ hai và thứ ba từ trái sang) nhận giải Nhì tại buổi lễ tổng kết cuộc thi kịch bản sân khấu ĐBSCL 2010 - 2011. Ảnh: B.T

Trong số 5 tác phẩm đoạt giải của Bạc Liêu có 2 giải Nhì (cuộc thi không có giải Nhất) đã cho thấy sự trưởng thành của các cây viết Bạc Liêu, mà đa số là những tên tuổi còn khá trẻ! Nếu Phan Hùng và Đăng Minh thuyết phục Hội đồng BGK với chủ đề phản ánh lòng chung thủy, mâu thuẫn giữa tài năng và đạo đức qua kịch bản “Tiếng tơ lòng” thì Đoàn Thanh Tùng chiếm được cảm tình của BGK bởi một đề tài quen thuộc nhưng không bao giờ cũ: bản án đối với kẻ đã gây ra tội ác hủy diệt loài người bằng chất độc da cam/đi-ô-xin qua vở “Nỗi đau ngày ấy”. Tác giả Đoàn Thanh Tùng cho biết: “Tôi muốn qua kịch bản này, khán giả sẽ một lần nữa thấy được sự tàn phá khủng khiếp của chiến tranh, nó không chỉ là nỗi đau của hôm qua mà dai dẳng cho đến hôm nay. Qua đó, sẽ góp thêm tiếng nói để ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam, động viên họ hãy kiên trì trên hành trình đòi lại công lý...”. Kịch bản xoay quanh bi kịch gia đình một cựu chiến binh nhiễm chất độc da cam trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất, để rồi hết thế hệ con lại đến thế hệ cháu phải hứng chịu cảnh sống dở chết dở vì chất độc hóa học hủy diệt ấy... Từng tham gia công tác ở Trung tâm Văn hóa TP. Bạc Liêu, khi thì là ca sĩ, lúc lại là diễn viên kịch thông tin lưu động, nhưng cũng trong khoảng thời gian đó, phía sau “cánh gà”, Thanh Tùng đã tham gia viết và dàn dựng một số kịch bản thông tin để phục vụ chuyên môn. Nhưng dự thi với một kịch bản sân khấu thì đây là lần đầu tiên Thanh Tùng thử sức và giải Nhì của cuộc thi là kết quả ngoài mong đợi của anh!

Là một cây viết kịch bản còn khá trẻ tuổi nhưng đã sớm gặt hái nhiều thành công với nhiều vở cải lương được các đài truyền hình “đặt hàng”, trong đó nổi bật là vở “Đêm giao thừa”; ở cuộc thi lần này, tác giả Quốc Khánh dường như hơi “khiêm tốn” khi chỉ giành được giải Khuyến khích! Tuy nhiên, vở “Cội nguồn” hứa hẹn sẽ là một kịch bản thu hút sự quan tâm của khán giả khi đề cập đến một đề tài khá nhạy cảm: tình hòa hợp dân tộc! Câu chuyện xoay quanh một nhân vật từng phục vụ chế độ cũ xuất ngoại đã nhiều năm, nay trở về quê hương và nhìn nhận những sai sót của mình, từ đó ra sức xây dựng quê hương để bù đắp những sai lầm!

Một hiện tượng khá hiếm hoi là có tới 6 kịch bản viết về nghệ thuật cải lương, về bác Sáu Lầu với bản “Dạ cổ hoài lang”, về đạo lý làm người nghệ sĩ, về lòng yêu nghề. Theo nhận xét của BGK, đó là “những chủ đề hay và cần thiết”, và trong số đó, “Tiếng tơ lòng” của Phan Hùng - Đăng Minh đã đoạt giải Nhì, “Dạ cổ hoài lang” của Khánh Hùng cũng giành được giải Khuyến khích... Điều đáng tự hào là BGK đã đánh giá cao chất tự sự, trữ tình, thậm chí éo le ở nhiều kịch bản đoạt giải của các tác giả Bạc Liêu như “Nỗi đau ngày ấy”, “Tiếng tơ lòng”, “Dạ cổ hoài lang”, “Cội nguồn”...

Thành công của các tác giả là một tín hiệu đáng mừng cho phong trào sáng tác kịch bản sân khấu cải lương của Bạc Liêu. Tuy nhiên, vấn đề còn lại là đầu ra cho những tác phẩm này. Khán giả đang trông chờ những kịch bản sân khấu hay, mang hơi hướng thời đại và kịch bản hay cũng đã có qua một cuộc thi tầm khu vực, được nhiều soạn giả tên tuổi thẩm định chất lượng nghệ thuật, nội dung tư tưởng. Song, thiết nghĩ cần quan tâm thêm một khía cạnh khác, hiệu ứng xã hội của những tác phẩm nghệ thuật chỉ đạt yêu cầu khi chúng đến với khán giả, được chính khán giả thẩm định và cảm nhận cái hay, cái đẹp trong đó!

Cẩm Thúy