Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh lần thứ II: Khơi gợi tinh thần sáng tạo của học sinh

Với nhiều giải pháp mang tính ứng dụng cao vào thực tiễn, có thể nói cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh lần thứ II (2015 - 2016) đã khơi gợi được tinh thần sáng tạo cho học sinh ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Thí sinh Trần Thị Ngọc Lan thuyết trình giải pháp “Game học tập bộ môn Lịch sử 6 -  cội nguồn Việt”. Ảnh: Y.N

Đa số học sinh đều e ngại với môn Lịch sử, bởi môn học này khá khô khan, các số liệu ngày, tháng, năm và nội dung của lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới quá dài, rất khó để các em có thể nằm lòng ngần ấy thông tin một cách chính xác. Ngoài ra, còn có nguyên nhân do một số thầy cô giảng bài chưa thật sự thu hút, thiếu hình ảnh minh họa… Với giải pháp “Game học tập bộ môn Lịch sử 6” -  cội nguồn Việt) của nhóm tác giả Trần Thị Ngọc Lan và Trần Phước Đại (học sinh Trường THCS Nguyễn Du, huyện Hồng Dân) sẽ góp phần giúp học sinh trở nên yêu mến môn Lich sử hơn bằng hình thức game vui với ý nghĩa “chơi mà học”. Về kỹ thuật, nhóm tác giả vận dụng các kiến thức đã học xây dựng nên tài liệu học ngắn gọn, dễ hiểu, vui nhộn tạo sự hứng thú, thu hút. Với giải pháp này, nhóm tác giả đã đoạt giải Nhì cấp tỉnh và giải Ba toàn quốc cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng.

Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh lần thứ II (2015 - 2016) đã nhận được 47 sáng kiến (tăng 30 sáng kiến so với lần thứ I) của 63 tác giả, trong đó có 31 cá nhân và 16 nhóm tác giả ở 5 lĩnh vực: đồ dùng học tập, phần mềm tin học, sản phẩm thân thiện với môi trường, dụng cụ sinh hoạt gia đình, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Kết quả, Ban tổ chức đã chọn 14 giải pháp để trao giải. Trong đó có 3 giải Nhì (không có giải Nhất), 5 giải Ba, 6 giải Khuyến khích. Hội đồng chấm sơ khảo cũng chọn ra 19 sáng kiến gửi tham gia cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc và có 2 giải pháp đoạt giải, gồm 1 giải Ba và 1 giải Khuyến khích.

Theo đánh giá của Ban tổ chức, nhìn chung đa số sáng tạo dự thi có nhiều tính mới và khả năng ứng dụng thực tiễn cao. Nhiều thí sinh đã xây dựng các sản phẩm có giá trị phục vụ học tập, hỗ trợ sản xuất, bảo vệ môi trường…

Đặc biệt, cuộc thi năm nay thu hút nhiều tác giả ở lứa tuổi THPT, THCS, thậm chí tiểu học (tác giả nhỏ nhất cuộc thi là 8 tuổi). Và một tín hiệu đáng mừng nữa là nhiều học sinh ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa cũng nhiệt tình tham gia.

Tuy nhiên có thể thấy, so với 130.000 học sinh THCS và THPT trong tỉnh thì số lượng sáng kiến dự thi còn quá khiêm tốn. Việc tổ chức cuộc thi chỉ thực hiện ở 2 cấp (cấp tỉnh và toàn quốc, thiếu cấp cơ sở), do đó chưa khuyến khích được phong trào sáng tạo trong học tập cho học sinh cũng như tạo ra sân chơi sáng tạo khoa học trong học đường. Ngoài ra, một số giải pháp dự thi tuy có ấn tượng, nhưng ít ý tưởng mới, tính sáng tạo không nhiều, khả năng áp dụng vào đời sống còn hạn chế.

Mặc dù đã qua 2 lần tổ chức, nhưng cuộc thi chưa được xã hội hóa rộng rãi để thu hút các tổ chức, cá nhân ủng hộ tinh thần, vật chất, qua đó nâng cao quy mô, nội dung, tính chất cuộc thi.

Sáng tạo, xây dựng các giải pháp trong học tập và đời sống vốn dĩ là hoạt động còn rất mới lạ với học sinh. Hội thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng vừa là cơ hội để các em tập tành xây dựng các ý tưởng, vừa rèn luyện tính sáng tạo, bổ trợ cho hành trang trong tương lai. Mong rằng thời gian tới, các trường học cần tổ chức những sân chơi cho học sinh có dịp rèn luyện, cọ xát.

Tuấn Anh