Đại biểu Quốc hội Lê Tấn Tới - Giám đốc Công an tỉnh Bạc Liêu: Cho ý kiến đóng góp Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Để hoàn thiện hơn các nội dung của dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, đại biểu Lê Tấn Tới - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bạc Liêu có một số ý kiến góp ý tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIV đang diễn ra…

Đại biểu Lê Tấn Tới - Giám đốc Công an tỉnh Bạc Liêu phát biểu tại nghị trường Quốc hội khóa XIV. Ảnh: Hùng Võ

Tại khoản 3, Điều 34 quy định Viện Kiểm sát (VKS) trả hồ sơ để điều tra bổ sung, cơ quan điều tra kết luận điều tra bổ sung hoặc giữ nguyên kết luận điều tra ban đầu nhưng VKS ra quyết định đình chỉ điều tra vụ án vì người bị khởi tố không thực hiện hành vi phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm. Điều này chưa đúng với tinh thần của nguyên tắc chung trong xác định cơ quan giải quyết bồi thường trong hoạt động tố tụng hình sự (quy định tại các điều 34, 35, 36) là: “Cơ quan ra quyết định oan sau cùng chịu trách nhiệm bồi thường”.

Trên thực tế, đối với trường hợp VKS trả hồ sơ điều tra bổ sung thấy rằng: Ngay từ khi tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đến quyết định khởi tố vụ án, quyết định khởi tố bị can và các quyết định truy tố khác của cơ quan điều tra đều có sự giám sát hoặc phê chuẩn của VKS theo quy định của pháp luật. Việc cơ quan điều tra tiến hành điều tra bổ sung là việc cơ quan điều tra tiến hành thu thập tài liệu, chứng cứ bổ sung đối với vụ án theo yêu cầu của VKS, các quyết định truy tố đều được VKS giám sát hoặc phê chuẩn cơ quan điều tra mới thực hiện. Đây không phải là các quyết định hoạt động điều tra đối với vụ án mới phát sinh. Do vậy, trong trường hợp này thì trách nhiệm bồi thường phải thuộc về VKS.

Thứ hai, theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2005 thì cơ quan điều tra và cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải thực hiện các yêu cầu, quyết định của VKS trong việc khởi tố. Nếu cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra không nhất trí với VKS thì theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự là vẫn phải thực hiện. Tuy nhiên, trong trường hợp này cơ quan điều tra có quyền kiến nghị với VKS cấp trên trực tiếp, VKS cấp trên (chấp nhận kiến nghị của cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra) mà có oan sai thì VKS cấp trên sẽ chịu trách nhiệm bồi thường, tôi đề nghị đưa vào trong dự thảo luật. Trong trường hợp này nếu xảy ra oan sai thì cơ quan nào sẽ bồi thường. Khi cơ quan điều tra thực hiện theo yêu cầu của VKS cùng cấp thì VKS cùng cấp bồi thường.

Thứ ba, vấn đề bồi thường thiệt hại về tinh thần đối với người thân thích của người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự (quy định tại Điều 27 của dự thảo), đại biểu thống nhất như dự thảo luật là chỉ quy định bồi thường thiệt hại về tinh thần đối với người thân thích của người bị oan trong trường hợp người bị hại chết. Quy định này phù hợp với quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của nước ta, đảm bảo khả năng chi trả của ngân sách Nhà nước.

Cuối cùng, đại biểu Lê Tấn Tới nhất trí cao với quy định tại khoản 5, Điều 36 của dự thảo luật. Theo đó, Tòa án đã có bản án, quyết định xác định bị cáo có tội nhưng Tòa án có thẩm quyền hủy bản án, quyết định đó để điều tra lại mà sau đó cơ quan điều tra tiếp tục ra kết luận điều tra hoặc giữ nguyên kết luận điều tra ban đầu và đề nghị VKS truy tố nhưng VKS có thẩm quyền đình chỉ vụ án vì bị can không thực hiện hành vi phạm tội; trong trường hợp này, trách nhiệm bồi thường thuộc về Tòa án đã tuyên bị cáo có tội.

K.K (tổng hợp)