Đánh thức tiềm năng những di tích còn “ngủ” quên

TP. Bạc Liêu hiện có 12 di tích được công nhận, trong đó có 4 di tích được xếp loại cấp quốc gia. Thế nhưng cho đến nay, hầu hết các di tích trên vẫn đang “ngủ vùi” vì chưa được quan tâm đúng mức. Việc đánh thức tiềm năng của từng di tích sẽ góp phần rất quan trọng trong việc đẩy mạnh phát triển du lịch trên địa bàn thành phố…

Công nhận rồi... bỏ quên!

Đến đình An Trạch (khóm 2, phường 5), đập vào mắt chúng tôi là chằng chịt những dây phơi quần áo, rồi cảnh hậu tổ ngổn ngang với đủ loại phế phẩm, dưới chân là những bãi phân gà, phân vịt… khó ai có thể tin rằng, đây là một di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Nguyên nhân dẫn đến cảnh nhếch nhác này là do sự chiếm dụng trái phép đất đình của các hộ dân xung quanh khu vực. Họ là những người vô gia cư, hầu hết không có nghề nghiệp ổn định. Mỗi khi có khách đến tham quan đình thì đám trẻ con cứ bám riết lấy để xin tiền, còn người lớn có khi lại “xin đểu” khiến nhiều người ngán ngại chẳng dám đến. Mặc dù chính quyền địa phương và các ngành hữu quan đã nhiều lần đề nghị di dời có hỗ trợ nhưng họ vẫn cứ “trơ” ra đó, thản nhiên sinh sống, lấn chiếm trái phép, thả rông gia súc, gia cầm… Còn Ban trị sự đình thì vì tội nghiệp cho cảnh nghèo của họ mà cũng đành “nhắm mắt làm lơ” cho qua chuyện.

Đoàn khảo sát chụp ảnh lưu niệm với Ban trị sự Thiên Hậu cổ miếu. Ảnh: K.C

Tại các di tích mà đoàn dừng chân, chúng tôi đều được Ban trị sự đón tiếp nồng hậu như những thượng khách. Ghế bàn trong đình bụi bám, nhện giăng - điều này cho thấy, có lẽ đã lâu lắm rồi, những di tích này không có khách đến tham quan. Thật đáng tiếc khi hầu hết các di tích này đều là những công trình kiến trúc nghệ thuật giàu giá trị văn hóa, lịch sử với nhiều cổ vật hiếm có được lưu giữ gắn liền với lịch sử mở đất và đời sống cộng cư của ba dân tộc anh em Kinh - Hoa - Khmer trên vùng đất Bạc Liêu này. Đó là bộ ngũ sự quý hiếm được chạm trổ tinh vi trên 100 năm tuổi ở Thiên Hậu Cung (phường 1); hay đôi cột đá chạm rồng nổi ngậm hạt châu và những bức phù điêu ở cổng vào ở Thành Hoàng cổ miếu (còn gọi là chùa Minh - phường 3)… đã đạt đến đỉnh cao tinh vi của nghệ thuật điêu khắc. Mỗi di tích là những công trình độc đáo, cổ kính, chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa riêng biệt mà càng đi sâu vào khám phá, tìm hiểu chúng ta càng phát hiện nhiều điều bổ ích, thú vị.

Vậy mà qua nhiều năm được công nhận, người dân bản xứ chỉ biết đến các di tích này qua những cái tên rất xa xôi, mơ hồ, thậm chí, có người còn không biết nó tọa lạc ở đâu. Phải chăng chúng ta đã quá vô tâm khi chỉ mới nghĩ đến chuyện công nhận, còn việc khai thác thế mạnh của chúng để làm du lịch thì lại chưa nghĩ đến nên trong một thời gian dài, những “viên ngọc quý” ấy không được mài giũa, dần bị lu mờ?!

…Đã đến lúc đánh thức tiềm năng du lịch từ các di tích

Mới đây, Phòng VH-TT phối hợp với Phòng Nghiệp vụ Du lịch, Bảo tàng tỉnh (thuộc Sở VH-TT&DL) và đội ngũ thuyết minh viên đã tổ chức chuyến khảo sát các di tích trên địa bàn TP. Bạc Liêu. “Mục đích của chuyến khảo sát giúp chúng tôi có cái nhìn tổng thể, khách quan hơn về thực trạng của từng di tích, từ đó đánh giá đúng khả năng phục vụ du lịch của từng điểm. Ngoài ra, đây còn là cơ hội để chúng tôi tìm hiểu, nghiên cứu giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc của từng di tích để kết hợp các tua - tuyến tham quan trên địa bàn trong thời gian tới…” - ông Nguyễn Quốc Minh, Trưởng phòng VH-TT TP. Bạc Liêu, cho biết.

Tại từng điểm di tích mà đoàn khảo sát dừng chân, đội ngũ thuyết minh viên đã dẫn người nghe đi từ bất ngờ này đến thú vị khác. Điểm hay của chuyến khảo sát là đoàn còn thẳng thắn trao đổi với Ban trị sự, Ban quản lý về những khó khăn, vướng mắc tại từng di tích; tìm hiểu đâu là trách nhiệm của Ban quản lý di tích, đâu là trách nhiệm của Nhà nước, chính quyền địa phương cũng như các ngành hữu quan… để có sự phối hợp chặt chẽ trong quá trình phát huy nội lực vốn có của từng di tích. Ngoài ra, các thành viên trong đoàn còn tổ chức thảo luận theo nhóm, thẳng thắn góp ý, đánh giá thực trạng… để từ đó có những đề xuất hay nhằm từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Việc tổ chức các trò chơi dân gian trong tua du lịch kết hợp với tham quan; hay phục dựng lại không gian sinh hoạt, hội họp của các cán bộ cách mạng giai đoạn 1970 - 1975 thông qua các hiện vật lịch sử sưu tầm tại chùa Vĩnh Đức; khôi phục và bảo tồn chữ Hán của người Hoa tại Tiên Sư cổ miếu… được xem là những ý tưởng đầy sáng tạo từ chuyến khảo sát. Tuy nhiên, các di tích trên có “tỏa sáng” được hay không sau cơn “ngủ” dài còn phụ thuộc vào sự vực dậy từ nhiều phía và hơn hết, bản thân di tích phải tự thân vận động, phát huy giá trị làm du lịch của mình.

Kim Chúc