Dấu ấn “tình người - tình đất phương Nam”!

Sự hoành tráng của một chương trình khai mạc Festival cấp quốc gia đã tôn vinh xứng tầm giá trị văn hóa và tính nhân bản sâu sắc của nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) - di sản văn hóa thế giới vừa được UNESCO công nhận. Đêm khai mạc cũng đã gợi mở một không gian văn hóa ĐCTT gắn bó với mảnh đất và con người Nam bộ, một ấn tượng đẹp về “Tình người, tình đất Phương Nam” và có cả dấu ấn riêng của quê hương Bạc Liêu…

Hoạt cảnh tái hiện cuộc sống vùng sông nước, không gian sinh hoạt đờn ca tài tử Nam bộ tại đêm khai mạc. Ảnh: Châu Khánh

Chưa bao giờ người dân Bạc Liêu đón nhận một “bữa tiệc” nghệ thuật hoành tráng như đêm qua (25/4) - đêm diễn ra chương trình khai mạc Festival ĐCTT quốc gia lần I - Bạc Liêu 2014 (gọi tắt là Festival). Cảm nhận đó không chỉ của riêng người Bạc Liêu mà của cả những du khách ngoài tỉnh có mặt tại Quảng trường Hùng Vương. Khi thì hùng hồn với những tiết mục văn nghệ gồm hàng trăm diễn viên chuyên và không chuyên biểu diễn; khi thì lắng sâu, miên man, dìu dặt chứa trong giọng ca ngọt ngào đơn lẻ cất lên hòa quyện trong tiếng đờn kìm lúc bổng, khi trầm rót đậm chất văn hóa Nam bộ! Một chương trình khai mạc với hình thức dàn dựng kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống lịch sử với kỹ thuật hiện đại tạo nên một tổng thể chương trình hấp dẫn, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người thưởng thức!

Đêm khai mạc đã bày ra một không gian nghệ thuật lộng lẫy nhưng đậm chất dân dã trên sân khấu ngập ánh đèn. Đó là bức tranh toàn cảnh của không gian văn hóa ĐCTT với 3 tầng địa hình tiêu biểu: trên sông nước với hình ảnh nên thơ của những dòng sông; trên ruộng đồng với lịch sử khẩn hoang của một vùng đất mới; trên miệt vườn trù phú với đời sống phóng khoáng và nghĩa tình của người dân cần cù, chịu khó. Sân khấu cũng được chia làm 3 tầng đậm chất văn hóa Nam bộ và hòa quyện là nét riêng của Bạc Liêu. Tầng đầu tiên là mặt nước tại tiền cảnh với biểu tượng ghe thuyền và nhà nổi; tầng thứ hai là giồng nhãn và vườn chim, những khu danh thắng tiêu biểu của Bạc Liêu; và tầng thứ ba là biểu tượng những công trình mới như công trình điện gió thể hiện khát vọng đi lên của Bạc Liêu… Biểu tượng của dàn nhạc tứ tuyệt đờn kìm - đờn cò - đờn tranh - đờn bầu, những nhạc cụ đã làm nên huyền tích cho nghệ thuật ĐCTT từ thuở phôi thai...

Không nặng tính biểu diễn, những tiết mục liên hoàn trong đêm khai mạc phát huy tính chất “chơi với nhau”, đậm chất ngẫu hứng, phát triển thành nghệ thuật “ứng tác ứng tấu” giữa những người cùng chơi, đúng như bản chất thực thụ của ĐCTT! Trong không gian đậm chất nghệ thuật của ĐCTT, cùng lời bình đầy truyền cảm, các video clip trích ý kiến của các học giả đã dẫn dắt và giới thiệu cho công chúng, khán giả và đông đảo bạn xem đài ở 21 tỉnh, thành Nam bộ cùng hòa sóng chương trình khai mạc, giúp mọi người hiểu nhiều hơn về ĐCTT từ thuở mới hình thành cho đến khi trở thành thành tựu như hôm nay, những cái hay, cái đẹp, cái tinh túy đã được chắt lọc. Từng tiết mục là những tuyệt tác của từng thời kỳ phát triển, như “Tô Huệ chức cẩm hồi văn”, “Dạ cổ hoài lang”, “Văng vẳng tiếng chuông chùa”, “Sầu vương biên ải”, “Xuân đất khách”…

Một ấn tượng đặc biệt với đầy đủ những cung bậc cảm xúc khi thưởng thức chương trình! Khi là thái độ trọng thị, chân tình của những người trong vai trò chủ nhà khai màn chương trình; những màn giao lưu thể hiện tính phóng khoáng, hào sảng, nghĩa tình đúng “gu” Nam bộ; những tiết mục với ý nghĩa tri ân tổ nghiệp và bồi hồi xúc động khi nhớ về những điển xưa tích cũ, những cống hiến âm thầm lặng lẽ góp nhặt mật ngọt cho nghệ thuật ĐCTT có tiền đồ xán lạn như hôm nay. Chương trình khai mạc Festival đã thành công rực rỡ khi hàm chứa những thông điệp đầy tính nhân bản và đậm chất văn hóa!

Cẩm Thúy