Đau lòng những cuộc chiến giành lại núm ruột

>> Bài 1: Nước mắt người trong cuộc

>> Bài cuối: Những đứa trẻ cần được yêu thương

Một cán bộ thi hành án (THA) tại TP. Bạc Liêu chia sẻ: Chúng tôi là người thực thi công lý, về lý, phải thực hiện đúng chức trách. Nhưng về tình, nhìn con trẻ khóc sướt mướt, ôm riết lấy đối tượng phải THA, không chịu rời đi. Lại nhìn về phía người được THA, vòng tay đang dang ra đón con buông thõng xuống, thẫn thờ trong sự chờ đợi, bối rối vì trẻ chưa quen do xa cách lâu ngày. Sợ mất con, cha/mẹ càng lôi kéo thì đứa trẻ càng bấn loạn hơn…

Kiên quyết không giao con

Những cán bộ THA trong vụ giành quyền nuôi cháu P.N.P (xã Hưng Thành, huyện Vĩnh Lợi) vẫn nhớ như in cảnh tượng khi cả đoàn đến cưỡng chế THA. Anh P.V.P và cháu P.N.P ôm dính lấy nhau không rời. Thậm chí, khi làm các thủ tục, biên bản, anh P.V.P vẫn một tay ký giấy tờ, một tay bồng bế con vì đứa trẻ có phản ứng mạnh với bất cứ ai, kể cả người mẹ.

Bà Nguyễn Thị Chi - Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự huyện Vĩnh Lợi kể, cả nhà anh P.V.P rất cảnh giác khi thấy chúng tôi. Họ không chống đối, chỉ là không chịu giao con. Đứa con thì đeo dính lấy cha, còn hễ gặp mẹ thì nó khóc to. Với hành vi không chấp hành việc THA (không giao con), anh P.V.P bị xử phạt 3 triệu đồng và anh đã nộp phạt xong. Cơ quan chức năng cũng đã thông báo và giải thích cho gia đình anh P. hiểu, nếu tiếp tục không THA, thì sẽ tiếp tục củng cố hồ sơ để khởi tố vụ án về tội không chấp hành án. Thế nhưng, phía anh P. vẫn kiên quyết không giao con, chấp nhận bị xử lý theo pháp luật.

Theo báo cáo từ các tòa án, hiện nay, án ly hôn là loại án tăng mạnh nhất hàng năm. Tại TAND TP. Bạc Liêu, theo số liệu thống kê sơ bộ, tỷ lệ án ly hôn hàng năm tăng trên 20%, nếu như năm 2019 số lượng án ly hôn khoảng 400 vụ thì năm 2020 tăng hơn 500 vụ. Độ tuổi ly hôn tiếp tục trẻ hóa, rất nhiều vụ đều hòa giải thành tại tòa, ít có tranh chấp gay gắt. Họ vội vã cho những cuộc chia tay, mong nhanh chóng kết thúc một cuộc hôn nhân này, để bước sang trang mới, với những mối quan hệ mới. Những đứa con, “sản phẩm” của cuộc hôn nhân cũ, được nhiều cặp vợ chồng dàn xếp với nhau, chóng vánh. Những đứa trẻ đó, rất nhanh chóng, bị bỏ lại phía sau. Chúng thường được đưa về cho ông bà chăm sóc, đứa may mắn thì có cuộc sống tốt hơn; tùy hoàn cảnh, tùy điều kiện kinh tế của ông bà.

Một thẩm phán của TAND TP. Bạc Liêu cho biết, trong quá trình xử ly hôn, chị đã từng chứng kiến những trường hợp, một người quay lại tòa án ly hôn đến 3 lần, mỗi lần là một cuộc hôn nhân khác nhau, với những đứa con của những người chồng khác nhau. Họ gần như bỏ mặc những đứa trẻ bên lề cuộc đời, với những tổn thương sâu sắc. Đôi khi việc giành quyền nuôi con chỉ để thỏa mãn cái tôi của bản thân chứ thật sự không thương yêu con trẻ.

Chị Nguyễn Hồng Nhiên bên chồng đơn thư chất cao trong hành trình giành lại núm ruột và nỗi đau vì con xa mẹ. Ảnh: P.V

“Trận chiến” không hồi kết

Khi những mâu thuẫn trong đời sống hôn nhân chuyển thành sự căm ghét, hận thù nhau, không ít người không muốn cho đối phương được gần con, muốn tước quyền nuôi con, thăm nom con, cắt đứt mọi quan hệ với cha/mẹ của đứa con. Những vụ tranh chấp nuôi con kiểu này, những đứa trẻ luôn là người thiệt thòi nhất. Nhiều trẻ gần như trở thành trẻ mồ côi, dù vẫn còn đầy đủ cha mẹ.

Nhưng người phụ nữ khiến chúng tôi vô cùng thương cảm lại là câu chuyện của mẹ con chị Nguyễn Hồng Nhiên (TP. Cà Mau) và bé Lê Nguyễn Lin Đa (sinh năm 2015). Cho đến khi chị gặp chúng tôi, chỉ nói hồ sơ giấy tờ cho hành trình tìm lại con cũng chất đầy nhà. Gần 5 năm trời, người mẹ này không một ngày, một giờ nào là không quay quắt mong ngày mẹ con đoàn tụ. Dù các bản án, quyết định đều đưa về một mối, giao bé Lin Đa cho chị Nhiên nuôi dưỡng, nhưng chị không thể nào có được niềm hạnh phúc đó. Mỗi tháng, chị đều lặn lội về quê chồng (TX. Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu) để thăm con. Những giây phút gặp con hiếm hoi đó, chị tính, cũng đã hơn 3 năm rồi không thể có được. Khi gia đình bên chồng tìm mọi cách không cho chị gặp bé, mặc dù lần nào đến nhà cũng bị chửi mắng, đánh đập, nhưng tháng nào chị cũng đến để được thăm con. Chính quyền địa phương lập rất nhiều biên bản, cơ quan THA cũng ra nhiều quyết định cưỡng chế, nhưng cuối cùng, cho đến hiện tại, bé vẫn chưa thể về bên mẹ.

Đáng nói hơn, khi người trực tiếp nuôi dưỡng con của chị Nhiên là ông bà nội, vì ba bé làm việc ở TP. Hồ Chí Minh. Chị Nhiên kể, chị mua nhiều quần áo đẹp cho con, mua sữa và đồ chơi, quà bánh, không vào thăm được thì nhờ gửi cho con. Vậy mà chồng chị lại mang đi đốt hết. Cho dù có thù ghét chị đến mức độ nào thì anh cũng không được quyền hành xử như vậy, cũng như lấy quyền gì mà tước đoạt quyền được mẹ quan tâm, chăm sóc của bé Lin Đa? Chưa hết, vì sợ chị Nhiên bắt con, mấy năm nay bé Lin Đa không được đến trường. Việc đi học mẫu giáo (chỉ là cho có), đây là một thiệt thòi quá lớn cho bé, mà đáng lẽ ra, bé phải được vui chơi, hạnh phúc bên bạn bè, được giáo dục đúng lứa tuổi. Thế nhưng, những hành vi ấy lại không thấy ai xử lý, dù pháp luật có quy định cụ thể từng loại tội, từng chế tài. Người mẹ như chị Nhiên, đứa trẻ như cháu Lin Đa cũng không thấy ai bảo vệ?

Hạnh phúc - đôi khi phải hy sinh

Tôi có một người bạn, khi vợ chồng ly hôn, anh chấp nhận để vợ giành quyền nuôi hết 2 con. Mỗi tháng, anh tự nguyện cấp dưỡng cho 2 con dư dả trong sinh hoạt. Nhiều người xúi anh giành quyền nuôi con, vì điều kiện của anh tốt hơn. Anh chỉ cười nói, cha/mẹ - ai nuôi cũng được, nhưng nếu giành nhau quyền nuôi con, tòa sẽ chia vợ chồng mỗi người một đứa. Con cái đâu phải hàng hóa, chúng nó có tình cảm. Chị em chia lìa nhau là điều người làm cha như anh không mong muốn. Ở với mẹ, dù như thế nào, vẫn được chăm sóc tốt hơn. Còn anh, nếu có điều kiện thì hỗ trợ tài chính tiếp vợ cũ nuôi con. Đến giờ này, dù không còn là vợ chồng, nhưng anh vẫn được vợ cũ tôn trọng, cho phép tới đón đưa con đi học, đi chơi. Mọi sinh hoạt của con hằng ngày, anh vẫn nắm rõ trong lòng bàn tay. Những gì liên quan đến con, cha mẹ vẫn bàn bạc với nhau. Ly hôn là điều không ai mong muốn, nên anh cố gắng để con vẫn còn tình yêu, sự chăm sóc từ cả cha và mẹ.

Đằng sau những bản án ly hôn, những “cuộc chiến” tranh giành lại núm ruột, nhiều người cho rằng, đó là thể hiện tình thương con của mình. Nhưng liệu có ai hiểu được những đứa trẻ, xem chúng thật sự mong muốn điều gì?

Kim Phượng

Điều 380 Bộ luật Hình sự quy định về Tội không chấp hành án

“1. Người nào có điều kiện mà không chấp hành bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật mặc dù đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 2 - 5 năm:

a) Chống lại chấp hành viên hoặc người đang thi hành công vụ;

b) Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;

c) Tẩu tán tài sản.

3. Người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 5 - 50.000.000 đồng”.