Đề cao tính nhân đạo, tự nguyện và mở rộng hình thức thi hành án phù hợp thực tiễn

Sáng 4/11, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; Dự án Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi); và Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.

• Đại biểu Cà Mau phát huy trí tuệ, trách nhiệm, góp ý sâu sắc nhiều dự án luật quan trọng
• Phân công 13 Bộ soạn thảo 39 dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết trong Chương trình lập pháp năm 2026
• Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau góp ý xây dựng 3 dự án luật

Tại Tổ thảo luận số 8, các đại biểu Quốc hội Đoàn Cà Mau đã đóng góp nhiều ý kiến, tập trung phân tích các nội dung trọng tâm của dự án luật, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính nhân đạo, tự nguyện, minh bạch trong thi hành án hình sự và mở rộng các hình thức thi hành án phù hợp thực tiễn, giảm áp lực cho cơ quan giam giữ.

Đại biểu Quốc hội Lữ Văn Hùng phát biểu tại phiên thảo luận.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry: Đặt trọng tâm vào giáo dục, nhân đạo và minh bạch trong thi hành án hình sự

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của Ban soạn thảo Dự án Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi) khi đã sửa đổi, bổ sung 129/207 điều, bổ sung 10 điều và bãi bỏ 16 điều, thể hiện rõ phạm vi điều chỉnh rộng, hợp lý và toàn diện.

Bà thống nhất với việc đổi tên thành “Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi)”, thay vì chỉ “sửa đổi, bổ sung một số điều”, bởi nội dung sửa đổi đã mang tính tổng thể, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Đề cập đến quyền hiến mô, hiến bộ phận cơ thể, trứng và tinh trùng của phạm nhân, đại biểu cho rằng đây là chính sách nhân đạo, nhân văn sâu sắc, thể hiện sự tôn trọng quyền con người. Tuy nhiên, để bảo đảm tính chặt chẽ khi thực hiện, cần làm rõ 3 nội dung trọng tâm: khẳng định nguyên tắc tự nguyện, tránh mọi yếu tố vụ lợi; bảo đảm chế độ chăm sóc y tế, dinh dưỡng đặc biệt cho phạm nhân sau khi hiến, theo quy định của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người; xem xét cơ chế giảm thời gian chấp hành án phạt tù cho phạm nhân hiến tặng vì mục đích nhân đạo, như một chính sách khuyến khích cải tạo, thể hiện tinh thần khoan hồng của Nhà nước.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry nhấn mạnh tính nhân đạo, tự nguyện và minh bạch trong thi hành án hình sự.

Đại biểu nhấn mạnh, trong thi hành án hình sự, cần đặt giáo dục đạo đức, nhận thức và xóa mù chữ lên hàng đầu, coi đó là nền tảng để phạm nhân hoàn lương, hòa nhập cộng đồng, trước khi tính đến lao động sản xuất.

Liên quan đến quỹ hoà nhập cộng đồng, đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc hình thành, cơ chế quản lý và tính minh bạch trong sử dụng, bảo đảm nguồn lực thực sự phục vụ mục tiêu giúp phạm nhân tái hòa nhập sau khi chấp hành xong án phạt tù.

Đối với thi hành án tại cộng đồng, đại biểu lưu ý cần phân định rõ trách nhiệm giữa UBND cấp xã và Công an cấp xã trong giám sát, giáo dục người được hưởng án treo, người chấp hành án cải tạo không giam giữ, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả quản lý và giáo dục.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh: Đề xuất bổ sung hình thức quản thúc tại gia và tinh giản thủ tục lý lịch tư pháp

Phát biểu tại tổ, đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội, góp ý nhiều nội dung gắn với thực tiễn.

Về Dự án Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú, đại biểu đề nghị bổ sung hình thức “quản thúc tại gia” hoặc “giam giữ tại gia” vào khoản 5, Điều 2 của dự thảo luật.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh đề xuất bổ sung hình thức quản thúc tại gia và tinh giản thủ tục lý lịch tư pháp.

Theo đại biểu, hình thức này đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công, vừa giảm chi phí ngân sách, vừa giúp người bị tạm giữ ổn định đời sống, phục hồi tâm lý nhanh hơn. Với các trường hợp phạm tội ít nghiêm trọng, có nhân thân tốt, áp dụng quản thúc tại gia là giải pháp phù hợp, mang tính nhân đạo, đồng thời giảm tải cho hệ thống trại giam.

Đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp, đại biểu thống nhất với đề xuất bỏ Phiếu lý lịch tư pháp số 2, vì Phiếu số 1 đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu tra cứu, xác nhận tình trạng pháp lý của công dân. Việc bỏ Phiếu số 2 sẽ góp phần tôn trọng quyền tái hoà nhập cộng đồng, tránh tâm lý kỳ thị đối với người chấp hành xong án phạt tù, tạo điều kiện để họ phấn đấu, đóng góp trở lại cho xã hội.

                                                                                                                                 Lê Hằng