Đời sống văn hóa trong xây dựng nông thôn mới

Gắn liền phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (TDĐKXDĐSVH) với phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM) hiện không còn là chuyện mới khi nhiều địa phương đã đi vào “quỹ đạo” xây dựng đời sống văn hóa (ĐSVH) dựa trên những chuẩn mực của NTM! Hai phong trào khi song hành cùng nhau hứa hẹn sẽ kiến tạo một NTM “chất lượng điểm mười”…

Điển hình trong việc phối hợp phong trào xây dựng ĐSVH gắn liền với xây dựng NTM phải kể đến huyện Phước Long. Những giải pháp, chỉ tiêu cụ thể đã được cả hệ thống chính trị - xã hội vào cuộc để vận động, điều hành một cách đồng bộ trong nhiều phong trào ở địa phương. Kết quả là nhiều xã, ấp và hộ gia đình ở địa phương này đã tích cực thực hiện cuộc vận động người người, nhà nhà hiến đất làm lộ ngõ xóm, xây dựng nhà văn hóa ấp, làm hàng rào bê-tông, hàng rào cây xanh, cây kiểng và cây gỗ địa phương theo thiết kế chung của huyện; người dân đồng loạt hưởng ứng phong trào sắp xếp nhà ở ngăn nắp, gọn gàng, làm vệ sinh môi trường, tạo vẻ mỹ quan nhà cửa, ngõ xóm thông thoáng, sạch đẹp theo 13 tiêu chí xây dựng gia đình NTM... 45 nhà văn hóa ấp của địa phương này đã được xây dựng trên phần đất của 36 hộ tự nguyện hiến những “tấc vàng” vì lợi ích chung của dân! Ý thức của người dân nông thôn trong xây dựng ĐSVH, xây dựng NTM đã trở thành thứ văn hóa động lực để nông thôn phát triển!

Để xây dựng nông thôn mới đạt chất lượng cần quan tâm đầu tư cho chất lượng các danh hiệu “văn hóa”. Trong ảnh: Ấp Bình Bảo (xã Vĩnh Phú Tây, huyện Phước Long). Ảnh: C.T

Những tiêu chuẩn mà một xã văn hóa NTM phải đạt gồm: có kế hoạch xây dựng và phát triển phong trào mọi người giúp nhau phát triển kinh tế, vươn lên thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu; xây dựng được thiết chế văn hóa - thể thao và duy trì hoạt động, thường xuyên phát triển phong trào văn hóa - thể thao cơ sở; xây dựng nếp sống văn minh, tạo môi trường văn hóa lành mạnh NTM; thường xuyên củng cố, nâng cao chất lượng và giữ vững danh hiệu gia đình văn hóa, ấp văn hóa… Điều đó một lần nữa minh chứng rằng, xây dựng NTM không thể tách rời với mục tiêu phát triển văn hóa ở nông thôn! Việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao chất lượng gia đình, ấp văn hóa và hoàn thiện thiết chế văn hóa ở nông thôn, bảo vệ và phát huy tốt các di tích, di sản văn hóa ở địa phương… trong phong trào xây dựng ĐSVH cũng chính là thực hiện mục tiêu xây dựng một NTM chất lượng! Đó là mối quan hệ tương tác, bổ trợ không thể tách rời.

Để phong trào TDĐKXD ĐSVH và mục tiêu xây dựng NTM đạt hiệu quả cao, thiết nghĩ sự song hành của hai phong trào là điều cần thiết. Xây dựng NTM với những công trình hướng đến nâng cao chất lượng đời sống người dân ở nông thôn thì cũng phải tính đến việc gìn giữ bản sắc văn hóa vốn có. Những nhà văn hóa ấp, những đường làng thông thoáng… của một NTM sẽ chỉ là “cái vỏ” bên ngoài nếu các địa phương không chú trọng đến phát huy, khơi dậy tình đoàn kết, tình làng nghĩa xóm, những nét đẹp cần “gạn đục khơi trong” trong chính mỗi gia đình và những giá trị văn hóa tinh thần đẹp đẽ ở địa bàn nông thôn vốn có! Ngược lại, gia đình văn hóa, ấp văn hóa, xã văn hóa phải thật sự đạt chất lượng văn hóa - điều quan trọng có vai trò quyết định chất lượng cho một mô hình NTM.

Mới đây, tại hội nghị tổng kết phong trào TDĐKXDĐSVH của tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh - Lê Thị Ái Nam (kiêm Phó Ban chỉ đạo phong trào) đã đề nghị các địa phương trong chỉ đạo thực hiện phải chú trọng việc lồng ghép phong trào với phong trào xây dựng NTM. Sự bổ trợ lẫn nhau để kiến tạo một NTM nâng cao chất lượng đời sống vật chất lẫn tinh thần gắn liền với việc gìn giữ, phát huy những nét đẹp văn hóa nội sinh ở địa bàn nông thôn; chỉ khi nhìn nhận đúng tầm quan trọng này, chúng ta mới có những hướng đi đúng đắn, sự chỉ đạo, điều hành sát hợp để huy động sức mạnh toàn dân cùng xây dựng NTM có bề dày và chiều sâu văn hóa!

Cẩm Thúy