Đường biên trong thế giới mạng

Những năm qua, mạng xã hội trên Internet có bước phát triển vô cùng mạnh mẽ, thể hiện được thế mạnh to lớn của nó nhưng đồng thời cũng bộc lộ những phức tạp, hệ lụy khó lường. Làm gì để định hướng cho “cư dân mạng”, đặc biệt là đối tượng thanh thiếu niên tiếp cận mạng xã hội một cách đúng đắn, lành mạnh và có khoa học, hạn chế đến mức thấp nhất tính tiêu cực của nó. Đây là câu hỏi đặt ra cho cả xã hội, đặc biệt là các cơ quan quản lý văn hóa, thông tin và không thể không nhắc đến vai trò và trách nhiệm của các tổ chức Đoàn…

Với nguồn thông tin phong phú, đa dạng, cùng khả năng kết nối rộng lớn, mạng xã hội đã làm thay đổi thói quen, tư duy, lối sống, phong cách, văn hóa… của không ít người, nhất là giới trẻ. Ngày nay, giới trẻ nhanh chóng tiếp nhận những trào lưu công nghệ mới, phương thức giao tiếp mới từ mạng xã hội như Twitter hay blog cá nhân, đặc biệt là facebook. Facebook đang trở thành công cụ đắc lực cho nhu cầu giao lưu, kết nối, chia sẻ của giới trẻ. Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng là nơi gắn kết cộng đồng, phát đi thông điệp từ những trái tim cùng chung nhịp đập nhân ái, chung tay giúp đỡ những người có hoàn cảnh bất hạnh, thương tâm. Thế nhưng, mạng xã hội cũng là một “mê cung” khiến con người ta rất dễ lạc lối. Không phải ai cũng đủ khả năng sử dụng mạng xã hội một cách thuần thục và hiệu quả. Có không ít bạn trẻ đã coi mạng xã hội như chỗ dựa tinh thần, vẽ ra một cuộc sống hoàn toàn khác biệt với thế giới thật, khiến họ dễ đánh mất mình và sa ngã vào các tệ nạn, thậm chí trở thành tội phạm.

Thư viện Online trường Đại học Bạc Liêu - nơi sinh viên tìm hiểu và chia sẻ thông tin bổ ích. Ảnh: Minh Hiếu

Thời gian gần đây, có nhiều vụ scandal liên quan đến người của công chúng bị tung lên mạng, làm “ô nhiễm” môi trường văn hóa, tạo ra sự phản cảm trong cộng đồng, biến mạng xã hội thành nơi chuyển tải lối sống tha hóa, sa đọa... Mặt khác, nội dung một số game online chưa thật sự phù hợp với thuần phong mỹ tục, mang tính bạo lực, ảnh hưởng đến nhân cách của con người, để lại nhiều hệ lụy cho bản thân, gia đình và xã hội. Vừa qua, vụ án của nghịch tử Lê Đức Toàn ở huyện Giá Rai đâm chết mẹ ruột của mình là minh chứng.

Vấn đề đặt ra ở đây là phải quản lý việc sử dụng mạng xã hội như thế nào để đem đến hiệu quả cao nhất và hạn chế những mặt tiêu cực? Làm sao để định hướng hành vi, nhận thức, thái độ của những người trẻ trong một môi trường thông tin dường như bị xóa nhòa ranh giới để họ nhận thức đúng giá trị đích thực với cái ảo.

“Thời gian qua, Tỉnh đoàn thường xuyên thông qua các hoạt động Đoàn để nắm bắt tư tưởng của thanh niên, cung cấp nhiều trang web lành mạnh và bổ ích như: Trang kỹ năng sống, kỹ năng công tác thanh niên, đồng thời chỉ đạo tất cả các Đoàn trường từ đại học đến phổ thông thường xuyên tuyên truyền cho các học sinh, sinh viên trong việc tham gia mạng xã hội một cách lành mạnh, có khoa học. Hướng tới, Tỉnh đoàn sẽ kết hợp với ngành Giáo dục và gia đình trong việc quản lý các em khi gia nhập web, xây dựng thêm nhiều địa chỉ web mới, các trang vui chơi, giải trí hấp dẫn để thu hút và lôi kéo các em, hạn chế tình trạng “nghiện” game trong giới trẻ. Đồng thời thông qua trang web của Tỉnh đoàn, sẽ định hướng ngành nghề theo nhu cầu và sở thích giúp các em có tương lai tươi sáng hơn”, Phó Bí thư Tỉnh đoàn - Ngô Vũ Thăng, cho biết.

Để “lành mạnh hóa” đời sống văn hóa của giới trẻ, thiết nghĩ không chỉ “giao” trách nhiệm cho đơn phương Đoàn Thanh niên mà nhà trường, gia đình cũng phải có trách nhiệm trong việc tham gia xây dựng, vận hành mạng xã hội để định hướng lý tưởng sống, giá trị nhân văn, tinh thần cộng đồng cho lớp trẻ, để họ không còn hoang mang, mất phương hướng trong thế giới ảo. Nhưng thiết nghĩ, hơn ai hết, mỗi bạn trẻ mới chính là người phải tìm ra chìa khóa giải mã vấn đề này. Hãy thể hiện là người có tri thức, vững vàng, tỉnh táo xác lập và định vị cho mình những đường biên rạch ròi giữa cái tích cực và tiêu cực, giữa văn hóa và phản văn hóa mỗi khi lên mạng online.

TRỌNG MINH