Giáo dục sức khỏe sinh sản cho trẻ vị thành niên, thanh niên: Cần được quan tâm thỏa đáng

Ngày nay, do tác động và ảnh hưởng của nhiều yếu tố, trẻ vị thành niên - thanh niên (VTN-TN) ngày càng có xu hướng “lớn trước tuổi”. Không chỉ phổng phao, phát triển sớm về tâm sinh lý, mà có một thực tế rất đáng báo động là nhiều bạn còn tự tin “khoe chiến tích” về những mối tình và sẵn sàng “nếm trái cấm” khi còn trong độ tuổi ăn chưa no, lo chưa tới…

Học viên Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh được tuyên truyền, tư vấn về chăm sóc sức khỏe sinh sản VTN-TN. Ảnh: Đ.K.C

Thực tế đáng báo động

Theo lời kể của một số hộ dân ở gần chợ Trà Kha (phường 8, TP. Bạc Liêu), trong vài tháng gần đây, cứ gần giờ nghỉ trưa họ lại thấy hai cặp nam nữ mặc đồng phục học sinh THCS dẫn nhau vào bụi rậm cách nhà dân khoảng vài chục mét. Vì xóm có nhiều trẻ nhỏ, VTN nên một số phụ huynh đã ra nhắc nhở, nhưng các cặp đôi này vẫn tiếp tục, thậm chí còn rủ thêm vài “đàn anh” mình mẩy xăm trổ “đi dạo” khắp xóm khiến nhiều người hoang mang phải đóng kín cửa rào. Không chỉ vậy, trong lúc đi tập thể dục vào buổi sáng sớm, người dân còn bắt gặp nhiều cặp đôi mặt mũi non choẹt có biểu hiện “phê” thuốc, ngáo đá…

Không ít lãnh đạo trường phổ thông, giáo viên chủ nhiệm, bí thư đoàn trường, tổng phụ trách đội… tỏ ra quan ngại mỗi khi trường tổ chức các hoạt động cắm trại, sinh hoạt văn hóa - văn nghệ vào ban đêm. Bởi, ngoài chuyện quản lý các hoạt động, các thầy cô còn phải căng mắt quan sát, nhắc nhở và đưa vào tầm ngắm những đối tượng thuộc diện “tình nghi”. Vì nếu quản lý không tốt, các bạn trẻ này dễ mắc những sai lầm không mong muốn. Một số thầy cô còn cho biết, các bạn trẻ ngày nay rất tự nhiên thể hiện tình cảm, giáo viên vừa quay lên bảng viết bài thì bên dưới đã tranh thủ nắm tay, ôm, thậm chí hôn nhau kiểu như “thế giới này chỉ có hai ta”.

Dưới sự tác động của môi trường sống, chế độ ăn uống, sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại như Internet, máy tính bảng, điện thoại thông minh…, trẻ VTN-TN ngày càng có xu hướng trưởng thành trước tuổi. Không chỉ vậy, sự tiếp tay của các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, Viber… khiến các em có cơ hội kết giao với rất nhiều bạn ảo. Và nếu kết nhầm bạn không tốt thì chuyện “gần mực thì đen” là điều khó tránh khỏi.

Hiện nay, Việt Nam là quốc gia có tỷ lệ nạo phá thai ở tuổi VTN cao nhất khu vực Đông Nam Á, và cũng là một trong 5 quốc gia có tỷ lệ nạo phá thai nhiều nhất trên thế giới. Theo Thống kê của Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em (Bộ Y tế), hàng năm, cả nước có 300.000 - 400.000 ca phá thai từ 15 - 19 tuổi, trong đó có 60 - 70% là học sinh - sinh viên. Riêng Bạc Liêu, dù chưa có thống kê cụ thể nhưng đây cũng là vấn đề đáng quan ngại.

Vẽ đường để hươu chạy… đúng đường

Trước thực trạng trên, các tổ chức đoàn thể, Đoàn thanh niên trong các các cơ sở giáo dục trên toàn tỉnh đã quyết liệt vào cuộc, tìm kiếm giải pháp để tháo gỡ, trong đó đặc biệt đẩy mạnh công tác tuyên truyền, lồng ghép giáo dục giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản vào các bộ môn sinh học, giáo dục công dân, các hoạt động ngoại khóa. Bên cạnh đó, còn tổ chức nhiều hoạt động vui chơi, giải trí, văn hóa - văn nghệ, tham quan di tích lịch sử - văn hóa địa phương… để thu hút học sinh vào những hoạt động tích cực. Giám sát và ngăn chặn kịp thời những hành động sai trái, vượt quá giới hạn trong sáng của tuổi VTN. Đồng thời, nghiêm khắc cảnh cáo, kỷ luật, cũng như động viên, quan tâm kịp thời trước những sai phạm của các em. Trẻ càng được giáo dục giới tính sớm, càng biết cách bảo vệ bản thân tốt hơn.

Mới đây, Đoàn trường THPT Chuyên Bạc Liêu đã phối hợp với Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh tổ chức tuyên truyền, tư vấn sức khỏe sinh sản VTN-TN cho ĐV-TN các chi đoàn. Tại buổi tư vấn, tuyên truyền, bác sĩ Dương Thị Ngọc Hằng - Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh đã cung cấp nhiều kiến thức bổ ích xoay quanh tâm sinh lý tuổi mới lớn, những rung động đầu đời, các biện pháp phòng tránh thai an toàn, phòng ngừa các bệnh lây lan qua đường tình dục, ngăn chặn tình trạng yêu cuồng sống vội, các biện pháp chăm sóc sức khỏe tuổi VTN… đến các bạn trẻ.

Theo bác sĩ Dương Thị Ngọc Hằng, tâm lý sợ “vẽ đường cho hươu chạy” ngày nay đã lỗi thời, bởi lẽ sự tò mò của tuổi VTN-TN sẽ khiến các em tự muốn khám phá, muốn tìm hiểu, nếu không được tư vấn, tuyên truyền tốt sẽ rất dễ dẫn đến hành vi sai lệch và hậu quả kéo theo thật khó lường. Hoạt động ý nghĩa này cũng được Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh luân phiên phối hợp tổ chức thường niên trong tất cả các cơ sở giáo dục, cơ sở Đoàn trực thuộc các địa phương trong tỉnh.

Bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của các tổ chức đoàn thể, cơ sở giáo dục… thì sự quan tâm đặc biệt của gia đình giữ vai trò tiên quyết trong tất thảy. Thế nên, các gia đình hãy quan tâm hơn nữa đến sự phát triển của con cái cả về sinh lý lẫn tâm lý để có sự hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời. Hãy đối xử với con như những người bạn để con thoải mái giãi bày, sẻ chia những vấn đề thầm kín…, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

Đinh Chúc