Không để nghị quyết nằm trên giấy

Từ nghị trường Trung ương đến địa phương, nhiều nghị quyết lớn đang được khởi động với kỳ vọng tháo gỡ điểm nghẽn, phân bổ nguồn lực, mở đường phát triển. Nhưng nghị quyết chỉ thực sự có giá trị khi đi vào đời sống Nhân dân, trở thành công trình, sinh kế và cơ hội cụ thể. Muốn vậy, phải tăng cường kiểm tra, giám sát đến cùng, kịp thời cắt bỏ dự án treo, quy hoạch chờ, để cam kết chính trị chuyển hoá thành kết quả thực chất. “Không để nghị quyết nằm trên giấy” không phải là khẩu hiệu suông mà chính là thước đo năng lực quản trị và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Bài 1: Từ lời hứa nghị trường đến sức nặng của thực tiễn

Nghị trường là nơi hoạch định chủ trương, nhưng giá trị của nghị quyết chỉ thực sự được đo bằng hiệu quả trong thực tiễn. Người dân và doanh nghiệp không chờ đợi những cam kết trên giấy, mà kỳ vọng vào những chuyển động cụ thể: chính sách đi vào cuộc sống, nguồn lực được phân bổ đúng chỗ, đúng lúc và cơ hội phát triển thực sự được mở ra. Bởi nếu triển khai chậm, trì trệ, nghị quyết rất dễ dừng lại ở hình thức, khó tạo thành động lực phát triển.

Kỳ vọng nghị quyết chạm đến sinh kế người dân

Tại xã Hoà Bình, nơi có đông đồng bào Khmer sinh sống (1.831 hộ/7.599 khẩu), bài toán sinh kế bền vững luôn là trăn trở nhiều năm qua. Sản xuất nhỏ lẻ, thiếu vốn, thiếu điều kiện chuyển đổi mô hình kinh tế khiến không ít hộ dân quanh quẩn trong nghèo khó.

Nghị quyết tăng nguồn vốn ngân sách địa phương uỷ thác qua ngân hàng chính sách xã hội được người dân đặt nhiều kỳ vọng. Ông Ðào Nhung, Trưởng ấp Thị Trấn A1, xã Hoà Bình, bộc bạch: “Bà con ở đây, nhất là đồng bào Khmer, rất cần nguồn vốn ưu đãi để đầu tư sản xuất. Người dân mong chính sách triển khai nhanh, đúng đối tượng, thủ tục đơn giản để tiếp cận dễ dàng”.

Theo ông Ðào Nhung, đối với người dân, đây không chỉ là khoản vay ưu đãi mà còn là cơ hội để người dân cải tạo ruộng đồng, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế, từng bước vươn lên, ổn định cuộc sống.

Xã Sông Ðốc có cửa biển sầm uất bậc nhất đồng bằng sông Cửu Long, với hơn 1.200 tàu cá ngày đêm vươn khơi bám biển, mỗi chính sách dành cho ngư dân là quyết sách quản lý, đồng thời là điểm tựa cho hàng ngàn gia đình sống nhờ biển cả. Ðối với bà con nơi đây, nghị quyết hỗ trợ thiết bị giám sát hành trình, nhiên liệu và thích ứng quy định khai thác hợp pháp mang theo nhiều kỳ vọng thiết thực: giảm bớt gánh nặng chi phí, giúp ngư dân vững lòng giữ nghề trong bối cảnh biển cả ngày càng nhiều áp lực.

Hơn 30 năm giữ vai trò Trưởng khóm 2 (xã Sông Ðốc), ông Ðinh Văn Huy thấu hiểu sâu sắc những trăn trở của ngư dân địa phương. Ông chia sẻ: “Khi nghị quyết được ban hành, bà con mừng lắm, ai cũng hy vọng chính sách sớm đi vào cuộc sống để giảm bớt chi phí đầu tư thiết bị. Có được sự hỗ trợ kịp thời, ngư dân sẽ thêm yên tâm bám biển, vừa chấp hành đúng quy định, vừa giữ được nghề đặc trưng của quê mình”.

Giữa lúc chi phí đầu tư ngày càng tăng, đời sống ngư dân còn nhiều chật vật, điều bà con cần là một nghị quyết đúng, nhanh chóng đến được với từng con tàu, từng phận người. Bởi nếu triển khai chậm trễ, thủ tục kéo dài, thì chủ trương dù đúng đến đâu cũng dễ trở nên xa vời trước những nhọc nhằn mưu sinh trên biển.

Đời sống người dân ở đảo Hòn Chuối còn nhiều khó khăn, bà con kỳ vọng những nghị quyết, chính sách thiết thực hơn sẽ giúp cải thiện hạ tầng, sinh kế và nâng cao chất lượng cuộc sống ngư dân vùng biển, đảo.

Ở xã Ðất Mũi, nơi mỗi cánh rừng ngập mặn, mỗi bãi bồi phù sa đều chất chứa khát vọng vươn mình ra biển lớn, việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh không chỉ mở ra định hướng phát triển mà còn thắp lên nhiều kỳ vọng về tương lai đổi thay. Quy hoạch ấy được xem như cánh cửa lớn để Ðất Mũi khai mở tiềm năng du lịch sinh thái biển, đảo, rừng ngập mặn... Tuy nhiên, để những kỳ vọng ấy thành hiện thực, điều người dân mong hơn hết vẫn là sự đầu tư đồng bộ về giao thông, hạ tầng dịch vụ, sản phẩm du lịch và những chính sách đủ sức kéo nhà đầu tư về với vùng đất còn nhiều gian khó.

Ông Nguyễn Văn Chào (65 tuổi, ấp Rạch Thọ, xã Ðất Mũi) gửi gắm niềm tin chân chất của người dân quê biển: “Bà con mong quy hoạch lần này sẽ tạo chuyển biến thật sự, nhất là đường sá, giao thông và du lịch. Ðường thuận lợi thì khách mới tới nhiều, kinh tế mới phát triển, con cháu học hành xong cũng có cơ hội quay về quê làm ăn, không phải tha phương. Chứ giờ xóm nhỏ chỉ còn người lớn tuổi, lớp trẻ đi xa hết. Nếu cao tốc Cà Mau - Ðất Mũi, Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai được đầu tư đúng như kỳ vọng, chắc chắn vùng quê này sẽ đổi khác nhiều lắm”.

Có thể thấy, với người dân, nghị quyết không nằm ở những dòng chữ hay kế hoạch trên giấy mà được đo bằng những đổi thay hữu hình trong cuộc sống thường ngày: con đường rộng mở hơn, hạ tầng khang trang hơn, cơ hội mưu sinh nhiều hơn và quê hương có đủ sức giữ chân người trẻ ở lại dựng xây tương lai hay không. Chỉ khi những điều ấy trở thành hiện thực, nghị quyết mới thật sự đi vào lòng dân.

Quy hoạch lớn phải đi cùng năng lực thực thi lớn

Trong số các nghị quyết được thông qua, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Lần đầu tiên, Cà Mau xác lập rõ mô hình phát triển với: 1 trục động lực, 2 trung tâm phát triển, 3 cực tăng trưởng, 4 vùng phát triển, 5 hành lang kinh tế. Ðồng thời, ưu tiên 4 ngành mũi nhọn: chế biến nông - thuỷ sản; năng lượng tái tạo, công nghiệp biển; logistics cảng biển; du lịch đặc thù. Ðây là bước chuyển quan trọng từ tư duy phát triển phân tán sang cấu trúc chiến lược rõ ràng hơn, với mục tiêu đưa Cà Mau trở thành trung tâm kinh tế biển vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Quy hoạch chỉ là nền móng định hướng, điều quyết định vẫn là khả năng triển khai. Nếu giao thông trọng điểm tiếp tục chậm tiến độ, logistics thiếu kết nối, các dự án động lực còn vướng mặt bằng, thủ tục hoặc thiếu vốn, thì quy hoạch dù tầm vóc đến đâu vẫn chỉ dừng ở bản thiết kế.

Đoàn công tác Vùng 5 Hải quân cùng đại diện các địa phương tham gia lễ chào cờ, tuyên thệ 10 lời thề danh dự tại Trạm Radar đảo Hòn Khoai, nơi đang từng bước hiện thực hoá khát vọng xây dựng cảng tổng hợp lưỡng dụng, mở cửa hướng biển cho Cà Mau.

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, khoảng cách lớn nhất không nằm ở chủ trương, mà nằm ở khâu thực hiện. Không ít nghị quyết từng gặp tình trạng triển khai chậm, thiếu đồng bộ, thậm chí bị “biến dạng” khi xuống cơ sở. Hiện tượng “trên nóng, dưới lạnh” vẫn là điểm nghẽn cần được khắc phục.

Chính vì vậy, để nghị quyết thật sự đi vào cuộc sống, cần nhiều hơn những quyết sách đúng, trúng, thấm vào từng mạch sống dân sinh. Ðòi hỏi yêu cầu về: bộ máy thực thi hiệu quả; phân công rõ trách nhiệm; kiểm tra, giám sát chặt chẽ; tiến độ cụ thể; nguồn lực bảo đảm; tư duy phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Nghị trường là nơi khởi đầu của chính sách, nhưng sức sống của nghị quyết chỉ được khẳng định khi hiện diện trong từng công trình, mô hình sản xuất, chuyến tàu ra khơi và từng đổi thay trong đời sống Nhân dân. Bởi cuối cùng, điều người dân cần không phải là những lời hứa chính sách mà là kết quả hữu hình của một chính quyền hành động.

Trịnh Hồng Nhi

Bài 2: Cần cơ chế giám sát đến cùng