Thứ sáu, 6-2-26 06:54:43
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Hệ thống cống ngăn mặn - giữ ngọt: Hiệu quả đến đâu?

Báo Cà Mau

Từ lâu, việc điều tiết nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trên vùng Bắc Quốc lộ 1A phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống cống ngăn mặn - giữ ngọt. Những năm gần đây, dù đã được đầu tư xây dựng kiên cố nhưng nhiều cống vẫn chưa phát huy hết hiệu quả, nhất là khâu ngăn mặn và lấy nước ngọt. Ngoài ra, một số vùng vẫn còn nhiều cống đắp bằng đất cần được đầu tư kiên cố để đảm bảo sản xuất lâu dài cho người dân.

Một cống đất ở xã Ninh Quới (huyện Hồng Dân). Ảnh: P.Đ

Chưa bao giờ nông dân Bạc Liêu phải đối mặt với những khó khăn trong sản xuất như hiện nay. Nhu cầu điều tiết nước để đảm bảo sản xuất của người dân ngày càng lớn, đặc biệt là trong khâu chống khô hạn và tháo ngập úng. Vậy mà nhiều nơi hệ thống cống ngăn mặn - giữ ngọt lại không thể phát huy hết hiệu quả.

Đơn cử như huyện Hồng Dân luôn gặp khó trong vấn đề lấy nước ngọt. Theo ông Nguyễn Trung Hiếu, Phó trưởng phòng NN&PTNT huyện: “Trong 29 cống của huyện, hầu hết được xây dựng là cống 1 chiều. Nhược điểm là khó lấy nước ngọt khi mực nước ngọt ngoài sông cao hơn phía bên trong cống. Điều này có nghĩa là cống chỉ có thể giữ nước, tháo nước mà không thể lấy nước”.

Ngoài ra, nhiều khu vực trồng lúa của nông dân hằng năm vẫn phải đối mặt với tình trạng cống bị rò rỉ nước mặn. Khi mực nước ngọt bên trong thấp hơn mực nước mặn bên ngoài cống, thì hiện tượng rò rỉ phía dưới lòng cống xảy ra. Anh Trần Ngọc Thi (xã Ninh Quới A, huyện Hồng Dân) cho biết: “Khu vực này nằm gần cửa cống (giáp với kênh xáng Phụng Hiệp) nên đến mùa khô là người trồng lúa rất lo. Mỗi năm khi nước ngọt trên kênh cạn thì nước mặn rò rỉ vào. Nếu nông dân bơm phải nước mặn vào ruộng thì nguy cơ lúa chết rất cao. Vừa qua, do bà con ở đây xuống giống không theo khuyến cáo của ngành Nông nghiệp nên bị thiệt hại rất nhiều”.

Lâu nay, “bài toán” tranh chấp mặn - ngọt ở Bạc Liêu vẫn chưa có được “lời giải” thỏa đáng. Giờ đây, biến đổi khí hậu làm cho việc điều tiết nước ngày càng khó khăn hơn. Vậy mà, nhiều nơi những chiếc cống đất còn tồn tại, như cống Ông Điệu, cống Sóc Sải và cống Ông Giới (xã Ninh Quới, huyện Hồng Dân). Nói là cống, nhưng thực tế đây chỉ là những con đập  ngăn mặn, giữ ngọt được làm từ cây gỗ và đất. Theo nhiều người dân, trước đây nước mặn ở khu vực này không lên cao, nhưng năm qua, hạn mặn đã xâm lấn đến các cống đất. Giải pháp duy nhất vẫn là đắp cao đập và gia cố để không bị rò rỉ nước mặn. Song, để giữ ngọt bền vững thì việc xây dựng đập kiên cố là rất cần thiết.

Bạc Liêu là một tỉnh nông nghiệp, vì vậy cần nhiều công trình cống, đập có tuổi thọ cao. Việc xuống cấp của các công trình này cũng ảnh hưởng đến việc điều tiết nước và đe dọa đến những cánh đồng lúa cần nước ngọt. Và năm 2015, chúng ta đã từng đối mặt với sự cố vỡ cửa đập ngăn mặn (làm bằng chất liệu composite) ở thị trấn Phước Long (huyện Phước Long)…

Thiết nghĩ, đã đến lúc ngành quản lý cần có những biện pháp kiểm tra, gia cố, kết hợp với sửa chữa những công trình cống đập lâu năm. Đồng thời, khi đầu tư xây dựng các cống ngăn mặn - giữ ngọt thì việc đảm bảo điều tiết nước và chống sự cố là hết sức quan trọng.

Phạm Đoàn

Phủ xanh bờ bao vuông tôm, thu quả ngọt

Giữa vùng đất mặn quanh năm gắn với sự sinh trưởng của con tôm, con cua, người dân xã Tam Giang tận dụng những khoảng đất trống quanh nhà để trồng dưa hấu, không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn mở ra hướng sản xuất linh hoạt, hiệu quả. Những ruộng dưa xanh mướt đang hứa hẹn một vụ mùa bội thu khi Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã cận kề.

“Vị ngọt” tôm - lúa hữu cơ

Khi tiết trời se lạnh, những cánh đồng lúa vừa gặt xong nhường chỗ cho con nước mặn tràn về, cũng là lúc tôm bắt đầu lớn lên trong lớp phù sa mặn - ngọt giao hoà. Ở Cà Mau, vòng quay mùa vụ không chỉ tạo nên nhịp sống đặc trưng mà còn hình thành mô hình sản xuất bền vững đang hoà nhịp cùng xu thế phát triển xanh của cả nước: tôm - lúa hữu cơ.

Vĩnh Lộc: Phát triển nông nghiệp xanh, hiện đại

Đó là chỉ đạo của đồng chí Hồ Thanh Thuỷ, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, đối với định hướng phát triển nông nghiệp của xã Vĩnh Lộc. Là xã thuần nông, những năm qua, sản xuất nông nghiệp của địa phương vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do thời tiết diễn biến thất thường, một bộ phận nông dân còn giữ tư duy sản xuất cũ và hạ tầng giao thông chưa đáp ứng nhu cầu phát triển.

Xuân về trên những cánh đồng

Những ngày này, không khí chuẩn bị đón Tết ở Xã Nguyễn Phích rộn ràng, phấn khởi hơn mọi năm. Trên những cánh đồng lúa - tôm trải dài, niềm vui hiện rõ trên gương mặt người dân khi năm nay vừa trúng tôm càng xanh, vừa trúng lúa. Sau một năm cần mẫn bám đất, bám rừng, bà con có thêm điều kiện đón một cái Tết đủ đầy, ấm áp.

Ðặc sản OCOP vào vụ Tết

Những ngày giáp tết Nguyên đán, tại các làng nghề truyền thống, cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP bước vào cao điểm nhằm kịp cung ứng hàng hoá cho thị trường Tết. Bên cạnh tăng sản lượng, các cơ sở OCOP còn chú trọng nâng cao chất lượng, hoàn thiện mẫu mã, xây dựng thương hiệu, từng bước đưa nông sản địa phương khẳng định vị thế trên thị trường.

Làng nghề ép chuối khô vào mùa Tết

Những ngày cận Tết tại xã Khánh Hưng, không khí lao động tại các hộ làm nghề ép chuối khô tất bật hơn thường ngày để kịp cung ứng cho thị trường Tết Bính Ngọ 2026. Thương lái bắt đầu về tận nơi thu mua, vận chuyển chuối ép khô lên các tỉnh vùng trên tiêu thụ.

Ðặc sản khô Tết lên sàn

Những ngày này, các cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh trong tỉnh tất bật vào vụ sản xuất các mặt hàng khô. Bên cạnh phương thức bán hàng truyền thống, người dân mạnh dạn tận dụng công nghệ, đưa đặc sản lên sàn thương mại điện tử, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ra mắt phần mềm Nông nghiệp

Ngày 23/1, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau tổ chức hội nghị công bố chính thức Phần mềm Nông nghiệp Cà Mau và Cổng thông tin dữ liệu tài nguyên và môi trường tỉnh. Dự hội nghị có lãnh đạo sở, các đơn vị trực thuộc và đại diện lãnh đạo các xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Ðòn bẩy nâng tầm đặc sản Cà Mau

Trong hành trình nâng cao giá trị nông sản địa phương, bảo hộ sở hữu trí tuệ đang trở thành “chìa khoá” quan trọng, giúp các đặc sản Cà Mau khẳng định uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, việc xây dựng, gìn giữ và phát huy tài sản trí tuệ cho sản phẩm đặc trưng không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sản xuất, mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp địa phương.

Thay đổi nhỏ, giá trị lớn

Những thay đổi nhỏ trong canh tác, từ việc điều chỉnh quy trình sản xuất, chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi đến cách thức tổ chức sản xuất... đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho nông dân, với thu nhập tăng thêm từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng mỗi năm.