Hội Người cao tuổi: Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên và người cao tuổi

Mục C, Điều 7 Điều lệ Hội Người cao tuổi (NCT) Việt Nam quy định: Hội NCT Việt Nam có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên và NCT. Đây là nhiệm vụ rất quan trọng nhưng cũng rất khó khăn đối với Hội NCT các cấp, bởi vì khả năng và điều kiện của Hội NCT là rất khiêm tốn.

Lễ mừng thọ người cao tuổi ở ấp Trà Ban I (xã Châu Hưng A, huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: Ban đại diện Hội NCT tỉnh cung cấp

Vấn đề quan trọng và khó khăn ở đây không phải là việc kiểm tra, giám sát thực hiện các chính sách, chế độ đối với NCT mà là việc tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo của NCT đối với quyết định hành chính của chính quyền. Bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực, nhưng NCT vẫn tiếp tục yêu cầu, khiếu nại (YC-KN), kêu cứu. Vậy, Hội NCT phải làm gì và làm như thế nào để đảm bảo vừa đúng pháp luật, vừa bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên?

Ở đây, nếu nghĩ đơn giản là khi nhận được đơn YC-KN, kêu cứu của NCT thì chỉ cần Hội NCT làm văn bản chuyển đơn YC-KN, kêu cứu đó cho cơ quan chức năng xem xét, giải quyết theo thẩm quyền là xong. Làm như thế là thiếu trách nhiệm với hội viên NCT, thiếu trách nhiệm với Đảng và chính quyền trong công tác tham gia giải quyết YC-KN của công dân nói chung và YC-KN của NCT nói riêng. Hội viên và NCT gửi đơn YC-KN, kêu cứu đến Hội NCT là các cụ đã tin tưởng, gửi gắm hy vọng cho Hội NCT can thiệp, giúp đỡ.

Vây, trách nhiệm trước hết của Hội NCT là cần nghiên cứu kỹ đơn, xác minh cụ thể, đối chiếu các luật có liên quan… Nếu giải quyết của chính quyền và xét xử của Tòa án là đúng pháp luật thì Hội NCT phải giải thích và động viên hội viên, NCT chấp hành. Nếu thấy quyết định giải quyết của chính quyền hay của Tòa án có dấu hiệu oan sai hoặc chưa đúng pháp luật thì Hội NCT phải có kiến nghị rõ ràng đến các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết đề nghị xem xét lại. Có như thế thì Hội NCT mới làm tròn trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên và NCT.

Trong thực tế mấy năm qua, các cấp Hội NCT trong tỉnh đã tham gia giải quyết tương đối tốt một số vụ việc của hội viên và NCT YC-KN. Như trường hợp của cụ Tô Minh Lắm, hội viên Hội NCT ở xã Ninh Thạnh Lợi (huyện Hồng Dân) khiếu nại đến Ban đại diện (BĐD) Hội NCT tỉnh về chế độ thương binh của cụ. Thường trực BĐD Hội NCT tỉnh nghiên cứu kỹ đơn và đi xác minh tới Hội đồng giám định Y khoa tỉnh Kiên Giang và Sở LĐ-TB&XH Bạc Liêu. Xét thấy giải quyết của ngành chức năng là đúng chính sách, pháp luật, nên BĐD Hội NCT tỉnh đã có văn bản giải thích và động viên cụ Lắm chấp hành tốt, đến nay cụ Lắm không khiếu nại nữa.

Trường hợp cụ bà Hồ Thị Trầm (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi) từ trần được hưởng chế độ mai táng phí, nhưng cán bộ LĐ-TB&XH của xã không cấp mà trừ vào 5 triệu đồng của UBND huyện Vĩnh Lợi đến viếng tang và hỗ trợ tổ chức mai táng cho cụ. Vì vậy mà thân nhân gia đình cụ Trầm phản ánh lên Hội NCT tỉnh, đi xác minh cụ thể, nhận thấy việc khiếu nại của gia đình cụ Trầm là đúng (tiền hỗ trợ là khác, tiền chế độ là khác), Thường trực BĐD Hội NCT tỉnh đã làm việc với lãnh đạo xã Hưng Hội và huyện Vĩnh Lợi, được các đồng chí chỉ đạo hoàn lại 5,4 triệu đồng tiền chế độ mai táng phí cho gia đình cụ Trầm.

Đặc biệt là trường hợp của cụ Nguyễn Thị Tài (106 tuổi) và các con của cụ ở phường Hộ Phòng (TX. Giá Rai) khiếu nại, kêu cứu đến BĐD Hội NCT tỉnh về việc TAND tỉnh xét xử phúc thẩm dân sự vụ “Tranh chấp chia tài sản chung”. Sau khi nhận đơn, Thường trực BĐD Hội NCT tỉnh hội ý, vì sao bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành mà cụ bà và các con của cụ vẫn còn khiếu nại, kêu cứu? Thường trực BĐD Hội NCT tỉnh tập trung nghiên cứu đơn khiếu nại của cụ Tài, nghiên cứu bản án sơ thẩm, phúc thẩm, đối chiếu các điều, khoản của các luật có liên quan, trong đó có Luật NCT. Đồng thời đi xác minh thực tế tại nhà cụ Tài, gặp gỡ các hộ dân chung quanh và làm việc với Trưởng khóm, Chi hội trưởng Chi hội NCT, UBND, Hội NCT phường Hộ Phòng…

Thường trực BĐD Hội NCT tỉnh nhận thấy: Bản án dân sự phúc thẩm số 93 ngày 12/10/2018 của TAND tỉnh xét xử việc tranh chấp chia tài sản chung giữa nguyên đơn là cụ bà Nguyễn Thị Tài cùng các con của cụ với bị đơn là bà Hàng Thị Hồng, con gái út của cụ Tài là trái với nguyện vọng của cụ Tài, không phù hợp với quy định pháp luật, trong đó có Luật NCT và vi phạm nghiêm trọng đến đạo đức xã hội, tập quán lâu đời của người Việt Nam…

Vì vậy, BĐD Hội NCT tỉnh thống nhất kiến nghị đến Ban Nội chính Trung ương, Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao, TAND cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh, Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, TAND tỉnh, Ban Nội chính Tỉnh ủy đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 93 của TAND tỉnh theo trình tự giám đốc thẩm… Ngày 12/7/2019, TAND cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh đã có Quyết định số 238 kháng nghị giám đốc thẩm và đề nghị hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 93 của TAND tỉnh Bạc Liêu và Bản án dân sự sơ thẩm số 14 của TAND TX. Giá Rai, giao cho TAND TX. Giá Rai xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định pháp luật.

Có thể nói, các cấp Hội NCT trong tỉnh đã phối hợp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên và NCT, đặc biệt trong đó có vụ việc của cụ bà Nguyễn Thị Tài đã có kết quả bước đầu, được cán bộ, nhân dân địa phương, trong đó có NCT quan tâm và hoan nghênh…

Nguyễn Hiền Lương

(Trưởng Ban đại diện Hội Người cao tuổi tỉnh)